Επίτροπος Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού Μετάβαση στο περιεχόμενο

Επίτροπος Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού

Ανεξάρτητος Εθνικός Οργανισμός Δικαιωμάτων του Παιδιού - Κύπρος


Είναι με ιδιαίτερη χαρά και συγκίνηση που βρίσκομαι σήμερα μαζί σας για να κάνω την Εισαγωγική Ομιλία στο 13ο Παγκύπριο Συνέδριο Προστασίας και Ευημερίας του Παιδιού. Η φετινή χρονιά είναι ένα ιστορικό ορόσημο στον τομέα της κατοχύρωσης των δικαιωμάτων του Παιδιού. Όπως γνωρίζετε, έχω διοριστεί Επίτροπος Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού δυνάμει του νόμου που ψηφίστηκε από την Βουλή των Αντιπροσώπων τον περασμένο Ιούνιο (ο περί του Επιτρόπου Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού Νόμος του 2007 – 74(Ι)/2007). Μόλις χθες έγινε η τοποθέτηση του απόλυτα αναγκαίου προσωπικού και ελπίζω ότι πολύ σύντομα θα ολοκληρωθεί και η προετοιμασία του Γραφείου, ώστε να καταστεί δυνατό να οριστεί ημερομηνία που θα αναλάβω καθήκοντα και να μπορέσω να αρχίσω το έργο μου.

Το Παγκύπριο Συνέδριο Προστασίας και Ευημερίας του Παιδιού έχει αποδειχθεί ένας πολύ σημαντικός ετήσιος θεσμός. Και τούτο οφείλεται στις συνεχείς και άοκνες προσπάθειες της Πακύπριας Συντονιστικής Επιτροπής Προστασίας και Ευημερίας του Παιδιού. Η πολλαπλή δράση της ΠΣΕΠΕΠ για ενημέρωση και ευαισθητοποίηση για τα θέματα που αφορούν το παιδί και την προαγωγή των δικαιωμάτων του Παιδιού έχει πλέον αναγνωριστεί από τις αρχές του Κράτους αλλά και διεθνώς. Η ΠΣΕΠΕΠ υπήρξε ο στυλοβάτης της θεσμικής κατοχύρωσης των μηχανισμών για τη διασφάλιση των δικαιωμάτων των παιδιών στην Κύπρο. Για τούτο της οφείλεται έπαινος και ευχαριστίες. Ταυτόχρονα ευχαριστώ την ΠΣΕΠΕΠ για την πρόσκληση να συμμετάσχω στο Συνέδριο σας, σηματοδοτώντας έτσι τη θεσμοθέτηση του Επιτρόπου Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού.

Το 2003 είχα την πολύτιμη εμπειρία να ηγηθώ της Κυπριακής Αντιπροσωπείας στην παρουσίαση της 2ης Έκθεσης της Κύπρου αναφορικά με την εφαρμογή της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα του Παιδιού, την οποία είχα ετοιμάσει ως Επίτροπος Νομοθεσίας, με τη συνεργασία των αρμοδίων κρατικών υπηρεσιών και την σημαντική συμβολή της ΠΣΕΠΕΠ. Η Γνωμοδότηση της Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων της Σύμβασης περιείχε αριθμό παρατηρήσεων και εισηγήσεων για ενέργειες που πρέπει να αναληφθούν από το Κράτος. Μια από τις σημαντικές παρατηρήσεις της Επιτροπής τόνιζε την τεράστια σημασία που αποδίδεται στη δημιουργία ενός θεσμού ο οποίος να ασχολείται ειδικά με τα δικαιώματα του Παιδιού. Για τούτο και θεωρώ ιστορικής σημασίας το γεγονός ότι βρίσκομαι σήμερα ανάμεσα σας ως Επίτροπος Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού, κατοχυρωμένος από νομοθεσία και επιφορτισμένος με πολλές αρμοδιότητες για να προασπίζω και να προαγάγω τα δικαιώματα του Παιδιού. Θα τονίσω και πάλι ότι η ΠΣΕΠΕΠ συνέβαλε τα μέγιστα στην πολύ σημαντική αυτή εξέλιξη για τα Παιδιά του τόπου μας. Πιστεύω ακράδαντα ότι για να μπορέσει να λειτουργήσει ο θεσμός σωστά, θα πρέπει να υπάρχει συνεχής και συνεπής συνεργασία με την ΠΣΕΠΕΠ και τους θεσμούς της. Θεωρώ τη σημερινή μου παρουσία εδώ ως την απαρχή αυτής της συνεργασίας.

