English
Λογότυπο Επιτροπής Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού

Επίτροπος Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού

Επίτροπος Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού

 

Αρχική Σελίδα | Συνήθεις Ερωτήσεις | Χάρτης Πλοήγησης | Συνδέσεις | Επικοινωνία

Αναζήτηση:

Αναζήτηση

Ειδική Αναζήτηση    

Νέα και Εκδηλώσεις English
Πίσω
ΕκτύπωσηΕκτύπωση


Υπόμνημα της Επιτρόπου, στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και Ίσων Ευκαιριών μεταξύ Ανδρών και Γυναικών, στη συζήτηση του θέματος: Παιδιά αγνώστου πατρός και πολιτική ταυτότητα, 4/6/2018

04/06/2018





Α. Εισαγωγή
    1. Το θέμα της συμπερίληψης του ονόματος πατρός στην πολιτική ταυτότητα των παιδιών, εντάσσεται στο ευρύτερο θέμα της συμπερίληψης σε επίσημα έγγραφα που αφορούν σε παιδιά, ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων που δυνατόν να οδηγήσουν σε δυσμενή διάκρισή τους.

    2. Το 2011 κλήθηκα από την Κοινοβουλευτική Επιτροπή Παιδείας να τοποθετηθώ επί του ειδικότερου θέματος που αφορούσε στην απόφαση του ΥΠΠ να ζητήσει όπως στα απολυτήρια και ενδεικτικά των μαθητών/τριών να αναγράφονται μόνο το ονοματεπώνυμο του παιδιού, η ημερομηνία γέννησης, ο αριθμός μητρώου και ο αριθμός ταυτότητας. Η εν λόγω απόφαση του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού λήφθηκε μετά από σχετικές παρεμβάσεις της τότε Επιτρόπου Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα και της Αρχής Ισότητας η οποία υπάγεται στις αρμοδιότητες της Επιτρόπου Διοικήσεως.

    3. Στα πλαίσια συζήτησης του θέματος στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Παιδείας, στις 28/06/2011 υποστήριξα τη συγκεκριμένη απόφαση του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού καταθέτοντας γραπτώς τις θέσεις μου. Εκτιμώ ότι το ίδιο νομικό πλαίσιο ισχύει και στην περίπτωση των πολιτικών ταυτοτήτων, ως εκ τούτου, πιο κάτω παραθέτω τις θέσεις μου όπως παρατέθηκαν στην περίπτωση των απολυτηριών, οι οποίες επικεντρώνονται καθαρά στην προστασία των δικαιωμάτων του παιδιού.


      Β. Νομικό Πλαίσιο

    4. Η Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού, το πλέον διεθνώς αποδεκτό κείμενο νομικής κατοχύρωσης ανθρωπίνων δικαιωμάτων των παιδιών σήμερα, την οποία η Κυπριακή Δημοκρατία κύρωσε καθιστώντας τη δεσμευτική στο εσωτερικό της με αυξημένη ισχύ έναντι οποιουδήποτε εθνικού νόμου, παρέχει ένα κοινό ηθικό και νομικό πλαίσιο για το ελάχιστο επίπεδο διασφάλισης των δικαιωμάτων του παιδιού.

    5. Κάτω από τη Σύμβαση, τα Δικαιώματα του Παιδιού δε συνιστούν πλέον επιλογή αλλά δημιουργούν υποχρεώσεις και ευθύνες που όλοι μας οφείλουμε να προασπίζουμε, να τιμούμε και να σεβόμαστε. Η αναγνώριση ότι κάθε παιδί συνιστά μια διακριτή από τους γονείς του, ανθρώπινη ύπαρξη με εγγενή αξιοπρέπεια και δικαιώματα, συνιστά το θεμέλιο λίθο της νέας θεώρησης της παιδικότητας την οποία εισάγει η Σύμβαση.

    6. Σύμφωνα με την Επιτροπή των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα του Παιδιού [Γενικό Σχόλιο Υπ. Αρ. 3, CRC/GC/2003/3 (2003)], η Αρχή της Διασφάλισης του Συμφέροντος του Παιδιού και η Αρχή της Μη Διάκρισης συνιστούν δύο από τις τέσσερις βασικές αρχές της Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού, οι οποίες θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη ως καθοδηγητικές για την εφαρμογή όλων των υπολοίπων άρθρων της Σύμβασης ξεχωριστά.

