English
Λογότυπο Επιτροπής Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού

Επίτροπος Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού

Επίτροπος Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού

 

Αρχική Σελίδα | Συνήθεις Ερωτήσεις | Χάρτης Πλοήγησης | Συνδέσεις | Επικοινωνία

Αναζήτηση:

Αναζήτηση

Ειδική Αναζήτηση    

Νέα και Εκδηλώσεις English
Πίσω
ΕκτύπωσηΕκτύπωση


4η Συνάντηση ΟΕΣ 2018 με θέμα: "Το δικαίωμα του παιδιού στον ελεύθερο χρόνο", 22/06/2018

05/07/2018





Πραγματοποιήθηκε στις 22 Ιουνίου, 2018 η 4η συνάντηση της Ομάδας Εφήβων Συμβούλων με θέμα το δικαίωμα του παιδιού στον ελεύθερο χρόνο. Το θέμα εντάσσεται στο γενικότερο πλαίσιο της θεματικής του φετινού συνεδρίου του Δικτύου των Ευρωπαίων Επιτρόπων για το Παιδί (ENOC) αναφορικά με την ψυχική υγεία των παιδιών.


Στην αρχή της συνάντησης οι Έφηβοι Σύμβουλοι προέβησαν σε μια κριτική αποτίμηση των ημερήσιων προγραμμάτων που εφαρμόζουν στην καθημερινότητά τους. Γενική διαπίστωση των Μελών της ΟΕΣ ήταν ότι, τα προγράμματα που ακολουθούν είναι αρκετά βεβαρυμμένα και, ως εκ τούτου, δεν τους απομένει επαρκής χρόνος για να ασχοληθούν με δραστηριότητες που τους ενδιαφέρουν. Επεσήμαναν ότι, η διάθεση έστω και λίγου χρόνου σε καθημερινή βάση σε κάτι που τους ενδιαφέρει έχει θετική επίδραση στην ψυχολογική και σωματική τους υγεία.

Υποστήριξαν ότι, ο μεγαλύτερος όγκος σχολικής εργασίας διεκπεραιώνεται στο σπίτι με αποτέλεσμα να μειώνεται σημαντικά ο ελεύθερος τους χρόνος. Υποστήριξαν επίσης, ότι, σε αντίθεση με εκπαιδευτικά συστήματα άλλων ευρωπαϊκών χωρών, στην Κύπρο αναμένεται από το/τη μαθητή/ρια να παρακολουθεί φροντιστηριακά μαθήματα για να καλύψει τις εκπαιδευτικές του/της ανάγκες ή να βελτιώσει την επίδοσή του/της. Επεσήμαναν ότι, η πίεση η οποία ασκείται από το σχολείο και τους γονείς σχετικά με τη σχολική επίδοση προκαλεί αρκετό άγχος και εξάντληση στα παιδιά αφού, όπως ανέφεραν, σε αρκετές περιπτώσεις επιστρέφουν στο σπίτι αργά το βράδυ.



Στη συνέχεια της συνάντησης οι Έφηβοι Σύμβουλοι επιχείρησαν να ορίσουν με βάση τη δική τους αντίληψη τον «ελεύθερο χρόνο» Ανέφεραν σχετικά ότι, θεωρούν ως ελεύθερο χρόνο το χρονικό διάστημα το οποίο ένα παιδί μπορεί να αξιοποιήσει κάνοντας αυτά που του αρέσουν και τα οποία επενεργούν θετικά στη σωματική, πνευματική και ψυχολογική του υγεία. Με βάση τον ορισμό που έδωσαν και τον ορισμό που δίνεται από τη Σύμβαση, τα Μέλη της ΟΕΣ υποστήριξαν ότι, υπάρχει θέμα παραβίασης του σχετικού δικαιώματος στην Κύπρο αφού, τόσο η διάθεση χρόνου όσο και οι δυνατότητες αξιοποίησης του όποιου διαθέσιμου χρόνου είναι, σε αρκετές περιπτώσεις παιδιών, περιορισμένες. Ανέφεραν σχετικά ότι, οι δυνατότητες αξιοποίησης του διαθέσιμου ελεύθερου χρόνου περιορίζονται λόγω διάφορων παραγόντων. Πιο συγκεκριμένα, ανέφεραν ότι, θέματα ταυτότητας και στερεοτύπων τα οποία επικρατούν στην κυπριακή κοινωνία και, κυρίως, στην οικογένεια περιορίζουν τις επιλογές δραστηριοτήτων ελεύθερου χρόνου. Ανέφεραν επίσης, ότι, οι υποδομές, οι συγκοινωνίες, το αίσθημα ανασφάλειας και το κόστος αποτελούν ανασταλτικούς παράγοντες επαρκούς ενάσκησης του ελεύθερου χρόνου.