Από δικής μου πλευράς θέλω να διαβεβαιώσω τη ΠΣΕΠΕΠ αλλά και όλους εσάς τους εκπροσώπους των Παιδιών της Κύπρου, ότι έχω αποδεχτεί αυτή την τιμητική προσφορά και το προνόμιο να είμαι η πρώτη Επίτροπος Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού, ως μια δέσμευση ότι θα είμαι δίπλα στα παιδιά που ζουν στην Κύπρο χωρίς διάκριση, διασφαλίζοντας την εκπροσώπηση των συμφερόντων τους σε όλα τα επίπεδα. Θεωρώ ότι θα είναι υποχρέωση και μέριμνα μου να συμβάλω ώστε όλοι οι φορείς οι οποίοι λαμβάνουν αποφάσεις που αφορούν τα παιδιά να διασφαλίζουν ότι ενεργούν με στόχο το υπέρτατο συμφέρον του παιδιού, όπως επιβάλλεται από την Οικουμενική Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού. Πιστεύω ακράδαντα ότι, είναι πολύ σημαντικό για τα παιδιά της Κύπρου να έχουν φωνή και άποψη για θέματα που τα αφορούν και τα επηρεάζουν. Για τούτο έχω στόχο να συναντίσω όσα παιδιά μπορώ για να ακούσω τις απόψεις τους· τι είναι αυτά που θεωρούν τα ίδια σημαντικά και να τα προωθήσω εκεί που τα ίδια δεν μπορούν να ακουστούν, ώστε να λαμβάνονται υπόψη.

Ανταποδίδω τη διαβεβαίωση στην ΠΣΕΠΕΠ για στενή συνεργασία στην οποία προσδοκώ, ώστε όλοι μαζί να ανταποκριθούμε στις προσδοκίες των παιδιών για αποτελεσματική άσκηση των αρμοδιοτήτων του νέου θεσμού.

Οι αρμοδιότητες του Επιτρόπου Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού, όπως καθορίζονται στο Νόμο, είναι πολλαπλές και ευρύτατες. Τούτο και μόνο καθιστά την απαραίτητη συνδρομή όλων.

Η βασική αρμοδιότητα του Επιτρόπου είναι η προάσπιση και προαγωγή των δικαιωμάτων του Παιδιού. Και για τον σκοπό αυτό έχει απεριόριστες αρμοδιότητες οι οποίες, περιλαμβάνουν, όχι εξαντλητικά, 23 κατηγορίες δράσεων που περιγράφονται στο Νόμο. Χαρακτηριστικά αναφέρω ότι, ο Επίτροπος έχει αρμοδιότητα, μεταξύ άλλων, για:
· εκπροσώπηση των παιδιών και των συμφερόντων τους σε όλα τα επίπεδα
· διαφώτιση και ευαισθητοποίηση της κοινωνίας έτσι ώστε αυτή να κινητοποιηθεί και να διασφαλίσει πρακτικά τα δικαιώματα των παιδιών στην οικογένεια, στο σχολείο, στην κοινότητα και στην κοινωνία γενικά
· εντοπισμό και προώθηση των απόψεων των παιδιών εκεί που τα ίδια δεν μπορούν να ακουστούν
· εποπτεία και έλεγχο της υλοποίησης των προνοιών του βασικού εργαλείου για την διασφάλιση των δικαιωμάτων των παιδιών, δηλαδή της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα του Παιδιού και της αντίστοιχης Σύμβασης του Συμβουλίου της Ευρώπης
· έλεγχο και παρακολούθηση νομοθεσιών και πρακτικών και υποβολή προτάσεων, με στόχο την εναρμόνιση της νομοθεσίας με σχετικές διεθνείς συμβάσεις καθώς και προώθηση της κύρωσης των συμβάσεων αυτών από τη Δημοκρατία.
· διεξαγωγή εκστρατειών διαφώτισης και αλλαγής νοοτροπίας σχετικά με τη θέση των παιδιών στο κοινωνικό σύνολο.
· υποβολή αιτήσεων, εκ μέρους οποιουδήποτε παιδιού, για διορισμό ειδικού αντιπρόσωπου σε δικαστικές διαδικασίες που το επηρεάζουν, όταν τα πρόσωπα που έχουν γονική ευθύνη αποκλείονται λόγω σύγκρουσης συμφερόντων με το παιδί.
· εκπροσώπηση των παιδιών και των συμφερόντων τους σε όλες τις διαδικασίες που τα επηρεάζουν.
· γενικά να λαμβάνει οποιαδήποτε ενέργεια, την οποία κρίνει αναγκαία, για την εκπλήρωση της αποστολής του.

