Επίτροπος Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού Μετάβαση στο περιεχόμενο

Επίτροπος Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού

Ανεξάρτητος Εθνικός Οργανισμός Δικαιωμάτων του Παιδιού - Κύπρος

Κύριε Πρόεδρε της Κυπριακής Δημοκρατίας,
Κύριοι και κυρίες Υπουργοί
Kυρία Επίτροπε Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού,
Κυρίες και κύριοι,
Φίλες και φίλοι,

Βρισκόμαστε σήμερα εδώ για να τιμήσουμε την «παγκόσμια ημέρα δικαιωμάτων του παιδιού». 20 Νοεμβρίου 1989, η μέρα που η κοινωνία των ενηλίκων αποδέχτηκε τα παιδιά ως ξεχωριστές προσωπικότητες και ανταποκρίθηκε στις ανάγκες και τις ιδιαιτερότητές της παιδικότητάς τους. Η μέρα που η πολιτεία υποχρεώθηκε να αναγνωρίσει τα παιδιά ως ισότιμους και σημερινούς πολίτες και να αφουγκραστεί τις απόψεις και τις ανησυχίες τους. Είναι γι αυτό που απόψε ένα παιδί, εγώ, δικαιούμαι να εκφράσω την άποψή μου ή να μεταφέρω τη φωνή άλλων παιδιών και να έχω ακροατές, τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Υπουργούς και άλλους Αξιωματούχους του Κράτους.

Βεβαίως, την κα Λήδα Κουρσουμπά την είχαμε πολλές φορές ακροάτρια στις συναντήσεις της Ομάδας Εφήβων Συμβούλων και θα ήθελα με την ευκαιρία αυτή να της μεταφέρω ένα μεγάλο ευχαριστώ για το χρόνο που αφιερώνει και τον αγώνα που κάνει μαζί με τους Λειτουργούς του Γραφείου της για την υπεράσπιση των δικαιωμάτων των παιδιών στην Κύπρο. Ένα μεγάλο ευχαριστώ για τη σημασία και την αξία που αποδίδει στις απόψεις και τους προβληματισμούς μας και ελπίζω ότι το ίδιο θα κάνετε και εσείς κυρίες και κύριοι που παρευρίσκεστε απόψε.

Η Ομάδα Εφήβων Συμβούλων ήταν για μένα, και πιστεύω και για όλα τα παιδιά που συμμετείχαν, πρωτίστως μια ευκαιρία να εκφράσω τις ανησυχίες και τους

προβληματισμούς μου, να ακούσει κάποιος όσα έχω να πω και να γίνει κάτι που θα ωφελέσει γενικά τα παιδιά. Από τη μια λυπάμαι που σε λίγο τελειώνει η θητεία μου αλλά από την άλλη χαίρομαι που άλλα παιδιά θα έχουν την ευκαιρία να καταθέσουν τις απόψεις τους.

Ένα από τα θέματα που επιλέξαμε να συζητήσουμε με την Επίτροπο ήταν το θέμα του σχολικού εκφοβισμού, ένα θέμα που απασχολεί χιλιάδες παιδιά. Θα ήθελα να μεταφέρω κάτι που έχω ακούσει να συζητείται ανάμεσα στα παιδιά της ΟΕΣ: «Αν ρωτούσαμε ένα παιδί πριν από μερικές δεκαετίες τι το ανησυχεί περισσότερο, θα παίρναμε απαντήσεις που θα αφορούσαν τις εξετάσεις και τη βαθμολογία ενώ αν ρωτήσουμε το ίδιο, ένα παιδί σήμερα, η απάντηση θα αφορά στο φόβο για παρενόχληση και θυματοποίηση».

