Επίτροπος Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού Μετάβαση στο περιεχόμενο

Επίτροπος Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού

Ανεξάρτητος Εθνικός Οργανισμός Δικαιωμάτων του Παιδιού - Κύπρος




Η Επίτροπος Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού στα πλαίσια των αρμοδιοτήτων που της ορίζει ο Νόμος, μετά από υποβολή παραπόνου αναφορικά με το νομικό πλαίσιο που διέπει τη διάθεση οινοπνευματωδών ποτών σε ιδιωτικά πάρτυ ανηλίκων και την πώληση σε ανήλικους οινοπνευματωδών ποτών από περίπτερα και άλλα υποστατικά, προχώρησε σε εξέταση του θέματος. Επειδή όμως έκρινε ότι το θέμα είναι ιδιαίτερα σημαντικό και αφορά το σύνολο των παιδιών, αποφάσισε να δώσει τη θέση της ως γενική τοποθέτηση της Επιτρόπου καθόσον αφορά το θέμα της πώλησης οινοπνευματωδών ποτών σε ανήλικους και ταυτόχρονα, της ευθύνης των γονιών αναφορικά με την προμήθεια αλκοόλ σε ανήλικους σε ιδιωτικά πάρτυ. Η θέση της Επιτρόπου παρατίθεται πιο κάτω:

Α.1. Το άρθρο 5Α (1) του Περί Πώλησης Οινοπνευματωδών Ποτών Νόμου (κεφ.144) καθορίζει ότι «η πώληση, η διάθεση ή η χορήγηση οινοπνευματώδους ποτού σε οποιοδήποτε πρόσωπο, είτε για σκοπούς επιτόπιας κατανάλωσης είτε για οποιοδήποτε άλλο σκοπό, απαγορεύεται, εκτός αν διαπιστωθεί με οποιαδήποτε έγγραφα αποδεικτικά στοιχεία ότι το πρόσωπο αυτό είναι ηλικίας μεγαλύτερης των δεκαεπτά ετών».

Α.2. Σύμφωνα με το άρθρο 5Α (2) του ίδιου Νόμου «την ευθύνη για την πώληση, τη διάθεση ή τη χορήγηση οινοπνευματώδους ποτού σε πρόσωπο ηλικίας κάτω των δεκαεπτά ετών, κατά παράβαση του εδαφίου (1), φέρει και το πρόσωπο το οποίο είναι ιδιοκτήτης ή διευθυντής της επιχείρησης ή έχει υπό τον έλεγχο του το υποστατικό ή το χώρο στον οποίο διαπράττεται η παράβαση, καθώς και το πρόσωπο το οποίο παρέσχε το οινοπνευματώδες ποτό».

Α.3. Επιπρόσθετα με το άρθρο 5Α (3) του ίδιου Νόμου «η λήψη ή η κατανάλωση οινοπνευματώδους ποτού από πρόσωπο ηλικίας κάτω των δεκαεπτά ετών απαγορεύεται», ενώ σύμφωνα με το άρθρο 5Α (4): «Την ευθύνη για τη λήψη ή την κατανάλωση οινοπνευματώδους ποτού από πρόσωπο ηλικίας κάτω των δεκαεπτά ετών, κατά παράβαση του εδαφίου (4), φέρει και το πρόσωπο το οποίο είναι ιδιοκτήτης ή διευθυντής της επιχείρησης ή έχει υπό τον έλεγχο του το υποστατικό ή το χώρο στον οποίο διαπράττεται η παράβαση, καθώς και το πρόσωπο το οποίο παρέσχε το οινοπνευματώδες ποτό».


Β. Με τον τρόπο που είναι διατυπωμένο, το πιο πάνω άρθρο, φαίνεται η απαγόρευση πώλησης, διάθεσης και χορήγησης αλλά και η λήψη και χρήση οινοπνευματωδών ποτών σε ή/και από ανηλίκους μέχρι 17 ετών, από διάφορα υποστατικά, αδειοδοτημένα ή μη για την πώληση οινοπνευματωδών ποτών. Η παράβαση των διατάξεων του Νόμου, εφόσον υπάρχει καταδίκη, επισύρει ποινή φυλάκισης μέχρι 6 μήνες ή πρόστιμο 1700 ευρώ ανά παράβαση ή και τις δύο ποινές (άρθρο 23 του ίδιου Νόμου). Η υποχρέωση επιβολής του Νόμου αποτελεί αρμοδιότητα της Αστυνομίας. Βεβαίως, εδώ εγείρεται το θέμα του τρόπου που εφαρμόζεται ο Νόμος από την Αστυνομία και των αδυναμιών που δυνατόν να υπάρχουν. Κι αυτό είναι θέμα για το οποίο η Επίτροπος προτίθεται να ανοίξει διάλογο με την Αστυνομία.