Για άσκηση όλων των αρμοδιοτήτων του ο Επίτροπος μπορεί να προβαίνει σε πάρα πολλές ενέργειες που περιλαμβάνουν, διοργάνωση σεμιναρίων, διεξαγωγή μελετών, προώθηση νομοθετικών ρυθμίσεων, εισηγήσεις σε όλους τους φορείς, να συνεπικουρεί το έργο των μη κυβερνητικών οργανώσεων κ.τ.λ.
Με λίγα λόγια, οι αρμοδιότητες είναι ατέλειωτες.

Η συμμετοχή μου στο Συνέδριο εντάσσεται μέσα στα πλαίσια των αρμοδιοτήτων μου να διαφωτίζω την κοινωνία σχετικά με τη θέση των παιδιών στο κοινωνικό σύνολο αλλά, κυρίως και πρώτιστα, να συναντώ και επικοινωνώ άμεσα και απευθείας με ομάδες παιδιών για να ακούσω τις δικές τους διαπιστώσεις και τις προτάσεις τους σε θέματα που τους απασχολούν. Και χαίρομαι ιδιαίτερα γιατί βρίσκομαι σήμερα εδώ με αντιπροσωπεία των παιδιών του τόπου μας με τη συμμετοχή της Παιδοβουλής και της Παγκύπριας Συντονιστικής Επιτροπής Μαθητών. Μαζί μου βρίσκονται και λειτουργοί του Γραφείου που μόλις χθες ανέλαβαν καθήκοντα, οι οποίες θα επιδιώξουν να έρθουν σε επικοινωνία με τα παιδιά.

