Επίτροπος Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού Μετάβαση στο περιεχόμενο

Επίτροπος Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού

Ανεξάρτητος Εθνικός Οργανισμός Δικαιωμάτων του Παιδιού - Κύπρος


Θέματα

(1) Προσβασιμότητα σε οπτικοακουστικές υπηρεσίες από άτομα με οπτική ή ακουστική αναπηρία
(2) Τα προβλήματα και οι δυσκολίες που αντιμετωπίζουν παιδιά με οπτικές αναπηρίες στην ένταξή τους στο σχολείο με αποτέλεσμα να βρίσκονται σε μειονεκτική θέση έναντι άλλων παιδιών

Α. Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού:

Αρχή της Μη Διάκρισης – Άρθρο 2
0. Τα Συμβαλλόμενα Κράτη υποχρεούνται να σέβονται τα δικαιώματα, που αναφέρονται στην παρούσα Σύμβαση και να τα εγγυώνται σε κάθε παιδί που υπάγεται στη δικαιοδοσία τους, χωρίς καμία διάκριση φυλής, χρώματος, φύλου, γλώσσας, θρησκείας, πολιτικών ή άλλων πεποιθήσεων του παιδιού ή των γονέων του ή των νόμιμων εκπροσώπων του ή της εθνικής, εθνικιστικής ή κοινωνικής καταγωγής τους, της περιουσιακής τους κατάστασης, της ανικανότητάς τους, της γέννησής τους ή οποιασδήποτε άλλης κατάστασης.
1. Τα Συμβαλλόμενα Κράτη παίρνουν όλα τα κατάλληλα μέτρα ώστε να προστατεύεται αποτελεσματικά το παιδί έναντι κάθε μορφής διάκρισης ή κύρωσης, βασισμένης στη νομική κατάσταση, στις δραστηριότητες, στις εκφρασμένες απόψεις ή στις πεποιθήσεις των γονέων του, των νόμιμων εκπροσώπων του ή των μελών της οικογένειάς του.

Αρχή της Διασφάλισης του Συμφέροντος του Παιδιού - Άρθρο 3:


1. Σε όλες τις αποφάσεις που αφορούν τα παιδιά, είτε αυτές λαμβάνονται από δημόσιους ή ιδιωτικούς οργανισμούς κοινωνικής ευημερίας, είτε από τα δικαστήρια, τις διοικητικές αρχές ή από τα νομοθετικά όργανα, πρέπει να λαμβάνεται πρωτίστως υπόψη το συμφέρον του παιδιού.
2. Τα Συμβαλλόμενα Κράτη υποχρεούνται να εξασφαλίζουν στο παιδί την αναγκαία για την ευημερία του προστασία και φροντίδα, λαμβάνοντας υπόψη τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των γονέων του, των νόμιμων κηδεμόνων του ή των άλλων προσώπων που είναι νομικά υπεύθυνοι γι' αυτό, και παίρνουν για το σκοπό αυτόν όλα τα κατάλληλα νομοθετικά και διοικητικά μέτρα.
3. Τα Συμβαλλόμενα Κράτη υποχρεούνται να μεριμνούν ώστε η λειτουργία των οργανισμών, των υπηρεσιών και των ιδρυμάτων που αναλαμβάνουν παιδιά και που είναι υπεύθυνα για την προστασία τους να είναι σύμφωνη με τους κανόνες που έχουν θεσπιστεί από τις αρμόδιες αρχές, ιδιαίτερα στον τομέα της ασφάλειας και της υγείας και σε ότι αφορά τον αριθμό και την αρμοδιότητα του προσωπικού τους, καθώς και την ύπαρξη μιας κατάλληλης εποπτείας.
Δικαίωμα στην ελευθερία έκφρασης– Άρθρο 13

1. Το παιδί έχει δικαίωμα στην ελευθερία της έκφρασης. Το δικαίωμα αυτό περιλαμβάνει την ελευθερία αναζήτησης, λήψης και διάδοσης οποιουδήποτε είδους πληροφοριών και ιδεών, ανεξαρτήτως συνόρων, υπό προφορική, γραπτή, τυπωμένη, ή καλλιτεχνική μορφή ή με οποιοδήποτε άλλο μέσο της επιλογής του παιδιού.

