Επίτροπος Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού Μετάβαση στο περιεχόμενο

Επίτροπος Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού

Ανεξάρτητος Εθνικός Οργανισμός Δικαιωμάτων του Παιδιού - Κύπρος

Σημείωμα Επιτρόπου Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού κας Λήδας Κουρσουμπά που κατατέθηκε στη συνεδρία της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα

Τρίτη 5 Απριλίου 2011 με θέμα:

«Η Εφαρμογή του Σχεδίου Δράσης για την Καταπολέμηση της Εμπορίας Προσώπων και τη Σεξουαλική Εκμετάλλευση Ανηλίκων, Πιθανά Προβλήματα και Κενά»


Εισαγωγή

Η σεξουαλική εκμετάλλευση και κακοποίηση, αποτελεί μια από τις χειρότερες μορφές βίας ενάντια στα παιδιά. Σύμφωνα με τη UNICEF, περίπου 2 εκατομμύρια παιδιά χρησιμοποιούνται από τη «βιομηχανία του σεξ» κάθε χρόνο, ενώ επιστημονικές έρευνες στην Ευρώπη υπολογίζουν ότι μεταξύ 10-20% των παιδιών θα κακοποιηθούν σεξουαλικά κατά την παιδική τους ηλικία. Η εκμετάλλευση των παιδιών στην πορνεία και την πορνογραφία συνδέεται με την πώληση και την εμπορία παιδιών. Τα κορίτσια, τα παιδιά που μεγαλώνουν στους δρόμους, τα ορφανά, τα παιδιά που κατοικούν στην ύπαιθρο, τα ασυνόδευτα παιδιά, τα παιδιά πρόσφυγες είναι μερικές από τις ομάδες παιδιών που είναι ιδιαίτερα ευάλωτες όσον αφορά την πώληση και την εμπορία.

Σύμβαση του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα του Παιδιού

Η Σύμβαση περιέχει πρόνοιες οι οποίες διασφαλίζουν την προστασία του παιδιού από κάθε μορφή βίας, κινδύνου ή εκμετάλλευσης. Οι πρόνοιες αυτές πρέπει να ληφθούν σοβαρά υπόψη και να λειτουργήσουν ως γενικές κατευθυντήριες γραμμές αφού σχετίζονται άμεσα ή έμμεσα με την προστασία των παιδιών από την εμπορία και τη σεξουαλική εκμετάλλευση.

Άρθρο 3

1. Σε όλες τις αποφάσεις που αφορούν τα παιδιά, είτε αυτές λαμβάνονται από δημόσιους ή ιδιωτικούς οργανισμούς κοινωνικής ευημερίας, είτε από τα δικαστήρια, τις διοικητικές αρχές ή από τα νομοθετικά όργανα, πρέπει να λαμβάνεται πρωτίστως υπόψη το συμφέρον του παιδιού.
Άρθρο 8

1. Τα Συμβαλλόμενα Κράτη αναλαμβάνουν την υποχρέωση να σέβονται το δικαίωμα του παιδιού να διαφυλάττει την ταυτότητά του, συμπεριλαμβανομένης της ιθαγένειας του, του ονόματός του και των οικογενειακών σχέσεών του, όπως αυτά αναγνωρίζονται από το νόμο, χωρίς παράνομη παρέμβαση.
2. Όταν ένα παιδί στερείται παράνομα ορισμένα ή όλα τα στοιχεία που συνιστούν την ταυτότητά του, τα Συμβαλλόμενα Κράτη οφείλουν να του παράσχουν κατάλληλη υποστήριξη και προστασία, ώστε η ταυτότητά του να αποκατασταθεί το συντομότερο δυνατόν.

      Άρθρο 11

      1. Τα Συμβαλλόμενα Κράτη οφείλουν να παίρνουν μέτρα εναντίον των παράνομων μετακινήσεων παιδιών στο εξωτερικό και της μη επανόδου τους.

      2. Για το σκοπό αυτόν, τα Συμβαλλόμενα Κράτη θα ευνοούν τη σύναψη διμερών ή πολυμερών συμφωνιών ή την προσχώρηση στις ήδη υπάρχουσες συμφωνίες.

      Άρθρο 16

      1. Κανένα παιδί δεν θα αποτελεί αντικείμενο αυθαίρετων ή παράνομων παρεμβάσεων στην ιδιωτική του ζωή, στην οικογένειά του, στην κατοικία του ή στην αλληλογραφία του, ούτε παράνομων προσβολών της τιμής και της υπόληψής του.

      2. Το παιδί δικαιούται να προστατεύεται από το νόμο έναντι τέτοιων – παρεμβάσεων ή προσβολών.

