Επίτροπος Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού Μετάβαση στο περιεχόμενο

Επίτροπος Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού

Ανεξάρτητος Εθνικός Οργανισμός Δικαιωμάτων του Παιδιού - Κύπρος



Δημόσια Θέση της Επιτρόπου Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού σε σχέση με τη Συμμετοχή Παιδιού στη Θεατρική Παράσταση Νέα Τάξη Πραγμάτων», των Paravan Proactions και Fresh Target Theatre Ensemble στο -1 του Πολιτιστικού Ιδρύματος Βλαδίμηρος Καυκαρίδης (Σατιρικό)


Με αφορμή ηλεκτρονική επιστολή με την οποία μου μεταφέρθηκε ο προβληματισμός πολίτη σχετικά με το πώς μπορεί να συνάδει η συμμετοχή ενός παιδιού – ηθοποιού στη θεατρική παράσταση «Νέα Τάξη Πραγμάτων», των Paravan Proactions και Fresh Target Theatre Ensemble η οποία χαρακτηρίζεται, από τους συντελεστές της, ως «ακατάλληλη για άτομα κάτω των 16 χρόνων» προχώρησα σε διερεύνηση του θέματος δυνάμει των αρμοδιοτήτων που ορίζει ο Νόμος.

2. Προκειμένου να διαμορφώσω άποψη επί του συγκεκριμένου θέματος, δύο αρμόδιοι λειτουργοί του Γραφείου μου παρακολούθησαν την εν λόγω παράσταση.

3. Σύμφωνα με όσα μου έχουν μεταφερθεί, πρόκειται για μια αξιόλογη παράσταση ιδιαίτερα πρωτοποριακή η οποία προσεγγίζει με κριτική ματιά τα αυταρχικά – απολυταρχικά καθεστώτα αναδεικνύοντας, από τη μια, τη φρικαλεότητά και τις ωμότητες κατά των πολιτών τους που τα χαρακτηρίζει και, από την άλλη, σαρκάζοντας τον ανορθολογισμό και την επίφαση δημοκρατίας που πρεσβεύουν. Η παράσταση αποτυπώνει έντονα τη βία που συνοδεύει αυτά τα καθεστώτα, ιδιαίτερα την ψυχολογική, σε βαθμό που ενδεχομένως να ενοχλεί και αυτό, έχω την εντύπωση, είναι, ενδεχομένως, που δικαιολογεί και την επιλογή των συντελεστών της παράστασης να τη χαρακτηρίσουν ως ακατάλληλη για παιδιά κάτω των 16 χρόνων.

4. Στην παράσταση όντως συμμετέχει ένα παιδί ηλικίας 10 – 11 χρόνων. Ωστόσο, η σκηνοθεσία έγινε πολύ προσεκτικά ώστε το παιδί-ηθοποιός να μην αφήνεται σε καμιά περίπτωση εκτεθειμένο στη διάχυτη ψυχολογική βία που χαρακτηρίζει την παράσταση. Πιο συγκεκριμένα, το παιδί συμμετέχει σε δύο μόνο συνεχόμενες σκηνές όπου εμφανίζεται στη σκηνή μαζί με ένα ενήλικο ηθοποιό. Στις συγκεκριμένες σκηνές το παιδί έχει ένα μάλλον ήρεμο διάλογο με τον ενήλικο ηθοποιό. Η στάση του συγκεκριμένου ηθοποιού, ο οποίος παριστάνει τον Αρχηγό της Μυστικής Αστυνομίας του καθεστώτος, διαπνέεται από μια ειρωνική μάλλον διάθεση αλλά σε καμιά περίπτωση δεν μπορεί να χαρακτηριστεί βίαιη ή κακοποιητική για το παιδί.