Σημασία των ΜΜΕ – Άρθρο 17

Τα Συμβαλλόμενα Κράτη αναγνωρίζουν τη σημασία του έργου που επιτελούν τα μέσα μαζικής ενημέρωσης και οφείλουν να φροντίζουν ώστε το παιδί να έχει πρόσβαση σε πληροφορίες και σε υλικό, που προέρχονται από διάφορες εθνικές και διεθνείς πηγές, κυρίως αυτών που αποσκοπούν στην προαγωγή της κοινωνικής, πνευματικής και ηθικής ευημερίας του, καθώς και της σωματικής και πνευματικής υγείας του.


Δικαιώματα των παιδιών με αναπηρίες - Άρθρο 23

    1. Τα Συμβαλλόμενα Κράτη αναγνωρίζουν ότι τα πνευματικώς ή σωματικώς ανάπηρα παιδιά πρέπει να διάγουν πλήρη και αξιοπρεπή ζωή, σε συνθήκες οι οποίες εγγυώνται την αξιοπρέπειά τους, ευνοούν την αυτονομία τους και διευκολύνουν την ενεργό συμμετοχή τους στη ζωή του συνόλου.
    2. Τα Συμβαλλόμενα Κράτη αναγνωρίζουν το δικαίωμα των ανάπηρων παιδιών να τυγχάνουν ειδικής φροντίδας και οφείλουν να ενθαρρύνουν και εξασφαλίζουν, στο μέτρο των διαθέσιμων πόρων, την παροχή στα δικαιούχα παιδιά και σε αυτούς που έχουν την ευθύνη για τη φροντίδα τους, μιας βοήθειας για την οποία έχει γίνει αίτηση και η οποία είναι προσαρμοσμένη στην κατάσταση του παιδιού και στις περιστάσεις των γονέων του ή άλλων που έχουν αναλάβει τη φροντίδα τους.
3. Αναγνωρίζοντας τις ειδικές ανάγκες των ανάπηρων παιδιών, η χορηγούμενη σύμφωνα με την παράγραφο 2 του παρόντος άρθρου βοήθεια παρέχεται δωρεάν, εφόσον αυτό είναι δυνατό, λαμβάνοντας υπόψη τους οικονομικούς πόρους των γονέων τους ή αυτών που έχουν αναλάβει τη φροντίδα τους, και σχεδιάζεται κατά τέτοιον τρόπο ώστε να διασφαλίζεται ότι τα ανάπηρα παιδιά έχουν αποτελεσματική πρόσβαση και λαμβάνουν εκπαίδευση, επιμόρφωση, περίθαλψη, υπηρεσίες αποκατάστασης, επαγγελματική εκπαίδευση και ευκαιρίες ψυχαγωγίας κατά τρόπο που να εξασφαλίζει μια όσο το δυνατόν πληρέστερη κοινωνική ένταξη και προσωπική ανάπτυξη, συμπεριλαμβανομένης της πολιτιστικής και πνευματικής τους ανάπτυξης».

Δικαιώματα των Παιδιών σε Ιατροφαρμακευτική Περίθαλψη - Άρθρο 24:

1. Τα Συμβαλλόμενα Κράτη αναγνωρίζουν το δικαίωμα του παιδιού να απολαμβάνει το υψηλότερο δυνατό επίπεδο υγείας και να τυγχάνει των διευκολύνσεων ιατρικής περίθαλψης και αποκατάστασης της υγείας του. Τα Συμβαλλόμενα Κράτη επιδιώκουν να διασφαλίσουν ότι κανένα παιδί δεν θα στερηθεί του δικαιώματος να έχει πρόσβαση στις υπηρεσίες αυτές.

    2. Τα Συμβαλλόμενα Κράτη επιδιώκουν να εξασφαλίσουν την πλήρη εφαρμογή του ως άνω δικαιώματος και παίρνουν, ιδιαίτερα τα κατάλληλα μέτρα για:
      β) Να εξασφαλίσουν σε κάθε παιδί την απαραίτητη ιατρική βοήθεια και περίθαλψη δίνοντας έμφαση στην ανάπτυξη της πρωτοβάθμιας περίθαλψης·

Β. Η Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Παιδιού στο Γενικό της Σχόλιο Αρ. 7:

Η Επιτροπή των Δικαιωμάτων του Παιδιού, επισημαίνει ότι στην πρώιμη παιδική ηλικία, όπου αναγνωρίζονται οι ειδικές ανάγκες ενός παιδιού, θα πρέπει να παρέχεται η κατάλληλη εξειδικευμένη ιατροφαρμακευτική περίθαλψη και θεραπευτική παρέμβαση ώστε τα παιδιά να μπορούν να αναπτυχθούν στο μέγιστο των ικανοτήτων τους. Επίσης η Επιτροπή επισημαίνει την υποχρέωση του κράτους να διασφαλίζει ότι όλα τα ιδρύματα και οι υπηρεσίες υπεύθυνες για παιδιά νηπιακής ηλικίας συμμορφώνονται με ψηλά επίπεδα ποιότητας. Όσον αφορά στους τομείς της ασφάλειας και υγείας το προσωπικό πρέπει να είναι επαρκές αριθμητικά, κατάλληλα εκπαιδευμένο και με ανεπτυγμένα κατάλληλα ψυχοκοινωνικά χαρακτηριστικά, ώστε να μπορεί να ανταποκριθεί αποτελεσματικά στις ανάγκες των παιδιών.


Γ. Σύμβαση για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες (2006)
«Αναγνωρίζοντας ότι τα παιδιά με αναπηρίες θα πρέπει να απολαμβάνουν πλήρως τα ανθρώπινα τους δικαιώματα και τις θεμελιώδεις ελευθερίες σε ισότιμη βάση με άλλα παιδιά και υπενθυμίζοντας τις υποχρεώσεις για την επίτευξη τούτου που ανέλαβαν τα Συμβαλλόμενα Κράτη με τη Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού» [Προοίμιο § (r )].
    • Άρθρο 7:
      1. «Τα Συμβαλλόμενα Κράτη θα πρέπει να λάβουν όλα τα απαραίτητα μέτρα για να διασφαλίσουν την πλήρη απόλαυση, από μέρους των παιδιών αναπηρίες, όλων των ανθρώπινων τους δικαιωμάτων και θεμελιωδών ελευθεριών σε ίση βάση με άλλα παιδιά.
      2. Σε κάθε δράση σχετική με τα παιδιά με αναπηρίες το συμφέρον του παιδιού θα πρέπει να είναι πρωταρχικής σημασίας.
      3. Τα Συμβαλλόμενα Κράτη θα πρέπει να διασφαλίσουν ότι, τα παιδιά με αναπηρίες έχουν το δικαίωμα να εκφράζουν τις απόψεις τους ελεύθερα για κάθε θέμα που τα αφορά, οι απόψεις τους θα λαμβάνονται υπόψη σύμφωνα με την ηλικία και το επίπεδο ωριμότητάς τους, σε ίση βάση με άλλα παιδιά και ότι θα παρέχουν στα παιδιά ανάλογη με την αναπηρία και κατάλληλη για ην ηλικία τους βοήθεια ώστε να μπορέσουν να πραγματοποιήσουν το δικαίωμά τους αυτό»

        Δ. Η Επιτροπή για τα Οικονομικά, Κοινωνικά και Πολιτιστικά Δικαιώματα στο Γενικό της Σχόλιο Αρ. 14:

        Η Επιτροπή αναφέρει ότι όσον αφορά το δικαίωμα στην υγεία σε όλες τις μορφές της και σε όλα τα επίπεδα πρέπει να περιλαμβάνει τα ακόλουθα απαραίτητα στοιχεία των οποίων η εφαρμογή εξαρτάται από τις συνθήκες που επικρατούν σε κάθε κράτος:
        • Διαθεσιμότητα: τα αγαθά και οι υπηρεσίες ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης πρέπει να είναι διαθέσιμα σε ικανοποιητική ποσότητα εντός της επικρατείας μιας χώρας.
        • Προσβασιμότητα: τα αγαθά και οι υπηρεσίες ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης πρέπει να είναι προσβάσιμα σε όλους εντός της επικράτειας μιας χώρας. Η προσβασιμότητα διακρίνεται στις τέσσερις διαστάσεις: α) της μη διάκρισης, β) της φυσικής προσβασιμότητας, γ) της οικονομικής και δ) της πληροφόρησης.
        • Αποδοχή: όλα τα αγαθά και οι υπηρεσίες πρέπει να σέβονται τους κώδικες ιατρικής ηθικής και τις πολιτιστικές ιδιαιτερότητες.
        • Ποιότητα: τα αγαθά και οι υπηρεσίες πρέπει να είναι επιστημονικά και ιατρικά κατάλληλες και να ανταποκρίνονται σε υψηλά επίπεδα ποιότητας. Αυτά τα επίπεδα περιλαμβάνουν και το καταρτισμένο ιατρικό προσωπικό, τα εγκεκριμένα φάρμακα και το νοσοκομειακό εξοπλισμό.

