Επίτροπος Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού Μετάβαση στο περιεχόμενο

Επίτροπος Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού

Ανεξάρτητος Εθνικός Οργανισμός Δικαιωμάτων του Παιδιού - Κύπρος


«Talking Points»

· Συγχαρητήρια στην ΜΚΟ Α.Μ. Human Action Ltd για την δραστηριότητα αυτή. Χορηγός: Οργανισμός Νεολαίας Κύπρου. Υποστηρικτής: Πανεπιστήμιο Κύπρου

· Φαινόμενο που προβληματίζει τις κοινωνίες από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα – δύσκολη απόφαση για το άτομο.

· “Food for thought” – για τη συζήτηση.

· Διεθνώς:

· Οι αμβλώσεις ως σημείο αμφιλεγόμενο: Έντονες συζητήσεις γύρω από τη νομιμοποίηση ή την ποινικοποίησή τους, μια διαρκής αντιπαράθεση που περνά από διάφορες φάσεις και στάδια: άλλοτε έντονη και άλλοτε σε ύφεση.

· Οι σύγχρονες κοινωνίες τις περισσότερες φορές εμφανίζονται πολωμένες, χωρισμένες σε δύο αντίθετες παρατάξεις: από τη μια οι υποστηρικτές και από την άλλη οι πολέμιοι των αμβλώσεων.

· Το κλίμα πόλωσης, φυσικά δεν είναι το καλύτερο πλαίσιο για τη διεξαγωγή της όποιας συζήτησης. Πόσο μάλλον μιας συζήτησης όπου φαίνεται να αντιπαραβάλλονται ηθικά, θρησκευτικά, ιατρικά, βιολογικά και ψυχολογικά επιχειρήματα και που τις περισσότερες φορές διαρθρώνεται γύρω από την αντίληψη που καθένας έχει σχετικά με την ηθική, την πνευματικότητα και τα ανθρώπινα δικαιώματα.

· Το έντονα πολωτικό κλίμα οδηγεί τις δύο πλευρές σε ένα πόλεμο χαρακωμάτων, κρατώντας τις εγκλωβισμένες σε μια ατέρμονη και ατελέσφορη αντιπαράθεση που τις εμποδίζει να αναζητήσουν λύσεις έξω από την ολική ακύρωση της άλλης πλευράς. Κι όμως, υπάρχουν και οι εξαιρέσεις οι οποίες προέρχονται από ανθρώπους που αντιμετωπίζουν τα πράγματα πιο ψύχραιμα, με νηφαλιότητα και χωρίς προκατάληψη.

· Πολύ πρόσφατα ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Barack Obama, μιλώντας στα πλαίσια της τελετής αποφοίτησης του Καθολικού Πανεπιστημίου Notre Dame στην Ινδιάνα, εν μέσω έντονων αντιδράσεων για τη θετική του στάση απέναντι στις αμβλώσεις, σημείωσε ότι η αντιπαλότητα ανάμεσα στις δύο πλευρές σχετικά με το θέμα των αμβλώσεων δεν πρόκειται ούτε και θα έπρεπε να σταματήσει και κάλεσε όλους να εργαστούν μαζί ώστε να μειώσουν τον αριθμό των γυναικών που θέλουν να κάνουν άμβλωση μειώνοντας τις ανεπιθύμητες εγκυμοσύνες.

Ø Ουσία του Θέματος:

· Όχι: ατέρμονες φιλοσοφικές, θρησκευτικές, ηθικές συζητήσεις αλλά επισήμανση του προβλήματος και προσπάθεια επίλυσης του.




Ø Επίτροπος Δικαιωμάτων του Παιδιού:

· Ανεπιθύμητες εγκυμοσύνες ανηλίκων
· Στόχος πρόληψη
· Κοινοβουλευτική Επιτροπή για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα


Ø Στην Κύπρο:

· Η απουσία της οξείας αντιπαράθεσης γύρω από το θέμα, η οποία χαρακτηρίζει άλλες κοινωνίες, δυστυχώς δε σημαίνει ότι δεν υπάρχει το πρόβλημα. Αντίθετα, το θέμα των αμβλώσεων είναι ακόμη ένα θέμα το οποίο προτιμούμε να κρύβουμε κάτω από το χαλί. Επιλέγοντας, ως κοινωνία, να περιορίσουμε τη δημόσια συζήτηση επί του θέματος έχουμε αφήσει εκτεθειμένα τα παιδιά μας στον κίνδυνο των ανεπιθύμητων εγκυμοσύνων.