Αφετηρία για την ενημέρωση καθόσον αφορά τη συμμόρφωση της Κύπρου με τις πρόνοιες της Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού, πρέπει να είναι οι Παρατηρήσεις της Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων του 2003, στην οποία αναφέρθηκα πιο πάνω.
Από αυτές προκύπτει η γενική διαπίστωση ότι, στην χώρα μας απαιτείται μεγαλύτερη εγρήγορση και δράση της πολιτείας ώστε τα παιδιά να απολαμβάνουν δικαιώματα φροντίδας, προστασίας, παροχών και συμμετοχής, όπως αυτά διασφαλίζονται από τη Σύμβαση. Οι σημαντικότερες διαπιστώσεις της Επιτροπής μπορούν να συνοψιστούν στα ακόλουθα:
· Οι νομοθεσίες που αφορούν τα παιδιά δε συνάδουν πλήρως με τις αρχές και διατάξεις της Σύμβασης.
· Απουσιάζει ο μηχανισμός ο οποίος συντονίζει τις κυβερνητικές δραστηριότητες σε σχέση με την εφαρμογή της Σύμβασης , την εναρμόνιση μεταξύ της Σύμβασης, του Εθνικού Σχεδίου Δράσης και των Συμπερασμάτων της Ειδικής Συνεδρίας για τα Παιδιά της Γενικής Συνέλευσης των ΗΕ, και να παρακολουθεί και αξιολογεί την πρόοδο που επιτυγχάνεται και να εκτιμά τις επιπτώσεις των πολιτικών που υιοθετούνται σε σχέση με τα παιδιά .
· Χρειάζεται να ενισχυθεί η παροχή συστηματικής επιμόρφωσης και ευαισθητοποίησης για τα δικαιώματα του παιδιού σε επαγγελματικές ομάδες που εργάζονται με τα παιδιά.
· Απουσιάζει η ύπαρξη κεντρικού μητρώου και ολοκληρωμένου συστήματος συλλογής μεμονωμένων στοιχείων που αφορούν όλους τους τομείς που καλύπτει η Σύμβαση, καθώς και οι συναφείς δείκτες για τα δικαιώματα του παιδιού, το οποίο θα καλύπτει όλες τις ηλικίες παιδιών ξεχωριστά με ιδιαίτερη έμφαση κυρίως σε αυτά που είναι ευάλωτα.
· Οι βασικές αρχές του δικαιώματος μη διάκρισης (άρθρο 2 της Σύμβασης)του δικαιώματος να λαμβάνεται πρωτίστως υπόψη το συμφέρον του παιδιού (άρθρο 3), του δικαιώματος στη ζωή, την επιβίωση και την ανάπτυξη (άρθρο 6) και του δικαιώματος στο σεβασμό των απόψεων του παιδιού σύμφωνα με την ηλικία και τον βαθμό ωριμότητας του (άρθρο 12), δεν αντικατοπτρίζονται πλήρως στη νομοθεσία, τις πολιτικές και τα εθνικά και τοπικά προγράμματα .
· Πρέπει να διευρυνθούν οι ευκαιρίες που δίνονται στα παιδιά να εκφράσουν τις απόψεις τους για τις αποφάσεις που τους αφορούν την οικογένεια, το σχολείο, την κοινωνία
· Πρέπει να συνεχιστεί η ενίσχυση της συνεργασίας με τις ΜΚΟ και να μελετηθεί η δυνατότητα συστηματικότερης εμπλοκής των ΜΚΟ, ιδιαίτερα εκείνων που δραστηριοποιούνται στον τομέα των δικαιωμάτων των παιδιών, σε όλα τα στάδια της εφαρμογής της Σύμβασης.
Δεν θα σας κουράσω με όλες τις Παρατηρήσεις της Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων. Υπάρχουν και άλλες πολλές. Η λεπτομερής εξέταση τούτων και η ανταλλαγή απόψεων θα γίνει ευθύς μόλις αρχίσει τη λειτουργία του ο θεσμός, στα πλαίσια της άσκησης των αρμοδιοτήτων μου για εποπτεία και έλεγχο της υλοποίησης των προνοιών της Σύμβασης και για τον εντοπισμό των απόψεων των παιδιών και προώθηση τους εκεί που δεν μπορούν να ακουστούν, ώστε να διαμορφώσω εισηγήσεις για τη συμμόρφωση του κράτους με τις Συστάσεις της Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων. Η Έκθεση της Επιτροπής υπογραμμίζει ότι, σημαντική πτυχή των ευθυνών του κράτους έναντι των παιδιών είναι και η διασφάλιση ότι, η Επιτροπή των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα του Παιδιού θα έχει τακτικά την ευκαιρία να ενημερώνεται για την πρόοδο που επιτυγχάνεται στην Κύπρο καθόσον αφορά τη συμμόρφωση προς τις πρόνοιες της. Και προς τούτο, ο θεσμός του Επιτρόπου για τα Δικαιώματα του Παιδιού θα έχει σημαντικό ρόλο να διαδραματίσει.