        Ε. Κυπριακή Νομοθεσία:
        Ο όρος παιδί με ειδικές ανάγκες που υιοθετείται στα πλαίσια του Περί Αγωγής και Εκπαίδευσης Παιδιών με Ειδικές Ανάγκες Νόμου του 1999 έως 2001, είναι αρκετά ευρύς, και είναι δυνατόν να καλύψει τόσο τα παιδιά με ελαφριές μαθησιακές δυσκολίες όσο και παιδιά που αντιμετωπίζουν βαριές αναπηρίες. Πιο συγκεκριμένα στο νόμο αναφέρεται ότι «παιδί με ειδικές ανάγκες» σημαίνει «παιδί που έχει σοβαρή μαθησιακή ή ειδική μαθησιακή, λειτουργική ή προσαρμοστική δυσκολία, που οφείλεται σε σωματικές (συμπεριλαμβανομένων των αισθητηριακών), διανοητικές ή άλλες γνωστικές ή ψυχικές ανεπάρκειες και που παρίσταται ανάγκη να του παρασχεθεί ειδική αγωγή και εκπαίδευση. Παιδί έχει μαθησιακή, ειδική μαθησιακή, λειτουργική ή προσαρμοστική δυσκολία αν:
        I. έχει σημαντικά μεγαλύτερη δυσκολία μάθησης ή προσαρμογής σε σύγκριση με την πλειονότητα των παιδιών της ηλικίας του ή
        II. έχει ανικανότητα που του αποκλείει τη δυνατότητα ή το παρεμποδίζει να χρησιμοποιεί τις εκπαιδευτικές διευκολύνσεις του είδους που γενικά διαθέτουν τα σχολεία για παιδιά της ηλικίας του.

        Θέσεις Επιτρόπου Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού:

        Ως προς το πρώτο θέμα:

        Η κατά το δυνατό ισότιμη πρόσβαση όλων των ατόμων, και κατ’ επέκταση των παιδιών, σε οπτικοακουστικές υπηρεσίες, ανεξάρτητα από τη μορφή και το βαθμό αναπηρίας που αντιμετωπίζουν, συνιστά νομική υποχρέωση του Κράτους άμεσα συνυφασμένη με το σεβασμό σε αριθμό ατομικών δικαιωμάτων.

        Πέραν του πιο πάνω, η δυνατότητα λήψης και διάδοσης πληροφοριών είναι βασική προϋπόθεση προκειμένου να μπορεί ένα άτομο να έχει ουσιαστική και αποτελεσματική συμμετοχή σε μια ευνομούμενη και δημοκρατική κοινωνία. Ως εκ τούτου, η διασφάλιση του δικαιώματος πρόσβασης σε οπτικοακουστικές υπηρεσίες σε άτομα με οπτική και ακουστική αναπηρία, αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς την κατεύθυνση της εμβάθυνσης της δημοκρατικής συμμετοχής.
        Το Κράτος οφείλει να λάβει όλα εκείνα τα μέτρα που να διασφαλίζουν στο μέγιστο δυνατό βαθμό, την πρόσβαση των παιδιών και γενικότερα των ατόμων με οπτική ή ακουστική αναπηρία σε οπτικοακουστικές υπηρεσίες. Προκειμένου δε, να μπορέσει να απαντήσει στις συγκεκριμένες ανάγκες των ομάδων αυτών οφείλει να διαβουλευτεί με τα ίδια τα άτομα και/ ή εκπροσώπους τους.