      Άρθρο 20

      1. Κάθε παιδί που στερείται προσωρινά ή οριστικά το οικογενειακό του περιβάλλον ή το οποίο για το δικό του συμφέρον δεν είναι δυνατόν να παραμείνει στο περιβάλλον αυτό δικαιούται ειδικής κρατικής προστασίας και βοήθειας.

      2. Τα Συμβαλλόμενα Κράτη οφείλουν, σύμφωνα με την εθνική τους νομοθεσία, να διασφαλίζουν εναλλακτική μορφή φροντίδας για τέτοια παιδιά.

        Άρθρο 21

        Τα Συμβαλλόμενα Κράτη που αναγνωρίζουν και/ή επιτρέπουν την υιοθεσία διασφαλίζουν ότι εκείνο που λαμβάνεται πρωτίστως υπόψη στην προκειμένη περίπτωση είναι το υπέρτατο συμφέρον του παιδιού και :

        α. Μεριμνούν ώστε η υιοθεσία ενός παιδιού να μην επιτρέπεται παρά μόνο από τις αρμόδιες αρχές, οι οποίες αποφαίνονται, σύμφωνα με το νόμο και με τις εφαρμοζόμενες διαδικασίες και επί τη βάσει όλων των αξιόπιστων σχετικών πληροφοριών, εάν η υιοθεσία είναι δυνατή εν όψει της κατάστασης του παιδιού σε σχέση με τον πατέρα και τη μητέρα του, τους συγγενείς του και τους νόμιμους εκπρόσωπους του και εάν, εφόσον αυτό απαιτείται, τα ενδιαφερόμενα πρόσωπα έδωσαν τη συναίνεσή τους για την υιοθεσία, έχοντας γνώση των πραγμάτων και μετά από την αναγκαία παροχή συμβουλών·

        β. Αναγνωρίζουν ότι η διακρατική υιοθεσία μπορεί να αντιμετωπισθεί ως ένα άλλο μέσο εξασφάλισης στο παιδί της αναγκαίας φροντίδας, εάν αυτό δεν μπορεί να τοποθετηθεί σε μία ανάδοχη ή σε μία υιοθετούσα οικογένεια ή να ανατραφεί σωστά στη χώρα της καταγωγής του·

        γ. Μεριμνούν ώστε, σε περίπτωση διακρατικής υιοθεσίας, το παιδί να απολαμβάνει των ίδιων προστατευτικών μέτρων και προδιαγραφών με εκείνα που υπάρχουν στην περίπτωση της εθνικής υιοθεσίας·

        δ. Παίρνουν όλα τα κατάλληλα μέτρα για να διασφαλίσουν ότι, σε περίπτωση διακρατικής υιοθεσίας, η τοποθέτηση του παιδιού δεν απολήγει σε ανάρμοστο υλικό όφελος για τα πρόσωπα που είναι αναμιγμένα σ' αυτή·

        ε. Προωθούν τους αντικειμενικούς σκοπούς του παρόντος άρθρου με τη σύναψη διμερών ή πολυμερών διακανονισμών ή συμφωνιών, ανάλογα με την περίπτωση, και προσπαθούν, μέσα σ' αυτά τα πλαίσια, να επιτύχουν οι τοποθετήσεις παιδιών στο εξωτερικό να πραγματοποιούνται από αρμόδιες αρχές ή αρμόδια όργανα.

        Άρθρο 32

        1. Τα Συμβαλλόμενα Κράτη αναγνωρίζουν το δικαίωμα του παιδιού να προστατεύεται από την οικονομική εκμετάλλευση και από την εκτέλεση οποιασδήποτε εργασίας που ενέχει κινδύνους ή που μπορεί να παρακωλύσει την εκπαίδευση του ή να βλάψει την υγεία του ή τη σωματική, πνευματική, ψυχική, ηθική ή κοινωνική ανάπτυξή του.

        2. Τα Συμβαλλόμενα Κράτη παίρνουν νομοθετικά, διοικητικά, κοινωνικά και εκπαιδευτικά μέτρα για να εξασφαλίσουν την εφαρμογή του παρόντος άρθρου. Για το σκοπό αυτό, και λαμβάνοντας υπόψη τις σχετικές διατάξεις των άλλων διεθνών οργάνων, τα Συμβαλλόμενα Κράτη οφείλουν ειδικότερα:

        α) Να προβλέπουν ένα κατώτατο όριο ή κατώτατα όρια ηλικίας για την είσοδο στην εργασία·

        β) Να προβλέπουν κατάλληλη ρύθμιση των ωραρίων και των συνθηκών εργασίας·

        γ) Να προβλέπουν κατάλληλες ποινές και άλλες κυρώσεις, για διασφάλιση της αποτελεσματικής εφαρμογής του παρόντος άρθρου.