5. Τόσο κατά τις σκηνές οι οποίες προηγούνται των δύο σκηνών στις οποίες συμμετέχει όσο και κατά τις σκηνές οι οποίες έπονται αυτών, το παιδί, βρίσκεται εκτός του χώρου όπου εξελίσσεται η παράσταση. Είναι, νομίζω επίσης σημαντικό να τονιστεί ότι, στο τέλος της παράστασης το παιδί έδειχνε και δήλωνε ενθουσιασμένο από τη συμμετοχή του στην παράσταση.

6.1. Τόσο ως εκ της θέσεως μου ως Επίτροπος Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού όσο και εκ πεποιθήσεως, θεωρώ ότι κάθε μας απόφαση ή ενέργεια σε σχέση ή που αφορά παιδιά – κι όχι μόνο – θα πρέπει να καθοδηγείται από το σεβασμό απέναντι στα δικαιώματά τους.

6.2. Βασικό εργαλείο στα χέρια του Επιτρόπου Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού στην Κύπρο, αλλά και κάθε αντίστοιχου θεσμού σε όλο τον κόσμο που εργάζεται με στόχο τη διεκδίκηση, την προάσπιση και την προώθηση των Δικαιωμάτων του Παιδιού, αποτελεί η Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού. Η Σύμβαση, υιοθετήθηκε από τη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών στις 20 Νοεμβρίου 1989 και κατέστη μέρος του διεθνούς δικαίου το 1990. Η Σύμβαση είναι ένα μοναδικό νομικά δεσμευτικό κείμενο το οποίο θέτει τις βασικές αρχές και προϋποθέσεις για τη σωστή μεταχείριση και το σεβασμό των δικαιωμάτων των παιδιών. Προχωρώντας πέραν από την παραδοσιακή θεώρηση των παιδιών, ως εν δυνάμει ενηλίκων, η Σύμβαση, επιχειρεί να εισαγάγει μια «νέα παιδική ηλικία» βασισμένη στα ανθρώπινα δικαιώματα. Στο πλαίσιο αυτής της νέας παιδικότητας τα παιδιά αναγνωρίζονται ως πρόσωπα: ως ολοκληρωμένες δηλαδή ανθρώπινες υπάρξεις οι οποίες ενθαρρύνονται να συμμετέχουν στην κοινωνική ζωή των ομάδων όπου είναι ενταγμένα στο βαθμό που μπορούν, κατά τρόπο ενεργητικό, αναλαμβάνοντας ευθύνες και συμμετέχοντας στη λήψη αποφάσεων.

6.3. Είναι σημαντικό να τονίσω ότι η Σύμβαση, δεν αποτελεί μια απλή συλλογή άρθρων, με διαφορετικές ή/και ανεξάρτητες μεταξύ τους αρχές. Αντίθετα συνιστά ένα καλά διαρθρωμένο, ενιαίο στο πνεύμα και το ύφος του κείμενο. Τα άρθρα της Σύμβασης, επιδιώκοντας να πετύχουν μια ισορροπία ανάμεσα, από τη μια, στην αναγνώριση της αυτονομίας και της αυτοτέλειας του παιδιού, και από την άλλη, στην προστασία και φροντίδα του, παρουσιάζουν μεγάλη αλληλεξάρτηση και σημαντική λειτουργική συνοχή με κεντρικό άξονα την προστασία της αξιοπρέπειας κάθε παιδιού ως διακριτής προσωπικότητας.

6.4. Σύμφωνα με την Επιτροπή των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα του Παιδιού [Γενικό Σχόλιο Υπ. Αρ. 3, CRC/GC/2003/3 (2003)], η Αρχή της Διασφάλισης του Συμφέροντος του Παιδιού συνιστά μια από τις τέσσερις βασικές αρχές της Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού, οι οποίες θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη ως καθοδηγητικές για την εφαρμογή όλων των υπολοίπων άρθρων της Σύμβασης ξεχωριστά.