Γ.1. Καθόσον αφορά τη διάθεση οινοπνευματωδών σε ανήλικους σε ιδιωτικούς χώρους, κατά την άποψη της Επιτρόπου δεν φαίνεται ότι υπάρχει απαγόρευση. Παρόλο που το αναφερθέν Άρθρο 5A του Περί Πώλησης Οινοπνευματωδών Ποτών Νόμου είναι ευρέως διατυπωμένο και κάποιος θα μπορούσε να ισχυριστεί ότι, ειδικότερα, οι πρόνοιες του εδαφίου (3) αυτού έχουν γενική εφαρμογή αλλά και οι πρόνοιες των υπολοίπων εδαφίων μπορούν να εφαρμοστούν σε σχέση με ιδιωτικούς χώρους, η Επίτροπος έχει την άποψη ότι το όλο πλαίσιο του Νόμου ρυθμίζει την πώληση οινοπνευματωδών ποτών. Ειδικότερα το εν λόγω Άρθρο 5Α εμπίπτει στο κεφάλαιο «Λιανική Πώληση» και, επομένως, είναι δύσκολο να ερμηνευτεί ότι μπορεί να έχει εφαρμογή και σε σχέση με ιδιωτικούς χώρους. Την ίδια άποψη προφανώς έχει και η Αστυνομία, η οποία δεν φαίνεται να έχει προβεί σε οποιαδήποτε ενέργεια σε σχέση με κατανάλωση οινοπνευματωδών ποτών από ανήλικους, σε ιδιωτικούς χώρους. Παραπέρα, δεν υπάρχει άλλος νόμος ο οποίος να έχει γενική εφαρμογή και να απαγορεύει και/ή να καθιστά ποινικό αδίκημα τη χρήση οινοπνευματωδών ποτών από ανήλικους σε οποιονδήποτε ιδιωτικό χώρο.

Γ.2. Επισημαίνεται με ενδιαφέρον ότι στην Αυστραλία έχει πρόσφατα εισαχθεί νομοθεσία σύμφωνα με την οποία οι γονείς που επιτρέπουν στα παιδιά τους ανεξέλεγκτη κατανάλωση αλκοόλ σε πάρτυ που γίνονται σε σπίτια, θα θεωρούνται ένοχοι αυτόφωρου αδικήματος και θα τιμωρούνται επί τόπου με πρόστιμο μέχρι $6,000.

Γ.3. Κατά συνέπεια, το θέμα κατανάλωσης οινοπνευματωδών ποτών από ανήλικους σε ιδιωτικούς χώρους, συμπεριλαμβανομένων των ιδιωτικών πάρτυ αλλά και αυτής της κατοικίας της οικογένειας, είναι θέμα που χρήζει περαιτέρω μελέτης και με το οποίο η Επίτροπος προτίθεται να ασχοληθεί.

Δ.1. Ανεξάρτητα από το νομοθετικό πλαίσιο, η Επίτροπος θεωρεί ότι η προστασία των παιδιών από την χρήση αλκοόλ, καθώς και άλλων επιβλαβών για παιδιά συμπεριφορών, εμπίπτει στο πλαίσιο άσκησης των υποχρεώσεων των ίδιων των γονιών προς τα παιδιά τους, όπως εξάλλου αναγνωρίζει και επισημαίνει με πολλά άρθρα της Σύμβαση των Δικαιωμάτων του Παιδιού, καθώς και η σχετική Νομολογία.