        Άρθρο 33

        Τα Συμβαλλόμενα Κράτη οφείλουν να παίρνουν όλα τα κατάλληλα μέτρα, συμπεριλαμβανομένων των νομοθετικών, διοικητικών, κοινωνικών και εκπαιδευτικών μέτρων, για να προστατεύσουν τα παιδιά από την παράνομη χρήση ναρκωτικών και ψυχοτρόπων ουσιών, όπως αυτές καθορίζονται στις σχετικές διεθνείς συμβάσεις, και για να εμποδίσουν τη χρησιμοποίηση των παιδιών στην παράνομη παραγωγή και διακίνηση αυτών των ουσιών.

        Άρθρο 34

        Τα Συμβαλλόμενα Κράτη αναλαμβάνουν την υποχρέωση να προστατεύσουν το παιδί από κάθε μορφή σεξουαλικής εκμετάλλευσης και σεξουαλικής βίας. Για το σκοπό αυτό, τα Συμβαλλόμενα Κράτη, ειδικότερα, οφείλουν να παίρνουν όλα τα κατάλληλα μέτρα επί εθνικού, διμερούς και πολυμερούς επιπέδου για να εμποδίσουν:

        α) Την παρακίνηση ή τον εξαναγκασμό των παιδιών σε παράνομη σεξουαλική δραστηριότητα·

        β) Την εκμετάλλευση των παιδιών για πορνεία ή για άλλες παράνομες σεξουαλικές δραστηριότητες·

        γ. Την εκμετάλλευση των παιδιών με σκοπό την παραγωγή θεαμάτων ή υλικού πορνογραφικού χαρακτήρα.

        Άρθρου 35

        Τα Συμβαλλόμενα Κράτη οφείλουν να παίρνουν όλα τα κατάλληλα μέτρα επί εθνικού, διμερούς ή πολυμερούς επιπέδου για να εμποδίσουν την απαγωγή, την πώληση ή τη δουλεμπορία παιδιών για οποιοδήποτε σκοπό και με οποιαδήποτε μορφή.

        Άρθρου 36

        Τα Συμβαλλόμενα Κράτη οφείλουν να προστατεύουν το παιδί από κάθε άλλη μορφή εκμετάλλευσης επιβλαβή για οποιαδήποτε πλευρά της ευημερίας του.

        Ψήφισμα ΣΑΔ 11/3 «Παράνομη Διακίνηση Προσώπων, Ειδικότερα Γυναικών και Ανηλίκων». (13/07/2009)

        1. Οι κυβερνήσεις θα πρέπει να σχεδιάσουν, να εφαρμόσουν και να ενδυναμώσουν αποτελεσματικά μέτρα με βάση το φύλο και την ηλικία, ώστε να καταστείλουν κάθε μορφή εμπορίας και ειδικότερα των γυναικών και των παιδιών.
        2. Διεξαγωγή εκστρατειών ενημέρωσης του κοινού, συμπεριλαμβανομένων και των παιδιών, με σκοπό:
        (i) την ευαισθητοποίηση τους όσον αφορά τους κινδύνους που συνδέονται με όλες τις μορφές εμπορίας και
        (ii) την ενεργοποίηση του κοινού, συμπεριλαμβανομένων και των θυμάτων εμπορίας, να καταγγείλουν περιστατικά εμπορίας.
        3. Ενδυνάμωση των μηχανισμών συλλογής δεδομένων και ανταλλαγής πληροφοριών ως μέσο προώθησης της συνεργασίας για την καταπολέμηση της εμπορίας προσώπων. Στη συλλογή δεδομένων να συμπεριλαμβάνεται το φύλο και η ηλικία των θυμάτων.

        Πρόσφατα περιστατικά εμπορίας στην Κύπρο

        Σύμφωνα με πρόσφατα δημοσιεύματα στον τύπο φαίνεται ότι υπάρχουν περιπτώσεις αλλοδαπών γυναικών οι οποίες αδυνατούν να συντηρήσουν τα παιδιά τους και για αυτό δίνουν το παιδί τους για υιοθεσία έναντι αμοιβής. Υπάρχουν ενδείξεις ότι, παρόμοια φαινόμενα καταβολής χρηματικού αντίτιμου παρατηρούνται και στις περιπτώσεις παρένθετων μητέρων.