6.5. Η Αρχή της Διασφάλισης του Συμφέροντος του Παιδιού περιγράφεται στο άρθρο 3 (1) της Σύμβασης, το οποίο καθορίζει ότι σε όλες τις αποφάσεις που αφορούν στα παιδιά, είτε αυτές λαμβάνονται από δημόσιους ή ιδιωτικούς οργανισμούς κοινωνικής ευημερίας, είτε από τα δικαστήρια, τις διοικητικές αρχές ή από τα νομοθετικά όργανα, πρέπει να λαμβάνεται πρωτίστως υπόψη το συμφέρον του παιδιού.

6.6. Η εφαρμογή της συγκεκριμένης αρχής δεν πρέπει σε καμιά περίπτωση να χρησιμοποιείται προσχηματικά και κατά περίπτωση για την καταπάτηση οποιουδήποτε άλλου δικαιώματος περιλαμβάνεται στη Σύμβαση. Θα πρέπει, δε, να εφαρμόζεται στη βάση του συνόλου των δεδομένων που αφορούν κάθε ατομική περίπτωση παιδιού ξεχωριστά. Παράλληλα, η διαδικασία αξιολόγησης του συμφέροντος του παιδιού θα πρέπει να λαμβάνει σοβαρά υπόψη, ανάλογα με την ηλικία και το βαθμό ωριμότητάς του, τη δική του άποψη στη βάση της δεύτερης Αρχής της Σύμβασης, αυτής της Συμμετοχής. Σύμφωνα με το άρθρο 12 (1), το οποίο συνοψίζει την Αρχή της Συμμετοχής, «Τα Συμβαλλόμενα Κράτη οφείλουν να διασφαλίζουν στο παιδί που είναι ικανό να σχηματίσει τις δικές του απόψεις, το δικαίωμα ελεύθερης έκφρασης των απόψεων του σχετικά με οποιοδήποτε θέμα που το αφορά, δίνοντας στις απόψεις του παιδιού το απαιτούμενο βάρος σύμφωνα με την ηλικία του και με το βαθμό ωριμότητάς του».

6.7. Σύμφωνα με το άρθρο 31 της Σύμβασης, η ελεύθερη συμμετοχή των παιδιών σε πολιτιστικές και καλλιτεχνικές δραστηριότητες αποτελεί αναφαίρετο δικαίωμα κάθε παιδιού το οποίο κατοχυρώνεται απερίφραστα μέσα από τη Σύμβαση του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα του Παιδιού. Εννοείται ωστόσο, όπως έχω τονίσει σε άλλες δημόσιες επί του θέματος παρεμβάσεις μου, ότι, η ενάσκηση του συγκεκριμένου δικαιώματος δεν μπορεί να επηρεάζει με οποιοδήποτε τρόπο τη σωματική και πνευματική υγεία και ανάπτυξή του.

7. Με βάση τα πιο πάνω έχω διαμορφώσει την άποψη ότι η συμμετοχή του παιδιού – ηθοποιού, στην ως άνω παράσταση η οποία ανέβηκε στο -1 του Πολιτιστικού Ιδρύματος Βλαδίμηρος Καυκαρίδης (Σατιρικό) όχι μόνο δεν λειτούργησε σε βάρος του συμφέροντός του παιδιού αλλά αντίθετα υπήρξε για αυτό μια ευκαιρία να ασκήσει στην πράξη το δικαίωμά του να συμμετέχει σε καλλιτεχνικές εκδηλώσεις και, παράλληλα, μια άριστη ευκαιρία για την άντληση σημαντικών εμπειριών.

8. Κλείνοντας θέλω να συγχαρώ δημόσια τους συντελεστές της ως άνω παράστασης, τόσο για την εξαιρετική ποιότητα δουλειάς που έχουν επιδείξει όσο και για την ιδιαίτερη ευαισθησία με την οποία χειρίστηκαν τη συμμετοχή παιδιού – ηθοποιού σε αυτή.

Λευκωσία, 31 Μαρτίου 2011



Κατεβάστε το αρχείο Word ΔΗΜΟΣΙΑ ΘΕΣΗ ΕΠΙΤΡΟΠΟΥ.doc

Πίσω στην προηγούμενη σελίδα

Back To Top