Επίτροπος Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού Μετάβαση στο περιεχόμενο

Επίτροπος Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού

Ανεξάρτητος Εθνικός Οργανισμός Δικαιωμάτων του Παιδιού - Κύπρος




Απάντηση Επιτρόπου Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού Λήδας Κουρσουμπά στα ερωτήματα δημοσιογράφου σε σχέση με δημόσια τοποθέτησή της σε σχέση με δημοσίευμα στην εφημερίδα Πολίτης το οποίο συνόδευαν φωτογραφίες κακοποιημένου παιδιού οι οποίες αποκάλυπταν απόκρυφα μέρη του σώματός του

Αναφέρομαι σε σημερινό κείμενο στην εφημερίδα Πολίτης με τίτλο “Απογοητευμένη δηλώνει η Κουρσουμπά”, το οποίο δημοσιοποιεί, αποσπασματικά, τη Δημόσια Τοποθέτησή μου, ημερομηνίας 22/01/2015, σε συνέχεια δημοσιεύματος στην ίδια εφημερίδα το οποίο συνόδευαν φωτογραφίες κακοποιημένου παιδιού που αποκάλυπταν απόκρυφα μέρη του σώματός του. Στο υπό αναφορά κείμενο η δημοσιογράφος, αφ’ ενός, δηλώνει ότι θεωρεί την αντίδρασή μου αναμενόμενη (!) και, αφετέρου, σαφώς αμφισβητεί την ορθότητά της μέσα από τρία ερωτήματα που μου απευθύνει. Δράττομαι λοιπόν της ευκαιρίας, απαντώντας στα τρία ερωτήματα της δημοσιογράφου, να επανατοποθετηθώ επί του συγκεκριμένου θέματος.

Όσον αφορά τα ερωτήματα της δημοσιογράφου έχω να πω τα ακόλουθα:

(α) Η εξασφάλιση της εκ των πρότερων συναίνεσης (“άδειας”) των γονιών του παιδιού για δημοσίευση των φωτογραφιών του, δε συνεπάγεται, κατ’ ανάγκη, ότι αυτό εξυπηρετεί το συμφέρον του ίδιου του παιδιού. Η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα του Παιδιού θεμελιώνεται στην θεώρηση του παιδιού ως διακριτής από τους γονείς του προσωπικότητας και φορέα αναπαλλοτρίωτων ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η Σύμβαση, αναγνωρίζει τις ευθύνες και το δικαίωμα των γονιών/κηδεμόνων καθόσον αφορά την ανατροφή των παιδιών τους μεν, αποκλείει δε, ότι το παιδί μπορεί να θεωρηθεί, κάτω από οποιεσδήποτε συνθήκες, σαν ιδιοκτησία των γονιών του. Η Σύμβαση είναι σαφής ως προς το ότι κάθε απόφαση η οποία λαμβάνεται αναφορικά με το παιδί – συμπεριλαμβανομένων αυτών που λαμβάνονται από τους γονείς - θα πρέπει, πρωτίστως, να εξυπηρετεί το συμφέρον του ίδιοι του παιδιού. Το ότι οι γονείς αγαπούν το παιδί τους δε συνεπάγεται ότι, κατ’ ανάγκη κάθε απόφαση που λαμβάνουν εξυπηρετεί το συμφέρον του.

(β) Η μη αποκάλυψη των προσωπικών στοιχείων του παιδιού από τη δημοσιογράφο δεν αποκλείει την αναγνώριση της ταυτότητας του παιδιού, με βάση τα περιφερειακά έστω στοιχεία που δίνονται για την περίπτωση. Δεδομένης της εμπλοκής αριθμού παιδιών στο συγκεκριμένο περιστατικό, η συζήτησή του στο σχολικό περιβάλλον και την ευρύτερη κοινότητα είναι, κατά το μάλλον ή ήττον, αναπόφευκτη και, ως εκ τούτου, η ταυτοποίηση του παιδιού, στα συγκεκριμένα πλαίσια πολύ πιθανή.