        Ως προς το δεύτερο θέμα:

        Τόσο η ΣΔΠ όσο και άλλα διεθνή κείμενα αναγνωρίζουν ότι τα παιδιά έχουν δικαίωμα να απολαμβάνουν μια εκπαίδευση, ανοιχτή στη διαφορετικότητα χωρίς οποιασδήποτε μορφής διάκρισης η οποία να αξιοποιεί το πλήρες φάσμα των δυνατοτήτων τους και παράλληλα να είναι προσαρμοσμένη στις ατομικές τους ιδιαιτερότητες και ανάγκες. Την ανάγκη και το δικαίωμα σε μια τέτοια εκπαίδευση έρχεται να καλύψει ο θεσμός της Ενιαίας Εκπαίδευσης (inclusive education) τον οποίο υιοθετεί και προωθεί και η Κυπριακή Πολιτεία με τη δημιουργία και ενίσχυση του ενιαίου σχολείου.

        Η θεμελιακή αρχή του ενιαίου σχολείου, είναι ότι όλα τα παιδιά θα πρέπει να μαθαίνουν μαζί, όπου αυτό είναι δυνατόν, ανεξάρτητα από τις όποιες δυσκολίες ή διαφορές που πιθανόν να έχουν. Η προσέγγιση αυτή δε συνεπάγεται σε καμιά περίπτωση την παραγνώριση της διαφορετικότητας των παιδιών. Αντίθετα, τα ενιαία σχολεία, θα πρέπει να αναγνωρίζουν και να ανταποκρίνονται στις διάφορες ανάγκες των μαθητών τους και ως εκ τούτου να προσαρμόζονται ταυτόχρονα σε διαφορετικά μαθησιακά στυλ και σε διάφορους ρυθμούς μάθησης The Salamanca Statement and Framework for Action, p. 11 – 12 . Στα πλαίσια του ενιαίου σχολείου, τα παιδιά με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες , στην προκειμένη περίπτωση τα παιδιά με οπτικές αναπηρίες θα πρέπει να λαμβάνουν οποιαδήποτε επιπλέον στήριξη είναι δυνατόν να χρειάζονται ώστε να διασφαλίζεται η αποτελεσματική τους εκπαίδευση. The Salamanca Statement and Framework for Action, p.12.

        Η υπεράσπιση των ίσων δικαιωμάτων και η εξασφάλιση εκπαιδευτικών ευκαιριών σημαίνει ότι το κάθε παιδί ανάλογα με τις ανάγκες του χρειάζεται διαφορετική μεταχείριση, που πιθανώς περιλαμβάνει και την εκπαίδευσή του μέσα σε ειδικούς εκπαιδευτικούς χώρους. Το συνηθισμένο σχολείο, όπως λειτουργεί σήμερα, δεν μπορεί να λειτουργήσει αποτελεσματικά ως ενιαίο σχολείο. Πολλά πρέπει να γίνουν σε ότι αφορά στην αλλαγή φιλοσοφίας, της διοικητικής της οργανωτικής και λειτουργικής δομής, τα αναλυτικά προγράμματα, την εκπαίδευση του προσωπικού και τη στελέχωση με κατάλληλους επαγγελματίες/ ειδικούς.

        Η Δήλωση της Σαλαμάνκα και Πλαίσιο Δράσης για την Ειδική Εκπαίδευση (Τhe Salamanca Statement and Framework for Action on Special Needs Education) (1994) υποστηρίζει με σαφήνεια τη δημιουργία ενός σχολείου για όλα τα παιδιά ωστόσο σημειώνει ότι αν αυτό δεν μπορεί να ανταποκριθεί στις ιδιαίτερες ανάγκες του παιδιού καλούνται άλλες μορφές εκπαίδευσης να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους, όπως τα υποστηρικτικά τμήματα, οι ειδικές τάξεις που εδρεύουν στο συνηθισμένο σχολείο και τα ειδικά σχολεία. Σε κάθε περίπτωση οποιαδήποτε απόφαση λαμβάνεται για κάθε παιδί ξεχωριστά θα πρέπει να γίνεται, κάθε φορά, έχοντας λάβει υπόψη τη δική του άποψη, ανάλογα με την ηλικία και το βαθμό ωριμότητάς του και έχοντας ως κεντρικό γνώμονα τη διασφάλιση του συμφέροντός του.









        Κατεβάστε το αρχείο Acrobat ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΕΠΙΤΡΟΠΟΥ ΓΙΑ ΣΥΝΕΔΡΙΑ ΚΟΙΝΟΒ ΕΠΙΤΡ ΑΝΘΡ ΔΙΚΑΙΩΜ.pdf


        Πίσω στην προηγούμενη σελίδα





        Back To Top