Στο εργαστήρι που είχαμε με την Επίτροπο για το σχολικό εκφοβισμό διαπιστώσαμε πως η πλειοψηφία των μελών της ΟΕΣ εκτός του ότι δεν ήξερε και δεν αναγνώριζε τις μορφές με τις οποίες μπορεί να εμφανιστεί η εκφοβιστική συμπεριφορά στο σχολικό περιβάλλον, δεν κατανοούσε ούτε και τη σημασία που έχει η ευαισθητοποίηση στο συγκεκριμένο θέμα. Μέσα από τις προσωπικές εμπειρίες των παιδιών της ΟΕΣ φάνηκε ότι στα σχολεία της Κύπρου τα περιστατικά σχολικού εκφοβισμού περνούν απαρατήρητα, ή εάν εντοπιστούν θεωρούνται ασήμαντα και κατά συνέπεια αφήνονται άλυτα. Εκείνα που συμβαίνουν σε χώρους που δεν πέφτει το μάτι των εκπαιδευτικών δυστυχώς, όπως συμφωνήσαμε όλοι, είναι σαν να μη συμβαίνουν. Διαπίστωση όλων μας ήταν ότι η έμφαση που δίνεται στην διδακτέα ύλη, η οποία πάση θυσία πρέπει να καλυφθεί, δεν αφήνει περιθώρια στο σχολείο να ασχοληθεί με άλλα θέματα που ανησυχούν τα παιδιά.

Μια άλλη θλιβερή διαπίστωση που έγινε στο εργαστήριο ήταν στην περίπτωση που τα παιδιά αναγνωρίσουν ένα κρούσμα εκφοβιστικής συμπεριφοράς στο σχολικό χώρο, και αναφέρουν το συμβάν στους καθηγητές ή στο σύμβουλο του σχολείου. Η αναφορά του περιστατικού σημαίνει ταυτόχρονα, και αυτό είναι κοινό μυστικό, το στιγματισμό του παιδιού που την έκανε από μέρους των συμμαθητών του, καθώς

και την επίρριψη ευθυνών από τους καθηγητές ή το σύμβουλο γιατί δεν αντέδρασε εκείνη τη στιγμή. Το χειρότερο από όλα όμως είναι, πως οι μαθητές δεν εμπιστεύονται το χειρισμό των διάφορων περιστατικών στους υπεύθυνους του σχολείου, λόγω του ότι δεν υπάρχει πολιτική στο σχολείο που να αποτρέπει το σχολικό εκφοβισμό, πόσο μάλλον να τον προλαμβάνει. Γιατί λοιπόν ένα παιδί να ενδιαφερθεί;

Εκείνο που φαίνεται να ενοχλεί τα παιδιά όπως ανέφεραν πολλά μέλη της ΟΕΣ είναι το γεγονός ότι τα σχολεία ενδιαφέρονται περισσότερο για την προβολή τους γι’ αυτό και θεωρούν πως αναφορές σε περιστατικά εκφοβιστικής συμπεριφοράς μπορούν να βλάψουν ανεπανόρθωτα την «εικόνα του σχολείου», αγνοώντας τελείως το γεγονός πως η «εικόνα του σχολείου» καταστρέφεται όταν το γεγονός αυτό αντιμετωπίζεται όταν είναι πια αργά. Συμφωνήσαμε όλοι στο εργαστήρι ότι επιβάλλεται να αλλάξουμε την νοοτροπία που θέλει να κρύβουμε τα προβλήματα κάτω από χαλί και να θεωρούμε ότι δεν υπάρχουν.

Όπως επισήμαναν πολλά από τα μέλη της ΟΕΣ τις πλείστες φορές που έτυχε να γίνει αναφορά εκφοβιστικής αναφοράς, δεν έγινε σωστός χειρισμός έτσι που ο θύτης θα καταλάβαινε το λάθος του και ταυτόχρονα θα βοηθούσε στην επούλωση του τραύματος του θύματος. Κάποιες διαλέξεις που γίνονται κατά καιρούς δε φαίνεται να βοηθούν στην αποτελεσματική αντιμετώπιση του φαινομένου είτε στο επίπεδο της πρόληψης είτε στο επίπεδο της αντιμετώπισης. Απεναντίας, όλοι συμφώνησαν σε πιο βιωματικές δραστηριότητες ώστε να υπάρχει μεγάλη επίδραση πάνω στους μαθητές και μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση ιδιαίτερα όσον αφορά το δράμα των παιδιών που πέφτουν θύματα σχολικού εκφοβισμού. Τελικά, η ειρωνεία είναι ότι οι περισσότεροι γονείς ανησυχούν για την ασφάλεια των παιδιών τους εκτός των χώρων του σχολείου, η αλήθεια που βιώνουμε εμείς τα παιδιά είναι ότι, και αυτό θα ήταν καλά να το ψάξουμε όλοι, τα περισσότερα περιστατικά ψυχολογικής κακοποίησης και πολλά περιστατικά σωματικής βίας μεταξύ παιδιών γίνονται μέσα στο σχολικό χώρο.