Ακολούθως, τα Μέλη της ΟΕΣ περιέγραψαν ενέργειες και συμπεριφορές στις οποίες προβαίνουν πριν, κατά και μετά από συγκεκριμένες δραστηριότητες ελεύθερου χρόνου όπως μουσική, χορός, διαδίκτυο, συναντήσεις με συνομηλίκους, δραστηριότητες θέασης και αθλητικές δραστηριότητες. Κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι, ως επακόλουθο του γεγονότος ότι οι δραστηριότητες ελεύθερου χρόνου συμπιέζονται ανάμεσα σε διάφορες υποχρεώσεις τους, αναπόφευκτα, απαιτείται ατομική προετοιμασία και προγραμματισμός καθώς, επίσης, συντονισμός με άλλα άτομα όπως μέλη της οικογένειας και φίλους με αποτέλεσμα να χάνεται το στοιχείο του αυθορμητισμού και της χαλάρωσης.


Οι Έφηβοι Σύμβουλοι χαρτογραφώντας τις ανάγκες τις οποίες ικανοποιούν μέσα από τις δραστηριότητες ελεύθερου χρόνου αναφέρθηκαν κυρίως σε ψυχολογικές και κοινωνικές ανάγκες. Συγκεκριμένα, επεσήμαναν την ανάγκη έκφρασης και κοινωνικοποίησης, ένταξης και αποδοχής, την ανάγκη αλλαγής παραστάσεων, ανταλλαγής απόψεων σε προσωπικά και σχολικά θέματα και την ανάγκη προσωπικής ανάπτυξης και πνευματικής καλλιέργειας. Επεσήμαναν επίσης, την ανάγκη για ψυχολογική υγεία, την ανάγκη για ενημέρωση και ψυχαγωγία, καθώς, επίσης, την ανάγκη για πληρότητα και αυτοεκτίμηση.

Ιεραρχώντας τις ανάγκες τις οποίες ικανοποιούν μέσα από τις δραστηριότητες ελεύθερου χρόνου τα Μέλη της ΟΕΣ κατέγραψαν ως πιο σημαντικές την ανάγκη για έκφραση και κοινωνικοποίηση καθώς, επίσης, την ανάγκη για ψυχαγωγία και για σωματική και ψυχολογική χαλάρωση. Ως λιγότερο σημαντική κατέγραψαν την ανάγκη για καινούριες γνώσεις και επαγγελματικές εμπειρίες.

Κατά τη διαβούλευση με την Επίτροπο που ακολούθησε, οι Έφηβοι Σύμβουλοι επεσήμαναν αρχικά το μειωμένο ελεύθερο χρόνο που διαθέτουν εστιάζοντας, κυρίως, στις σχολικές τους υποχρεώσεις και τις προσδοκίες της κοινωνίας και της οικογένειάς τους αναφορικά με την επιτυχημένη πορεία τους στο σχολείο και γενικότερα στη ζωή. Σχολίασαν ότι, η επιτυχία συνδέθηκε, κυρίως, με τη σχολική επίδοση και την επαγγελματική πορεία γεγονός που οδηγεί τα παιδιά σε επιλογές από τις οποίες αναμένουν να ενισχύσουν τις πιθανότητες επιτυχίας τους και όχι σε επιλογές τις οποίες πραγματικά έχουν ανάγκη. Χαρακτηριστικά ένα Μέλος της ΟΕΣ ανέφερε «Αν είχα 4 ώρες ελεύθερο χρόνο θα κοιμόμουν. Εγώ δεν έχω τόσο χρόνο για ύπνο πλέον, αλλά κάθε άνθρωπος μπορεί να τον αξιοποιήσει διαφορετικά.»


