Επίτροπος Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού Μετάβαση στο περιεχόμενο

Επίτροπος Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού

Ανεξάρτητος Εθνικός Οργανισμός Δικαιωμάτων του Παιδιού - Κύπρος



ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΚΗΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ


Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας εξέτασε παράπονο (28/9/12/2014) που υπέβαλε η Επίτροπος για την Προστασία των Δικαιωμάτων του Παιδιού κ. Λήδα Κουρσουμπά για το χειρισμό από τα ΜΜΕ* της περίπτωση ανήλικου που συνελήφθη από την Αστυνομία ω ύποπτος για το φόνου νέου στις 16 Νοεμβρίου, 2014, στη Λάρνακα.
Η Επίτροπος δεν κατονόμαζε συγκεκριμένα ΜΜΕ αλλά αναφέρθηκε γενικά σε δημοσιεύματα «έντυπων, ραδιοτηλεοπτικών και διαδικτυακών ΜΜΕ» τα οποία περιλάμβαναν πληροφορίες που αποκάλυπταν το όνομα του νεαρού, την πόλη διαμονής, το ιστορικό των κατά καιρούς κατηγοριών οι οποίες του απαγγελθήκαν από την Αστυνομία, περιστατικά της μέχρι σήμερα ζωής και συμπεριφοράς του και επαφές που είχε με τις διάφορες Υπηρεσίες
Εκαναν επίσης αναφορά στη ψυχολογική του κατάσταση και περιείχαν πληροφορίες που αφορούσαν στα άλλα μέλη της οικογένειάς του, ενώ αρκετά διαδικτυακά μέσα συνόδευσαν τις ειδήσεις τους με φωτογραφίες του ανήλικου.
Κάποια ΜΜΕ παρέθεσαν παρατσούκλια με τα οποία ήταν γνωστός ο ανήλικος και στέγασαν τις ειδήσεις τους κάτω από βαρύγδουπους τίτλους που έδιναν έμφαση στο βαρύ, σε παραβατικές πράξεις, ιστορικό του ανήλικου.
Η Επίτροπος ανέφερε ότι τα δημοσιεύματα αυτά αποτελούσαν μονοδιάστατη και μεροληπτική παρουσίαση της υπόθεσης, που συντείνει στη δημιουργία αρνητικών εντυπώσεων τόσο για τον ανήλικο όσο και γενικότερα για τα παιδιά που έρχονται σε σύγκρουση με το Νόμο.
Ανέφερε ακόμη πως ο τρόπος παρουσίασης του θέματος από μεγάλη μερίδα των ΜΜΕ και η αποκάλυψη της ταυτότητας του ανήλικου και άλλων πληροφοριών απέβλεπε στην εντυπωσιακή παρουσίαση του θέματος και στην ικανοποίηση της δημόσιας περιέργειας, παραβίαζε το δικαίωμά του σε ιδιωτική ζωή και αξιοπρέπεια, και ενδεχομένως να επηρεάσει την εξέλιξη των αστυνομικών και δικαστικών διαδικασιών.
Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας, εξετάζοντας το θέμα σφαιρικά, διαπίστωσε ότι πλείστα όσα ΜΜΕ, ιδιαίτερα διαδικτυακά, ασχολήθηκαν με το θέμα κατά τρόπο που παραβίαζε πρόνοιες του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογία. Διαπίστωσε επίσης ότι ο τρόπος με τον οποίο κάποια από αυτά παρουσίασαν το θέμα επιδόθηκαν σε μια προσπάθεια εντυπωσιασμού της κοινής γνώμης με αφορμή το νεαρό της ηλικίας του υπόπτου και του τρόπου διάπραξης του φόνου, ενώ το θέμα απαιτούσε σοβαρό και υπεύθυνο χειρισμό γιατί αφορούσε σε ένα σοβαρό κοινωνικό φαινόμενο, δηλαδή την παραβατική συμπεριφορά μερίδας νέων.
Ο τρόπος αυτός χειρισμού του θέματος δεν συνέβαλλε με κανένα τρόπο στο σοβαρό προβληματισμό για ανησυχητικά κοινωνικά φαινόμενα.