        Η Επίτροπος έχει εντοπίσει και στο παρελθόν αδυναμίες και κενά στον περί Υιοθεσίας Νόμο και έχει προβεί σε εισηγήσεις στο Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων για τον εκσυγχρονισμό του. Το αρμόδιο Υπουργείο μέσα στο 2009 ετοίμασε προσχέδιο νομοσχεδίου το οποίο στάληκε στην Επίτροπο για απόψεις. Έγιναν εμπεριστατωμένες εισηγήσεις από πλευράς της Επιτρόπου οι οποίες κατέληγαν σε σύσταση όπως το Νομοσχέδιο τύχει ολοκληρωτικής αναθεώρησης για την αποτελεσματική εφαρμογή των Διεθνών Συμβάσεων που έχει κυρώσει η Δημοκρατία. Ωστόσο, έκτοτε, δεν έχει υπάρξει οποιαδήποτε ενημέρωση.

        Επιπρόσθετα, αναφορές που υπήρξαν από τα ΜΜΕ σε σχέση με παρουσία ανήλικης σε χώρο τον οποίο χρησιμοποιούσαν ενήλικες ως οίκο ανοχής, εγείρει, προβληματισμούς σχετικά με το ενδεχόμενο να πρόκειται για περίπτωση πιθανής εμπορίας ανήλικου ατόμου. Η Επίτροπος αντιλαμβάνεται ότι η υπόθεση βρίσκεται υπό διερεύνηση, για την οποία ζήτησε σχετική ενημέρωση από τον Αρχηγό Αστυνομίας.

        Συμπεράσματα – Εισηγήσεις

        Τα πιο πάνω καταδεικνύουν ότι:

        1. Υπάρχει νομική υποχρέωση του Κράτους για την προστασία των παιδιών από εμπορία και σεξουαλική εκμετάλλευση καθώς και για τη λήψη σχετικών δράσεων προς αυτήν την κατεύθυνση.

          2. Στην Κύπρο το πρόβλημα είναι υπαρκτό καθόσον αφορά ανήλικα άτομα.

          3. Είναι σαφές ότι στο Σχέδιο Δράσης Κατά της Εμπορίας Προσώπων δεν υπάρχει οποιαδήποτε πρόνοια όσο αφορά στην αντιμετώπιση της εμπορίας ανηλίκων.

          Ως εκ τούτου η Επίτροπος εισηγείται:

          1. Το θέμα της σεξουαλικής εκμετάλλευσης και εμπορίας ανηλίκων προσώπων να τύχει χειρισμού στα πλαίσια Εθνικής Στρατηγικής που να αφορά τα παιδιά. Τούτο μπορεί να γίνει είτε ανεξάρτητα, είτε στο πλαίσιο της Εθνικής στρατηγικής και Σχεδίου Δράσης για την πάταξη της βίας ενάντια στα παιδιά (εντός και εκτός οικογένειας). Η Υπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων έχει δεσμευτεί προς την Επίτροπο για την κατάρτιση της εν λόγω εθνικής στρατηγικής.

            2. Να προωθηθεί άμεσα η κύρωση της Σύμβασης του Συμβουλίου της Ευρώπης για την Προστασία των Παιδιών από τη Σεξουαλική Εκμετάλλευση και Σεξουαλική Κακοποίηση (Lanzarote, 25.X.2007).


            3. Η κυβέρνηση να αναλάβει τη σύσταση Εθνικής Επιτροπής για την Προώθηση της Εκστρατείας του Συμβουλίου της Ευρώπης για τον τερματισμό της σεξουαλικής βίας ενάντια στα παιδιά «ONE IN FIVE». Για το θέμα αυτό η Επίτροπος έχει ζητήσει από την Υπουργό Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, με επιστολή της ημερομηνίας 30 Μαρτίου 2011, να αναλάβει πρωτοβουλία για την άμεση σύσταση και το συντονισμό Εθνικής Επιτροπής για την Προώθηση της εν λόγω Εκστρατείας, στην οποία θα συμμετέχουν εκπρόσωποι των αρμόδιων κρατικών Υπηρεσιών, της Βουλής των Αντιπροσώπων, των σχετικών Μ.Κ.Ο, των οργανωμένων συνόλων Παιδιών και του Γραφείου της Επιτρόπου. Ταυτόχρονα η Επίτροπος ανέφερε ότι είναι στη διάθεσή της Υπουργού για οποιαδήποτε συνεργασία για το θέμα.








          Κατεβάστε το αρχείο Word ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΕΠΙΤΡΟΠΟΥ.doc


          Πίσω στην προηγούμενη σελίδα





          Back To Top