Μέλη της ΟΕΣ ανέφεραν ότι, ενώ ο ελεύθερος χρόνος θα έπρεπε να λειτουργεί υπέρ της αυτοεκτίμησης των παιδιών η ανάγκη αυτή δεν καλύπτεται λόγω των διακρίσεων που βιώνουν αφενός, στο σχολικό περιβάλλον στη βάση της επίδοσής τους και, αφετέρου, στο οικογενειακό τους περιβάλλον όταν οι γονείς συγκρίνουν τα παιδιά τους μεταξύ τους ή με άλλα παιδιά σχετικά με τη συμπεριφορά τους και τις ικανότητές τους. Χαρακτηριστικά ένα Μέλος της ΟΕΣ ανάφερε «…γενικά οι ενήλικες κάνουν διακρίσεις με τους καλούς και λιγότερους καλούς και συμπεριφέρονται καλύτερα στους άριστους από τους μέτριους. Ή στο σπίτι αν υπάρχουν μεγαλύτερα αδέλφια και έχουν διακρίσεις στο σχολείο ή σε ένα άθλημα σε συγκρίνουν οι γονείς με τα αδέλφια σου ή με άλλα παιδιά.» Οι Έφηβοι Σύμβουλοι εισηγήθηκαν όπως παρθούν μέτρα για να καλλιεργηθεί ανάμεσα στους ενήλικες η κουλτούρα ώστε το κάθε παιδί να αντιμετωπίζεται ανάλογα με τις ικανότητές του, τις ανάγκες και τα ενδιαφέροντα του.

Επιπρόσθετα ανέφεραν ότι, η ανάγκη για αυτοπραγμάτωση μέσα από τις δραστηριότητες ελεύθερου χρόνου βρίσκει σημαντικά προσκόμματα στα στερεότυπα που επικρατούν στην κοινωνία, τα οποία καταπιέζουν την ταυτότητα των παιδιών αποτρέποντάς τα να ασχοληθούν με δραστηριότητες ελεύθερου χρόνου που πραγματικά επιθυμούν. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε Μέλος της ΟΕΣ «Εγώ μπορεί να θέλω να γραφτώ σε μια ποδοσφαιρική ομάδα. Οι γονείς μου αν έχουν στερεότυπα δεν θα με αφήσουν.»


Τα Μέλη της ΟΕΣ ανέφεραν ως δυσκολία στην επιλογή δραστηριοτήτων ελεύθερου χρόνου την έλλειψη επιλογών και, ταυτόχρονα, το κόστος των υφιστάμενων επιλογών, αναφέροντας για παράδειγμα την ενασχόληση με αθλήματα που προσφέρονται μόνο σε συγκεκριμένη πόλη και όχι σε άλλη. Επεσήμαναν ως δυσκολία στην επιλογή δραστηριοτήτων ελεύθερου χρόνου την έλλειψη ενημέρωσης και ασφάλειας αφού σε αρκετές περιπτώσεις αφενός, τα παιδιά δεν γνωρίζουν τις επιλογές τους και, αφετέρου, επικρατεί ένα αίσθημα ανασφάλειας ανάμεσα στα παιδιά και, ιδιαίτερα, ανάμεσα στους γονείς. Το αίσθημα ανασφάλειας, το κόστος και η ανάγκη για μεταφορά, όπως ανέφεραν οι Έφηβοι Σύμβουλοι, δημιουργούν εξάρτηση των παιδιών από τους γονείς, οι οποίοι αποτρέπουν τα παιδιά τους να ασχοληθούν με συγκεκριμένες δραστηριότητες ελεύθερου χρόνου.


Σύμφωνα, επίσης, με τους Εφήβους Συμβούλους παρατηρούνται περιπτώσεις στις οποίες γονείς αποτρέπουν τα παιδιά τους να ασχοληθούν με μια δραστηριότητα γιατί δεν εξυπηρετούνται ωφελιμιστικοί λόγοι. Χαρακτηριστικά ένα Μέλος της ΟΕΣ ανέφερε «…στο πανεπιστήμιο δεν δίνονται υποτροφίες για κορίτσια στη χειροσφαίριση ή σταματούν να ασχολούνται με τα αθλήματα γιατί πρέπει να διαβάσουν για το σχολείο, αφού δεν θα πριμοδοτηθούν». Άλλο Μέλος της ΟΕΣ πρόσθεσε «Μπορεί το διαδίκτυο να το χρησιμοποιήσω χωρίς να έχει κανένα σκοπό. Γίνεται για ψυχαγωγία. Πρέπει να κάνω κάτι για να κερδίσω κάτι άλλο; Θέλεις να το κάνεις απλά για να χαλαρώσεις. Θέλω να κάνω κάτι που μπορεί να μην έχει άμεση συσχέτιση με το μέλλον μου. Απλά θέλω να κάνω κάτι και να το απολαύσω.»


