Επίτροπος Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού Μετάβαση στο περιεχόμενο

Επίτροπος Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού

Ανεξάρτητος Εθνικός Οργανισμός Δικαιωμάτων του Παιδιού - Κύπρος


Νομικό Πλαίσιο


    1. Πριν παραθέσω κάποιες επί μέρους απόψεις μου σε σχέση με τις συγκεκριμένες προτάσεις νόμου κρίνω σκόπιμο να αναφερθώ στο γενικότερο πλαίσιο που αφορά στον μητρικό θηλασμό ως έκφανση του δικαιώματος του παιδιού στο καλύτερο δυνατόν επίπεδο υγείας το οποίο κατοχυρώνεται από τη Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού.

    2. Πιο συγκεκριμένα, το άρθρο 24 της Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού ορίζει τα ακόλουθα:


      «Άρθρο 24
      1. Τα Συμβαλλόμενα Κράτη αναγνωρίζουν το δικαίωμα του παιδιού να απολαμβάνει το καλύτερο δυνατόν επίπεδο υγείας και να επωφελείται από τις υπηρεσίες ιατρικής θεραπείας και αποκατάστασής αναπήρων. Τα Συμβαλλόμενα Κράτη επιδιώκουν να διασφαλίσουν το ότι κανένα παιδί δεν θα στερείται το δικαίωμα πρόσβασης στις υπηρεσίες αυτές.
      2. Τα Συμβαλλόμενα Κράτη επιδιώκουν να εξασφαλίσουν την πλήρη εφαρμογή του παραπάνω δικαιώματος και ιδιαίτερα παίρνουν τα κατάλληλα μέτρα για:
      α) Να μειώσουν τη βρεφική και παιδική θνησιμότητα.
      β) Να εξασφαλίσουν σε κάθε παιδί την απαραίτητη ιατρική αντίληψη και περίθαλψη δίνοντας έμφαση στην ανάπτυξη της στοιχειώδους περίθαλψης.
      γ) Να αγωνιστούν κατά της ασθένειας και της κακής διατροφής και μέσα στα πλαίσια της στοιχειώδους περίθαλψης, με την εφαρμογή -ανάμεσα στα άλλα- της ήδη διαθέσιμης τεχνολογίας και με την παροχή θρεπτικών τροφών και καθαρού πόσιμου νερού, λαμβάνοντας υπόψη τους κινδύνους της μόλυνσης του φυσικού περιβάλλοντος.
      δ) Να εξασφαλίσουν στις μητέρες κατάλληλη περίθαλψη πριν και μετά από τον τοκετό.
      ε) Να μπορούν όλες οι ομάδες της κοινωνίας, ιδιαίτερα οι γονείς και τα παιδιά, να ενημερώνονται για τα θέματα της υγείας και της διατροφής του παιδιού, για τα πλεονεκτήματα του φυσικού θηλασμού, την υγιεινή και την καθαριότητα του περιβάλλοντος και την πρόληψη των ατυχημάτων και να βρίσκουν υποστήριξη στη χρήση των παραπάνω βασικών γνώσεων.
      στ) Να αναπτύξουν την προληπτική ιατρική φροντίδα, την καθοδήγηση των γονέων και την εκπαίδευση και τις υπηρεσίες του οικογενειακού προγραμματισμού.
      3. Τα Συμβαλλόμενα Κράτη παίρνουν όλα τα κατάλληλα και αποτελεσματικά μέτρα για να καταργηθούν οι παραδοσιακές πρακτικές που βλάπτουν την υγεία των παιδιών.
      4. Τα Συμβαλλόμενα Κράτη αναλαμβάνουν την υποχρέωση να προωθήσουν και να ενθαρρύνουν τη διεθνή συνεργασία, ώστε να επιτύχουν σταδιακά την πλήρη πραγματοποίηση του δικαιώματος που αναγνωρίζεται στο παρόν άρθρο. Εν όψει αυτού, λαμβάνονται ιδιαίτερα υπόψη οι ανάγκες των υπό ανάπτυξη χωρών.»
    3. Ο σεβασμός και η πρακτική εφαρμογή του δικαιώματος του παιδιού στο καλύτερο δυνατό επίπεδο υγείας περιλαμβάνει τις πιο κάτω υποχρεώσεις του κράτους, ειδικότερα σε ότι αφορά το μητρικό θηλασμό:
    i. Στο πλαίσιο της υποχρέωσης του κράτους να λάβει τα κατάλληλα μέτρα για μείωση της βρεφικής και παιδικής θνησιμότητας [Άρθρο 24, παράγραφος 2 (α)], το κράτος θα πρέπει να διασφαλίζει πλήρη προστασία και προώθηση των πρακτικών μητρικού θηλασμού
    ii. Ο αποκλειστικός θηλασμός των βρεφών μέχρι τους πρώτους έξι μήνες θα πρέπει να προστατεύεται και να προωθείται ενώ ο μητρικός θηλασμός θα πρέπει να συνεχίζεται παράλληλα με συμπληρωματική διατροφή, κατά προτίμηση, μέχρι την ηλικία των δύο ετών, όπου αυτό είναι δυνατό, στο πλαίσιο της υποχρέωσης των συμβαλλόμενων κρατών για καταπολέμηση της κακή διατροφής και των ασθενειών των παιδιών (Άρθρο 24, παράγραφος 2 (γ)). Οι υποχρεώσεις του κράτους σε αυτό τον τομέα καθορίζονται σε σχέση με την «προστασία, προώθηση και υποστήριξη» του μητρικού θηλασμού με την υιοθέτηση ειδικών μέτρων για την προώθηση της κοινοτικής και εργασιακής υποστήριξης για μητέρες σε σχέση με την εγκυμοσύνη και το θηλασμό και την παροχή αποτελεσματικών και οικονομικά προσιτών υπηρεσιών φροντίδας παιδιών.
    iii. Για τη διασφάλιση κατάλληλης προγεννητικής και μεταγεννητικής φροντίδας υγείας σε μητέρες [Άρθρο 24, παράγραφος 2 (δ)], η Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Παιδιού ενθαρρύνει τα συμβαλλόμενα κράτη να υιοθετούν παιδοκεντρικές προσεγγίσεις υγείας κατά τα διάφορα στάδια της παιδικής ηλικίας όπως για παράδειγμα (α) φιλικά προς τα βρέφη νοσοκομειακά περιβάλλοντα που προωθούν μεταξύ άλλων το θηλασμό (β) φιλικές προς το παιδί πολιτικές υγείας που εστιάζονται στην εκπαίδευση των εργαζομένων στις υπηρεσίες υγείας για την παροχή ποιοτικών υπηρεσιών και (γ) φιλικές προς τους εφήβους υπηρεσίες υγείας μέσω εργαζομένων στις εν λόγω υπηρεσίες που είναι ευαισθητοποιημένοι και ενθαρρυντικοί προς του εφήβους σε σχέση ιδίως με την εμπιστευτικότητα και τις ιδιαίτερες ανάγκες τους.
    iv. Για τη διασφάλιση ότι όλες οι κοινωνικές ομάδες, και ειδικότερα οι γονείς και τα παιδιά, είναι ενημερωμένες, έχουν πρόσβαση στην εκπαίδευση και τυγχάνουν υποστήριξης κατά τη χρήση βασικών γνώσεων σε σχέση με την υγεία των παιδιών και τη διατροφή τους και τα πλεονεκτήματα του μητρικού θηλασμού [Άρθρο 24, παράγραφος 2 (ε)], τα συμβαλλόμενα κράτη θα πρέπει να παρέχουν την κατάλληλη πληροφόρηση η οποία να είναι προσβάσιμη, κατανοητή και κατάλληλη ανάλογα με την ηλικία και ωριμότητα των παιδιών. Παράλληλα, η πληροφόρηση αναφορικά με την υγεία των παιδιών θα πρέπει να παρέχεται στους γονείς εξατομικευμένα ή σε συλλογικό επίπεδο, στη διευρυμένη οικογένεια και σε άλλους παρόχους φροντίδας υγείας μέσω διαφόρων μεθόδων περιλαμβανομένων κλινικών υγείας, μαθήματα γονεϊκής συμπεριφοράς, γενικά ενημερωτικά φυλλάδια, κοινοτικές πρωτοβουλίες και τα μέσα μαζικής ενημέρωσης.
    4. Σύμφωνα με την UNICEF υπάρχουν δύο πτυχές στην προώθηση του μητρικού θηλασμού: η ανάγκη για θετική πληροφόρηση, εκπαίδευση και προώθηση των πλεονεκτημάτων του και η ανάγκη για αντιμετώπισης των αρνητικών συνεπειών της εμπορευματοποίησης των υποκατάστατων του μητρικού γάλακτος και παραπέμπει στα σχετικά πρότυπα σε σχέση με τα δύο αυτά θέματα, στα οποία δεν θα επεκταθώ και αναλύσω για σκοπούς του παρόντος σημειώματος, περιοριζόμενη στις σχετικές παραπομπές.