· Σε έρευνα, την οποία διενήργησε το 2006, ο Οργανισμός Νεολαίας Κύπρου και το Ινστιτούτο Αναπαραγωγικής Ιατρικής Κύπρου για τις διαφυλικές σχέσεις και τη σεξουαλικότητα, όπου έλαβε μέρος ένα μεγάλο δείγμα εφήβων (1670 μαθητών) από τη Β’ Γυμνασίου μέχρι τη Γ’ Λυκείου, το 2.5% των μαθητών – το 10,5 % των μαθητών που έχουν σχέσεις- δήλωσε ότι βίωσε ανεπιθύμητη εγκυμοσύνη.

· Σύμφωνα πάντα με την έρευνα, το 25 % των παιδιών του δείγματος δήλωσαν ότι είχαν σεξουαλικές σχέσεις. Η πλειοψηφία τους, δήλωσε ότι, ξεκίνησε να έχει σεξουαλική δραστηριότητα πριν από την ηλικία των 16. Στη Γ’ Γυμνασίου το 34.9% των αγοριών και το 17.9% των κοριτσιών δήλωσαν ότι είχαν σεξουαλικές σχέσεις. Το 2006, το ποσοστό των παιδιών που είχαν σεξουαλικές σχέσεις σε σύγκριση με το 2000, υπερδιπλασιάστηκε.

· Σημαντικό εύρημα της έρευνας είναι ότι, οι γνώσεις των μαθητών όσον αφορά τη σεξουαλική υγεία, και πιο ειδικά για τη χρήση προφυλακτικού, τις γόνιμες μέρες και το ενδεχόμενο επίτευξης εγκυμοσύνης και τα σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα είναι πολύ περιορισμένες.

· Τα παιδιά υστερούν και στη φροντίδα της σεξουαλικής τους υγείας. Το 1/5 όσων έχουν σχέσεις δεν χρησιμοποιούν ποτέ προφυλακτικό και περίπου οι μισοί το χρησιμοποιούν κάθε φορά. Αρκετά παιδιά έχουν προσβληθεί από σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα και έχουν αντιμετωπίσει ανεπιθύμητη εγκυμοσύνη. Οι περισσότεροι γνωρίζουν κοπέλα 16 ετών ή νεαρότερη που έχει κάνει έκτρωση.

· Τόσο τα στοιχεία της πιο πάνω έρευνας όσο και η πρόσφατη συζήτηση στην Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων της Βουλής καταδεικνύει ότι η έντονη αντιπαράθεση (όπως και η αποφυγή ουσιαστικής συζήτησης) μας αφαιρούν τη δυνατότητα ψηλαφίσματος ουσιαστικών προβλημάτων που ως κοινωνία έχουμε τη νομική και ηθική υποχρέωση να αντιμετωπίσουμε με σοβαρότητα και ορθολογισμό. Πέραν λοιπόν της αντιπαράθεσης σχετικά με το ηθικό και/ή νόμιμο των αμβλώσεων κινείται η ανάγκη αντιμετώπισης του προβλήματος των ανεπιθύμητων εγκυμοσυνών.

· Πρέπει και πάλι να αναγνωρίσουμε ότι ούτε και ως προς το θέμα των ανεπιθύμητων εγκυμοσυνών υπάρχει απόλυτη συναίνεση. Σε γενικές γραμμές, θα έλεγα ότι υπάρχουν δύο διαφορετικές σχολές σκέψης. Η πρώτη, συνδέει την αποφυγή ανεπιθύμητων εγκυμοσυνών με την αποχή και την εγκράτεια. Η δεύτερη με τη σωστή, έγκυρη και έγκαιρη πληροφόρηση και την προφύλαξη. Η δεύτερη αυτή σχολή σκέψης εδράζεται στις αρχές και τις αξίες των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

· Ως Επίτροπος Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού και ως άνθρωπος που σέβεται και προασπίζεται τα ανθρώπινα δικαιώματα γενικότερα και τα δικαιώματα του παιδιού ειδικότερα υποστηρίζω το δικαίωμα κάθε παιδιού να λαμβάνει πλήρη και έγκυρη αγωγή σχετικά με τα σεξουαλικά και αναπαραγωγικά θέματα (σεξουαλική διαπαιδαγώγηση)


· Η σεξουαλική διαπαιδαγώγηση αποτελεί δικαίωμα των παιδιών το οποίο εδράζεται σε σειρά άρθρων της Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού. Πιο συγκεκριμένα:

(Άρθρο 24) Τα Συμβαλλόμενα Κράτη επιδιώκουν να εξασφαλίσουν την πλήρη εφαρμογή του ως άνω δικαιώματος και παίρνουν, ιδιαίτερα τα κατάλληλα μέτρα για:
[…]
ε) Να εξασφαλίσουν ότι όλες οι ομάδες της κοινωνίας, ιδιαίτερα οι γονείς και τα παιδιά, ενημερώνονται, έχουν πρόσβαση στην εκπαίδευση και υποστηρίζονται στην χρήση βασικών γνώσεων σε θέματα υγείας και διατροφής του παιδιού, στα πλεονεκτήματα του φυσικού θηλασμού, την υγιεινή και την καθαριότητα του περιβάλλοντος και την πρόληψη των ατυχημάτων·
στ) Να αναπτύξουν την προληπτική ιατρική φροντίδα, την καθοδήγηση των γονέων και την εκπαίδευση και τις υπηρεσίες του οικογενειακού προγραμματισμού·

Τα παιδιά έχουν δικαίωμα να έχουν πρόσβαση σε μια πολύπλευρη και εύκολα κατανοητή πληροφόρηση αναφορικά με τα σεξουαλικά και αναπαραγωγικά θέματα που θα τους επιτρέχει να νιώθουν άνετα με τον εαυτό τους, το σώμα τους και την σεξουαλικότητά τους. Η πληροφορία αυτή θα πρέπει να ενδυναμώνει τα παιδιά να λαμβάνουν μόνα τους, σταδιακά και σύμφωνα με το επίπεδο της ωριμότητάς τους, αποφάσεις αναφορικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία.

(Άρθρο 12) Τα Συμβαλλόμενα Κράτη οφείλουν να διασφαλίζουν στο παιδί που είναι ικανό να σχηματίσει τις δικές του απόψεις, το δικαίωμα ελεύθερης έκφρασης των απόψεων του σχετικά με οποιοδήποτε θέμα που το αφορά, δίνοντας στις απόψεις του παιδιού το απαιτούμενο βάρος σύμφωνα με την ηλικία του και με το βαθμό ωριμότητάς του.

Τα παιδιά έχουν δικαίωμα να εκφράζουν τις απόψεις και τα αισθήματά τους στο πλαίσιο διαδικασιών λήψης αποφάσεων σχετικά με τη δική τους αναπαραγωγική και σεξουαλική υγεία.

(Άρθρο 13) Το παιδί έχει το δικαίωμα της ελευθερίας της έκφρασης. Το δικαίωμα αυτό περιλαμβάνει την ελευθερία αναζήτησης, λήψης και διάδοσης οποιουδήποτε είδους πληροφοριών και ιδεών, ανεξαρτήτως συνόρων, υπό προφορική, γραπτή, τυπωμένη, ή καλλιτεχνική ή με οποιοδήποτε άλλο μέσο της επιλογής του παιδιού.

Τα παιδιά έχουν το δικαίωμα να μάθουν αναφορικά με τη σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία και να λάβουν πληροφορίες για τις διάφορες πτυχές του θέματος (βιολογική, ψυχολογική, κοινωνική κλπ).

Σε διαβούλευση που είχα με παιδιά, σχετικά πρόσφατα, στο Γραφείο μου, η τα ίδια τα παιδιά επισήμαναν την ανάγκη να λαμβάνουν σχετική πληροφόρηση και να έχουν την ευκαιρία να συζητήσουν σχετικά με τα θέματα που αφορούν την αναπαραγωγική και σεξουαλική τους υγεία και δικαιώματα, τόσο με τους γονείς τους όσο και με τους εκπαιδευτικούς τους. Τα παιδιά δήλωσαν ότι δεν έχουν ταμπού γύρω από τα θέματα αυτά, σε αντίθεση, όπως είπαν, από τους γονείς και τους άλλους ενήλικές. Τα παιδιά υπέδειξαν ότι ενώ έχουν απορίες και ερωτήματα δεν έχουν από κάποιο υπεύθυνο πρόσωπο πληροφόρηση με αποτέλεσμα να καταφεύγουν σε αναξιόπιστες πηγές πληροφόρησης όπως είναι το διαδίκτυο και οι συνομήλικοι.
· Υπογραμμίζω την ανάγκη 1 εκπαίδευσης των γονιών και 2 των εκπαιδευτικών και 3 εισαγωγής της σεξουαλικής διαπαιδαγώγησης στο αναλυτικό πρόγραμμα στα πλαίσια της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης.