Θέλω επίσης να σας ενημερώσω ότι η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων με ανακοίνωση της, που εκδόθηκε στις Βρυξέλλες στις 4 Ιουλίου το 2006, καθόρισε στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα δικαιώματα του παιδιού. Στόχος της θα είναι να προωθήσει και να διαφυλάξει τα δικαιώματα του Παιδιού στις εσωτερικές και εξωτερικές πολιτικές της και να υποστηρίξει τις προσπάθειες των κρατών μελών στο τομέα αυτό. Στην ανακοίνωση της για τους στρατηγικούς στόχους 2005-2009 η Επιτροπή αναγνώρισε τα δικαιώματα των παιδιών ως μια από τις κύριες προτεραιότητες της: «… Iδιαίτερη προτεραιότητα πρέπει να δοθεί στην αποτελεσματική προστασία των δικαιωμάτων των παιδιών για την καταπολέμηση της οικονομικής εκμετάλλευσης, αλλά και κάθε μορφής κακομεταχείρισης, έτσι ώστε η Ένωση να αποτελέσει πρότυπο για τις άλλες χώρες του πλανήτη».

Έχω τονίσει το γεγονός ότι βρισκόμαστε τώρα σε ένα ιστορικό ορόσημο καθόσον αφορά τη διασφάλιση των δικαιωμάτων του Παιδιού. Ανάφερα ήδη ότι ο θεσμός βρίσκεται στο στάδιο της οργάνωσης του Γραφείου και, ως εκ τούτου, δεν έχει ακόμη οριστεί η ημερομηνία ανάληψης των καθηκόντων μου. Προτίθεμαι μόλις αναλάβω καθήκοντα να έχω άμεση επαφή με τα παιδιά για να διακριβώσω τις απόψεις τους μέσω επισκέψεων στα σχολεία και άλλους χώρους, συναντήσεις στο Γραφείου μου, διοργάνωσης συγκεντρώσεων, δημιουργίας ανοικτής τηλεφωνικής γραμμής για παιδιά, δημιουργίας ιστοσελίδας, όπου τα παιδιά θα μπορούν να υποβάλουν ερωτήσεις και να παίρνουν απαντήσεις, διοργάνωση επιμορφωτικών προγραμμάτων, και ενημέρωση των πολιτών με στόχο την αλλαγή νοοτροπίας σε ότι αφορά τα δικαιώματα των παιδιών . Στο επόμενο ετήσιο συνέδριο θα είμαι σε θέση να σας παρουσιάσω προτάσεις και ενέργειες για συζήτηση και διαμόρφωση απόψεων.

Κλείνοντας, θα ήθελα να συγχαρώ ξανά την ΠΣΕΠΕΠ, όχι μόνο για το σημερινό Παγκύπριο Συνέδριο αλλά και για τον πολύ σημαντικό ρόλο που έχει διαδραματίσει ώστε να φτάσουμε στη σημερινή εξέλιξη, που δικαιολογημένα μπορεί να θεωρηθεί ότι σηματοδοτεί την απαρχή μιας νέας εποχής στον τομέα της κατοχύρωσης των δικαιωμάτων των παιδιών. Θέλω να διαβεβαιώσω ξανά ότι προσβλέπω σε συνεχή και συνεπή συνεργασία με τη ΠΣΕΠΕΠ, ώστε όλοι μαζί να ανταποκριθούμε στις προσδοκίες των παιδιών για αποτελεσματική εκτέλεση των αρμοδιοτήτων του νέου θεσμού. Πάνω απ΄ όλα, θέλω να διαβεβαιώσω τα ίδια τα παιδιά της Κύπρου ότι θα εργαστώ ακούραστα για να προαγάγω και διασφαλίσω την ουσιαστική απόλαυση των δικαιωμάτων τους.







Κατεβάστε το αρχείο Word 13o Pagkiprio Sinedrio Prostasias kia Evimerias tou Pediou 17-11-2007.doc


Πίσω στην προηγούμενη σελίδα





Back To Top