Για την καλύτερη εφαρμογή του δικαιώματος στον ελεύθερο χρόνο οι Έφηβοι Σύμβουλοι εστιάζουν στην αλλαγή των προσδοκιών της κοινωνίας για τα παιδιά. Συγκεκριμένα, Μέλος της ΟΕΣ επισήμανε «Να αλλάξουν οι προσδοκίες της κοινωνίας από εμάς. Όχι μόνο το σχολείο αλλά και το πανεπιστήμιο. Δεν γίνεται να μου λεν από τώρα να στείλω αίτηση για το πανεπιστήμιο. Είμαι 16 χρονών και πρέπει να ζήσω την παιδική μου ηλικία. Δεν είναι ανάγκη να είναι φόρτος για μένα και να θυμούμαι τα παιδικά μου χρόνια ότι διάβαζα. Ούτε το σχολείο να είναι πιεστικό.» Άλλο Μέλος της ΟΕΣ πρόσθεσε «Και οι γονείς περιμένουν να τα έχουμε όλα καλά. Έκανα την ερώτηση στον πατέρα μου τι πραγματικά θες να τα έχω όλα 20 ή να είμαι ένας καλός άνθρωπος; Είναι πολύ σημαντικό στον ελεύθερο σου χρόνο να καλλιεργείς τον εαυτό σου.»

Εστιάζουν επίσης, στην αλλαγή νοοτροπίας που απαιτεί από όλα τα παιδιά να ανταγωνίζονται σε θέματα επίδοσης και να επιδιώκουν να ακολουθούν σπουδές στην ανώτατη εκπαίδευση ως απόδειξη σχολικής επιτυχίας και, ταυτόχρονα, ως μέσο επαγγελματικής επιτυχίας. Μέλος της ΟΕΣ ανέφερε χαρακτηριστικά «Είναι ο ανταγωνισμός μας που μας τραβά όλη μέρα στα ιδιαίτερα. Στην Κύπρο όλοι πρέπει να σπουδάσουμε», ενώ άλλο Μέλος της ΟΕΣ σχολίασε «Υπάρχει και η υποτίμηση για συγκεκριμένα επαγγέλματα. Και μεταξύ σχολείων υπάρχει υποτίμηση π.χ. με τις τεχνικές.» Όπως σημειώνουν οι Έφηβοι Σύμβουλοι πρέπει να αλλάξει η νοοτροπία που θέλει τα παιδιά να αφοσιώνονται στη σχολική μελέτη και να γίνει κατανοητό ότι τα παιδιά έχουν και άλλες ανάγκες πέραν των γνώσεων. Μέλος της ΟΕΣ σχολίασε χαρακτηριστικά «Η άποψη είναι ότι σε αυτή την ηλικία το μόνο που έχουμε να κάνουμε είναι να διαβάσουμε. Δεν είναι χαμένος ο ελεύθερος χρόνος. Σε βοηθά ψυχικά, σωματικά, σε ψυχαγωγεί. Εκτός από την ψυχαγωγία χωρίς την απαραίτητη ξεκούραση θα κρούζαμε, δεν θα μπορούσαμε να ανταποκριθούμε.»

Επιπλέον, οι Έφηβοι Σύμβουλοι προτείνουν όπως το σχολείο και η οικογένεια δείχνουν την απαραίτητη σημασία στην αξία του ελεύθερου χρόνου και να αλλάξει η αντίληψη ότι ο ελεύθερος χρόνος αποτελεί «χαμένο χρόνο» όσον αφορά στη σχολική επίδοση. Μέλος της ΟΕΣ σχολίασε χαρακτηριστικά «Όταν βλέπεις τους γονείς σου να ασχολούνται με τον εργασιακό τους χρόνο είναι λογικό τα παιδιά να μιμούνται. Οι περισσότερες αποφάσεις και ενέργειές μας είναι επηρεασμένες από τα πρότυπά μας», ενώ άλλο Μέλος της ΟΕΣ πρόσθεσε «Δεν πρέπει ο μόνος σκοπός να είναι το επάγγελμα γιατί στο τέλος της ημέρας ποιος είναι ό σκοπός να ζούμε και να δουλεύουμε ή να είμαστε ευτυχισμένοι;»




4η Συνάντηση ΟΕΣ 22.06.2018.doc (Μέγεθος Αρχείου: 1417 KB)


Αποστολή της σελίδας Αρχή
Οικογένεια

Δικαιώματα


© 2008 - 2018 Κυπριακή Δημοκρατία, Επίτροπος Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού

Αρχική Σελίδα | Κυβερνητική Πύλη Διαδικτύου | Αποποίηση | Υπεύθυνος Σελίδας