Δε σας κρύβω ότι μας εξέπληξε το γεγονός, ότι ενώ ξέρουμε τις καταστροφικές συνέπειες του εκφοβισμού σε ένα παιδί, στα περισσότερα σχολεία δεν φαίνεται να προβλέπονται διαδικασίες αναφοράς και χειρισμού των περιστατικών. Ακόμα και αν υπάρχουν στα χαρτιά, τα παιδιά δεν τις γνωρίζουν ώστε να νιώθουν ότι, αναφέροντας ένα περιστατικό, το σχολείο θα δείξει το απαραίτητο ενδιαφέρον. Στο εργαστήρι, μας προβλημάτισε ιδιαίτερα και το γεγονός της ποιότητας του σχολικού κλίματος στα σχολεία της Κύπρου, όπου, όχι μόνο δεν υπάρχει πολιτική για τον σχολικό εκφοβισμό αλλά την ίδια στιγμή παραμένουμε όλοι παγερά αδιάφοροι και ανίκανοι να χειριστούμε το συγκεκριμένο φαινόμενο που επηρεάζει τα σχολεία σε όλα τα μέρη του κόσμου ανεξάρτητα από γεωγραφική τοποθέτηση, κουλτούρα ή πολιτική κατάσταση.

Άποψή μας είναι ότι η ευθύνη βαραίνει όλους, σχολείο, γονείς, Υπουργείο, Πολιτεία και εμάς τα παιδιά. Η παραβίαση του δικαιώματος των παιδιών στην προστασία από τη βία και του δικαιώματος στην εκπαίδευση σε ένα περιβάλλον που να νιώθουν ασφάλεια, δεν μπορεί να μας αφήνει αδιάφορους. Νιώθουμε ότι το καμπανάκι έχει ήδη κτυπήσει κόκκινο. Θα πρέπει να επενδύσουμε περισσότερο στις καλές σχέσεις παιδιών και εκπαιδευτικών ώστε τα παιδιά να νιώθουν άνετα να αναφέρουν περιστατικά εκφοβισμού, αλλά και όταν ένα περιστατικό υποπέσει στην αντίληψη των εκπαιδευτικών, να μπορούν να το να το χειριστούν σωστά και κυρίως με διακριτικότητα και εμπιστευτικότητα. Νιώθουμε ότι οι καλές πρακτικές στο συγκεκριμένο θέμα λείπουν από τα σχολεία γι αυτό και πρέπει να υπάρχουν ευκαιρίες επιμόρφωσης και κατάρτισης τόσο όσων καλούνται να χειριστούν μέσα στο σχολείο τέτοια περιστατικά αλλά και όλων των εμπλεκομένων στο σχολικό περιβάλλον (μαθητές, εκπαιδευτικό προσωπικό, γονείς) και της κοινωνίας γενικότερα.

Εμείς ως Έφηβοι Σύμβουλοι της Επιτρόπου αφού γνωρίσαμε και ευαισθητοποιηθήκαμε πήραμε θέση και απλώσαμε το χέρι, εσείς;

Σας ευχαριστώ πολύ για την προσοχή σας.







Κατεβάστε το αρχείο Word Ομιλία Ραφαέλα Μιχαήλ- 20 Νοεμβρίου 2013.doc


Πίσω στην προηγούμενη σελίδα





Back To Top