Η δημοσιοποίηση του ονόματος του νεαρού και πολύ χειρότερα η δημοσίευση φωτογραφιών του συνιστούσε κατάφωρη παραβίαση της πρακτικής που ακολουθούν τα ΜΜΕ να μην αποκαλύπτουν την ταυτότητα ατόμων που συλλαμβάνονται ως ύποπτα για εγκλήματα προτού τουλάχιστον οδηγηθούν σε δικαστήριο.
Η σύλληψη ενός ανήλικου για φόνο αποτελεί από μόνη της εντυπωσιακό γεγονός που δεν χρειάζεται επίταση.
Η Επιτροπή θεώρησε πως ήταν φυσικό να υπάρξει δημοσιογραφική διερεύνηση του παρελθόντος του υπόπτου και αναφορά σε προηγούμενη παραβατική συμπεριφορά και της επαφής του με τις διωκτικές υπηρεσίες, των οικογενειακών του περιστάσεων και της καθ’ όλα συμπεριφοράς του.
Αυτό όμως θα μπορούσε να γίνει από τη μια χωρίς να αποκαλυφθεί η ταυτότητά του και από την άλλη χωρίς να παραβιασθεί το τεκμήριο της αθωότητάς του, γιατί ο νεαρός παρουσιάστηκε ως αδιαμφισβήτητα ένοχος φόνου και καταδικάστηκε προτού αποφανθεί περί τούτου το αρμόδιο δικαστήριο.
Η δημοσίευση φωτογραφιών του ανήλικου, καθώς και λεπτομερειών για τη διεύθυνση διαμονής του και ατόμων της οικογένειάς του συνιστούσε παραβίαση του δικαιώματος στην ιδιωτική ζωή τόσο του ιδίου, όσο και των μελών της οικογένειάς του, που δεν είχαν καμιά ανάμιξη στην πράξη του φόνου.
Τέτοιες πληροφορίες δεν είχαν ουσιαστική σχέση και δεν φώτιζαν καμιά πτυχή της υπόθεσης και επομένως δεν αποτελούσαν στοιχεία της αναγκαίας πληροφόρησης για το φόνο και επίσης δεν εξυπηρετούσαν κανένα ευρύτερο κοινωνικό σκοπό.
Επίσης η αποκάλυψη ονομάτων με τα οποία ήταν γνωστός ο ύποπτος δεν συνέβαλλε στην εξυπηρέτηση οποιουδήποτε σκοπού ή συμφέροντος, όπως η συμβολή στη μείωση της παιδικής παραβατικότητας, αλλά απέβλεπε στον εντυπωσιασμό της κοινής γνώμης με την προβολή μιας αρνητικής εικόνας για τον ύποπτο.
Η Επιτροπή θεωρεί ότι τα ΜΜΕ θα έπρεπε να λάβουν υπόψη ότι η δημοσιοποίηση τέτοιων λεπτομερειών και φωτογραφιών του υπόπτου είναι δυνατό να οδηγήσει σε ηρωοποίησή του στα μάτια παιδιών και νεαρών και σε παραβατική συμπεριφορά από άλλους ανήλικους που βρίσκονται σε ευάλωτη θέση και είναι εύκολο να παρασυρθούν σε μίμηση.
Η Επιτροπή θεωρεί χρήσιμο να επισημάνει ότι σε περιπτώσεις όπως η υπό εξέταση χρειάζεται πολύ προσεκτικός χειρισμός, που σε τελευταία ανάλυση αναδεικνύει την υπευθυνότητα και την ποιοτική στάθμη ενός εκάστου των ΜΜΕ.

** Ενδεικτικά αναφέρονται ΜΜΕ που με δημοσιεύματά τους σε διάφορες ημερομηνίες παραβίασαν διατάξεις του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας στην περίπτωση του ανήλικου:
ΑΛΗΘΕΙΑ: Φωτογραφία, όνομα και παρατσούκλι
ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΟΣ Ονομα και παρατσούκλι
ΣΗΜΕΡΙΝΗ-SIGMA Ονομα
LIVENEWS Ονομα
LIFENEWS Φωτογραφίες, αναφορά σε μέλη της οικογένειας
NEWSIT COM CY Ονομα, αναφορά σε αδελφό
LOVEMYALL Ονομα, αναφορά στην οικογένεια
TOTHEMAONLINE Αναφορά σε αδελφό

Πίσω στην προηγούμενη σελίδα

Back To Top