· Κατά καιρούς έχουν διατυπωθεί επιχειρήματα εναντίον της σεξουαλικής διαπαιδαγώγησης τα οποία σχετίζονται, λιγότερο ή περισσότερο, με την ανησυχία ότι αυτή θα έχει αρνητικές επιπτώσεις στα παιδιά οδηγώντας τα σε μια πρόωρη σεξουαλική δραστηριότητα. Τα επιχειρήματα αυτά θεμελιώνονται σε μια αντίληψη που θέλει το παιδί κλεισμένο σε ένα προστατευτικό περίβλημα μακριά από τις «κακές επιδράσεις» που θα παραβιάσουν την αθωότητά του. Πρόκειται, κατά τη γνώμη μου για μια αντίληψη η οποία οδηγεί στη συγκάλυψη παρά στην αντιμετώπιση του προβλήματος. Σήμερα, υπάρχουν, διεθνώς, επιστημονικά δεδομένα που αποδεικνύουν ότι η παροχή σεξουαλικής διαπαιδαγώγησης μέσα στα πλαίσια του σχολικού προγράμματος είναι αποτελεσματική σε ότι αφορά στη μείωση της επικίνδυνης σεξουαλικής συμπεριφοράς. Σύμφωνα με τη Διεθνή Ομοσπονδία Οικογενειακού Προγραμματισμού, τα σχολικά προγράμματα σεξουαλικής διαπαιδαγώγησης δε σχετίζονται με την πρόωρη σεξουαλική δραστηριότητα ή την αύξηση λήψης επικίνδυνων αποφάσεων σε θέματα σεξουαλικής συμπεριφοράς. Αντίθετα, η πλειοψηφία των εν λόγω προγραμμάτων τα οποία αξιολόγησε η Διεθνής Ομοσπονδία Οικογενειακού Προγραμματισμού, οδήγησαν είτε σε έναρξη της σεξουαλικής δραστηριότητας σε μεγαλύτερη ηλικία είτε σε μείωση των ερωτικών συντρόφων στη διάρκεια της εφηβικής ηλικίας. Η ίδια αξιολόγηση έδειξε ότι η σεξουαλική διαπαιδαγώγηση είχε θετική επίδραση στη γνώση, την ενημέρωση και ανησυχία των παιδιών αναφορικά με τους κινδύνους που σχετίζονται με την σεξουαλική δραστηριότητα, οδήγησε σε καλύτερες πρακτικές διαπραγμάτευσης της ερωτικής ζωής, σε πιο εκτεταμένη χρήση προφυλακτικών, και πιο συχνή επικοινωνία τόσο με τον ερωτικό σύντροφο όσο και με τους γονείς σχετικά με τα θέματα αυτά.
· Καταληκτικά, υπογραμμίζω:

Εκπαίδευση

1 την υποχρέωση του Κράτους να λειτουργήσει με σεβασμό στα δικαιώματα του παιδιού και να ενεργήσει στον τομέα της πρόληψης με τη θεσμοθέτηση προγραμμάτων σεξουαλικής διαπαιδαγώγησης σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης.
(2) Το πρόγραμμα διαπαιδαγώγησης να σχεδιαστεί με τη συμμετοχή των ίδιων των παιδιών για να ανταποκρίνεται στις προσδοκίες τους.
(3) Εκπαίδευση επαγγελματιών έτσι που να αποκτήσουν τα απαραίτητα προσόντα για το μάθημα αυτό.
(4) Συνεργασία κράτους με ΜΚΟ που έχουν εξειδικευμένη γνώση και εμπειρία στον τομέα αυτό.

Υγεία

1 Παροχή υπηρεσιών σεξουαλικής υγείας στις κρατικές υπηρεσίες υγείας
2 Παροχή μεθόδων αντισύλληψης και κατάλληλη πληροφόρηση
3 Οι υπηρεσίες να είναι προσβάσιμες σε όλες τις ομάδες νέους
4 Εκπαίδευση προσωπικού
5 Παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών για άτομα που πρόκειται να προχωρήσουν σε άμβλωση και στήριξη τους μετά
6 Συνεχείς εκστρατείες διαφώτισης

H επιστημονική και κατάλληλα προσαρμοσμένη στην ηλικία και την ωριμότητα των παιδιών γνώση προστατεύει μεν τα ίδια σήμερα από ανεπιθύμητες εγκυμοσύνες και από σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα προετοιμάζει δε ενήλικες με τις κατάλληλες γνώσεις και δεξιότητες προκειμένου να υιοθετήσουν λιγότερο ριψοκίνδυνες σεξουαλικές συμπεριφορές και παράλληλα ικανούς να οικοδομήσουν αποτελεσματική επικοινωνία στα θέματα αυτά με τα παιδιά τους στο μέλλον.

Θα κλείσω όπως άρχισα, τονίζοντας, ότι ας εργαστούμε μαζί για να μειώσουμε τον αριθμό των αμβλώσεων με τη μείωση των ανεπιθύμητων εγκυμοσύνων, ιδιαίτερα ανάμεσα στην νεολαία μας.







Κατεβάστε το αρχείο Word paremvasi epitroupou - a.m. human action ltd - amvlosis - 25-6-2009.doc


Πίσω στην προηγούμενη σελίδα





Back To Top