      Εισηγήσεις Επιτρόπου
    5. Υπό το φως όλων των πιο πάνω, είναι φανερό ότι για την επίτευξη του καλύτερου δυνατού επιπέδου υγείας των παιδιών, ο αποκλειστικός θηλασμός των βρεφών μέχρι τους πρώτους έξι μήνες και η συνέχισή του παράλληλα με συμπληρωματική διατροφή των παιδιών κατά προτίμηση μέχρι την ηλικία των δύο ετών, θα πρέπει να ενθαρρύνεται, προωθείται και προστατεύεται με τη λήψη όλων των απαραίτητων, θετικών κυρίως μέτρων από το κράτος, στο πλαίσιο της υιοθέτησης μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής.
    6. Έχω την άποψη ότι οι υπό εξέταση Προτάσεις Νόμου, κινούνται προς την ορθή κατεύθυνση για την επίτευξη του πιο πάνω στόχου και για το σεβασμό και διασφάλιση των δικαιωμάτων των παιδιών και υποβάλλω πιο κάτω κάποιες απόψεις μου σε σχέση με επιμέρους διατάξεις τους.
    7. Αναφορικά με την Πρόταση Νόμου που προνοεί για την Προώθηση και την Προστασία του Μητρικού Θηλασμού, συμφωνώ γενικά με τις προτεινόμενες διατάξεις. Θα μπορούσε εντούτοις, κατά την άποψή μου, τόσο στο Προοίμιο του Νόμου όσο και στις ουσιαστικές διατάξεις του, να ενδυναμωθούν οι αναφορές στο μητρικό θηλασμό ως έκφανση του δικαιώματος του παιδιού στην υγεία. Περαιτέρω, προβληματίζουν οι διατάξεις του άρθρου (5) (2)(α) και οι αναφορές στη δυνατότητα έκδοσης Κανονισμών για τη δημιουργία ειδικά διαμορφωμένων χώρων θηλασμού σε δημόσιους χώρους ή στον χώρο εργασίας ή σε δημόσιους χώρους όπου κατ’ εξαίρεση θα απαγορεύεται ο θηλασμός.Έχω την άποψη ότι οι πιο πάνω αναφορές δεν συνάδουν με τη γενικότερη φιλοσοφία που διέπει την προώθηση και προστασία του μητρικού θηλασμού, αφού δεν μπορώ να φανταστώ με ποιο τρόπο ή για ποιο λόγο ο μητρικός θηλασμός θα πρέπει να περιορίζεται σε συγκεκριμένους καθορισμένους χώρους ή να απαγορεύεται σε συγκεκριμένους δημόσιους χώρους.
    8. Ως εκ τούτου, διατηρώ τις επιφυλάξεις μου αναφορικά με τις συγκεκριμένες αναφορές. Τονίζω δε ότι στο βαθμό που θα μπορούσαν να ισχύουν τέτοιοι περιορισμοί, αυτοί θα πρέπει να συνδέονται αποκλειστικά με τη διασφάλιση του δικαιώματος του παιδιού στην υγεία και τη διασφάλιση επίσης του συμφέροντος του παιδιού, παρά με οποιουσδήποτε άλλους παράγοντες που ενδεχομένως να σχετίζονται με την αναπαραγωγή στερεοτύπων σε σχέση με τον μητρικό θηλασμό λόγω έλλειψης κατάλληλης πληροφόρησης, εκπαίδευσης κλπ. όπως αναφέρθηκε πιο πάνω.
    9. Σε σχέση με την Πρόταση Νόμου που τροποποιεί τον περί της Προστασίας της Μητρότητας Νόμο, συμφωνών απόλυτα με τις προτεινόμενες τροποποιήσεις οι οποίες συνάδουν πλήρως με τα δικαιώματα του παιδιού.
    10. Σε σχέση με την Πρόταση Νόμου που τροποποιεί τον Ποινικό Κώδικα, επιθυμώ να αναφέρω κατ’ αρχάς ότι, παρά το γεγονός ότι η ποινικοποίηση της παρενόχλησης μητέρων που θηλάζουν, ως μέτρο προώθησης και προστασίας του μητρικού θηλασμού, δεν συνάδει με την προσέγγιση της Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού και της Επιτροπής για τα Δικαιώματα του Παιδιού, όπως αυτή απορρέει από τις διατάξεις της Σύμβασης και το σχετικό Γενικό Σχόλιο, εντούτοις, εάν είναι απαραίτητο, ως ένα μεταβατικό μέτρο στην προσπάθεια αλλαγής της νοοτροπίας και κατάρριψης των στερεοτύπων που επικρατούν στην Κυπριακή κοινωνία γύρω από τον μητρικό θηλασμό, δεν έχω οποιαδήποτε αντίρρηση. Συναφώς αναφέρω ότι, θα ήταν προτιμητέο όπως η αλλαγή νοοτροπίας και κατάρριψη στερεοτύπων, επέλθει μέσα από θετικές ενέργειες όπως για παράδειγμα η ορθή πληροφόρηση και ενημέρωση μέσα από μια παιδοκεντρική προσέγγιση στο πλαίσιο μιας συντονισμένης πολιτικής και στρατηγικής προώθησης και προστασίας του μητρικού θηλασμού, ως πρωταρχικά έκφανση του δικαιώματος του παιδιού στην υγεία.







Κατεβάστε το αρχείο Word Υπόμνημα ΕΠΔΠ Επιτροπή Εργασίας, Πρόνοιας και Κοιν.Ασφαλίσεων Μητρικός Θηλασμός 20.2.18.doc


Πίσω στην προηγούμενη σελίδα





Back To Top