(γ) Δεν έχω σε καμιά περίπτωση λόγο να αμφισβητήσω τις ειλικρινείς προθέσεις των γονιών και δη το ότι θέλησαν να δημοσιεύσουν τις φωτογραφίες του παιδιού τους για να “αφυπνίσουν [..] για το μπούλινγκ”. Αφήνοντας κατά μέρος τον έντονό μου προβληματισμό ως προς το κατά πόσο, με βάση τα παρουσιασθέντα στοιχεία, αυτό που περιγράφεται είναι όντως περιστατικό εκφοβιστικής συμπεριφοράς -κάτι φυσικά που δε θέτει υπό αμφισβήτηση τη σοβαρότητά του ή την ανάγκη αυτό να τύχει άμεσου χειρισμού – επαναλαμβάνω την άποψή μου ότι, μέσα από την δημοσίευση των φωτογραφιών το παιδί υπόκειται περαιτέρω κακοποίηση. Πέραν της μεγάλης πιθανότητας έκθεσης της ταυτότητάς του (όπως σημειώνω και πιο πάνω), δεν είναι δυνατόν να γνωρίζουμε κατά πόσο, σήμερα το ίδιο το παιδί επιθυμούσε την προβολή των φωτογραφιών του και την έκθεση απόκρυφων μερών του σώματός του. Πολύ περισσότερο, κατά πόσο, σε μερικά χρόνια, όταν θα έχει φθάσει πλέον σε ηλικία και ωριμότητα για να λαμβάνει μόνο τις αποφάσεις του, θα ήθελε οι συγκεκριμένες φωτογραφίες του να είχαν δημοσιευτεί.

Η ευθύνη για την απόφαση δημοσίευσης των φωτογραφιών, όπως και κάθε άλλου υλικού, βαραίνει πρωτίστως, και πάνω απ’ όλα τον κάθε επαγγελματία στα ΜΜΕ ο οποίος αναμένεται να λειτουργεί με βάση τα επαγγελματικά πρότυπα και πάντα στα πλαίσια του κώδικα δεοντολογίας που διέπει, εν γένει, το δημοσιογραφικό λειτούργημα. Όπως αναλύεται στο Κείμενο Αρχών και Κατευθυντήριων Αρχών της UNICEF (http://www.mediawise.org.uk/display_page.php?id=792), στην απόφαση για τη δημοσίευση πληροφοριών που αφορούν το παιδί θα πρέπει να συνυπολογίζονται οι επιπτώσεις που μια τέτοια δημοσίευση, πιθανόν να επιφέρει στη ζωή του παιδιού. Η αξιολόγηση θα πρέπει να γίνεται σε μια πολυδιάστατη βάση και σε καμιά περίπτωση δεν μπορεί να περιορίζεται στην εξασφάλιση της γνώμης/ άποψης των γονιών.

Κλείνοντας, σημειώνω ότι σε ότι αφορά τον τρόπο παρουσίασης των παιδιών ή/ και κάλυψης θεμάτων που αφορούν τα παιδιά, το Γραφείο μου έχει μεταφράσει και διανέμει, την έκδοση της UNICEF “Τα ΜΜΕ και τα Δικαιώματα των Παιδιών”, ως επαγγελματικό εργαλείο προκειμένου να χειρίζονται τα θέματα που αφορούν το παιδί με γνώση, υπευθυνότητα και σεβασμό στο παιδί και τα δικαιώματά του.


Λευκωσία, 23 Ιανουαρίου 2015



Κατεβάστε το αρχείο Word AΠΑΝΤΗΣΗ ΕΠΙΤΡΟΠΟΥ ΠΟΛΙΤΗΣ 23 01 2015.docx

Πίσω στην προηγούμενη σελίδα

Back To Top