Δ.2. Συγκεκριμένα, η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα του Παιδιού, αναγνωρίζει ότι η οικογένεια ως η θεμελιώδης μονάδα της κοινωνίας και το φυσικό περιβάλλον για την ανάπτυξη και την ευημερία των παιδιών, πρέπει να έχει την προστασία και την υποστήριξη που χρειάζεται για να μπορέσει να διαδραματίσει πλήρως το ρόλο της στην κοινότητα. Περαιτέρω σύμφωνα με το άρθρο 5 της Σύμβασης, το κράτος έχει την υποχρέωση να σέβεται «την ευθύνη, το δικαίωμα και το καθήκον που έχουν οι γονείς ή τα άλλα πρόσωπα που έχουν νόμιμα την ευθύνη για το παιδί, να του παρέχουν, κατά τρόπο που να ανταποκρίνεται στην ανάπτυξη των ικανοτήτων του, την κατάλληλη καθοδήγηση και συμβουλές κατά την άσκηση των δικαιωμάτων που του αναγνωρίζει η παρούσα Σύμβαση».

Δ.3. Η σχετική με το άρθρο Νομολογία επισημαίνει δύο κρίσιμες έννοιες, της γονικής ευθύνης και των αναπτυσσόμενων ικανοτήτων των παιδιών. Η ευθύνη των γονιών ή των άλλων κηδεμόνων συνδέεται με την υποχρέωσή τους να ενεργούν προς το συμφέρον των παιδιών τους. Ο ρόλος των γονιών είναι η παροχή κατάλληλης καθοδήγησης και συμβουλών κατά την άσκηση των δικαιωμάτων των παιδιών τους και αφορά τόσο στα μικρότερα όσο και μεγαλύτερα παιδιά [Γενικό Σχόλιο No. 7, 2005, CRC/C/GC/7/Rev.1, para.16]. Οι γονείς έχουν την ευθύνη να προσαρμόζουν συνεχώς τα επίπεδα υποστήριξης και καθοδήγησης που προσφέρουν στο παιδί τους. Αυτές οι προσαρμογές πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις επιθυμίες, τα ενδιαφέροντα του παιδιού καθώς και την ικανότητά του για αυτόνομη λήψη αποφάσεων, την ικανότητά του να κατανοήσει το συμφέρον του και να του παρέχουν προστατευτικό και υποστηρικτικό περιβάλλον μέσα στο οποίο να αναπτύσσεται. Οι γονείς ή άλλοι κηδεμόνες πρέπει να προσφέρουν κατεύθυνση και καθοδήγηση με ένα παιδοκεντρικό τρόπο μέσα από το διάλογο και το παράδειγμα [Γενικό Σχόλιο No. 7, 2005, CRC/C/GC/7/Rev.1, para.17]. Ειδικότερα οι έφηβοι χρειάζονται να αναγνωριστούν από την οικογένεια ως ενεργοί κάτοχοι δικαιωμάτων που έχουν την ικανότητα να γίνουν υπεύθυνοι πολίτες [Γενικό Σχόλιο No. 4, 2003, CRC/GC/2003/4, para.7].

Ε. Παραπέρα, η Επίτροπος θεωρεί υποχρέωση της Παιδείας και των άλλων αρμόδιων φορέων, όπως είναι και ο θεσμός της Επιτρόπου Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού, τον οποίο εκπροσωπεί, να εκπαιδεύσει τα νεαρά παιδιά να αντιστέκονται στις εξαρτήσεις συμπεριλαμβανομένης και της εξάρτησης του αλκοόλ. Στα πλαίσια αυτά ανέπτυξε συνεργασία με τον ΚΕΝΘΕΑ, με τις Συνομοσπονδίες Γονέων Προδημοτικής, Δημοτικής και Μέσης Εκπαίδευσης και τις Συνδικαλιστικές Οργανώσεις των Εκπαιδευτικών, με στόχο την προώθηση προγραμμάτων προς τα παιδιά και τους γονείς. Συγκεκριμένα, έχει θέσει υπό την αιγίδα της τα πιο κάτω προγράμματα του ΚΕΝΘΕΑ:

    • Πρόγραμμα για Αλκοόλ προς παιδιά Ε’ και Στ΄ τάξης του δημοτικού σχολείου με τίτλο «Κύκλωπας και Οδυσσέας»
    • Προληπτικό Πρόγραμμα προς γονείς με θέμα «Οικογενειακό Συμβούλιο»
Αύγουστος 2010



Κατεβάστε το αρχείο Acrobat ΘΕΣΗ ΕΠΙΤΡΟΠΟΥ.pdf

Πίσω στην προηγούμενη σελίδα

Back To Top