    7. Η Αρχή της Διασφάλισης του Συμφέροντος του Παιδιού διασφαλίζεται στο άρθρο 3(1) της Σύμβασης, το οποίο καθορίζει ότι σε όλες τις αποφάσεις που αφορούν τα παιδιά, είτε αυτές λαμβάνονται από δημόσιους ή ιδιωτικούς οργανισμούς κοινωνικής ευημερίας, είτε από τα δικαστήρια, τις διοικητικές αρχές ή από τα νομοθετικά όργανα, πρέπει να λαμβάνεται πρωτίστως υπόψη το συμφέρον του παιδιού.

    8. Η Αρχή της Μη Διάκρισης διασφαλίζεται από το άρθρο 2(1) της Σύμβασης σύμφωνα με το οποίο «Τα Συμβαλλόμενα Κράτη υποχρεούνται να σέβονται τα δικαιώματα, που αναφέρονται στην παρούσα Σύμβαση και να τα εξασφαλίζουν σε κάθε παιδί που υπάγεται στη δικαιοδοσία τους, χωρίς καμία διάκριση στη φυλή, το χρώμα, το φύλο, τη γλώσσα, τη θρησκεία, τις πολιτικές ή άλλες πεποιθήσεις του παιδιού ή των γονέων του ή των νόμιμων κηδεμόνων του ή την κρατική, εθνική ή κοινωνική καταγωγή τους, την περιουσιακή τους κατάσταση, την ανικανότητά τους, τη γέννησή τους ή οποιαδήποτε άλλη κατάσταση.

    9. Το άρθρο 16 της Σύμβασης καθορίζει ότι «1. Κανένα παιδί δεν θα αποτελεί αντικείμενο αυθαίρετων ή παράνομων παρεμβάσεων στην ιδιωτική του ζωή, στην οικογένειά του, στην κατοικία του ή στην αλληλογραφία του, ούτε παράνομων προσβολών της τιμής και της υπόληψής του. 2. Το παιδί δικαιούται να προστατεύεται από το νόμο έναντι τέτοιων – παρεμβάσεων ή προσβολών».


      Γ. Θέση της Επιτρόπου

    10. Ως εκ των πιο πάνω και δεδομένου ότι τα προσωπικά στοιχεία των γονέων στις πολιτικές ταυτότητες –νοούμενου ότι δεν φαίνεται να εξυπηρετούν οποιαδήποτε πρακτική χρησιμότητα- είναι δυνατόν να δημιουργήσουν σε, έστω ελάχιστο αριθμό παιδιών, πρόβλημα δυσμενούς διάκρισης, εκθέτοντας στοιχεία της ταυτότητας ή/ και καταγωγής τους ή της κατάστασης/σύνθεσης της οικογένειάς τους, διαμόρφωσα την άποψη ότι ήταν απαραίτητο να μελετηθεί το ενδεχόμενο αφαίρεσης των συγκεκριμένων πληροφοριών από τις πολιτικές ταυτότητες.

      Δ. Ενέργειες Επιτρόπου

    11. Με βάση την άποψη αυτή, και στα πλαίσια διερεύνησης σχετικών παραπόνων από γονείς, ξεκίνησα σχετική επικοινωνία με τον τότε Επίτροπο Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα (ΕΠΔΠΧ), με επιστολή μου ημερομηνίας 22/5/2012. Στην πρώτη αυτή επιστολή διατύπωσα την άποψη ότι, πρέπει να μελετηθεί το ενδεχόμενο αφαίρεσης – νοούμενου ότι δεν φαίνεται να εξυπηρετούν οποιαδήποτε πρακτική χρησιμότητα- του πεδίου με τα στοιχεία των γονέων στις πολιτικές ταυτότητες καθότι, εκθέτουν στοιχεία της ταυτότητας ή/και καταγωγής ή της κατάστασης/σύνθεσης της οικογένειάς τους, τα οποία είναι δυνατόν να οδηγήσουν σε πρόβλημα δυσμενούς διάκρισης στην ομάδα των παιδιών αγνώστου πατρός. Δεδομένων των πιο πάνω, ζήτησα όπως έχω τη θέση του ΕΠΔΠΧ στα πλαίσια των αρμοδιοτήτων του.

    12. Ο τότε ΕΠΔΠΧ, μετά από αλληλογραφία που είχε με τον τότε Γενικό Διευθυντή Υπουργείου Εσωτερικών, μου διαβίβασε με επιστολή ημερ. 05/03/2013 και Αρ. Φακ.: 22.33.001, αντίγραφο της απαντητικής επιστολής που έλαβε από το Γενικό Διευθυντή Υπουργείου Εσωτερικών στην οποία αναφέρει ότι «…το μηχανογραφημένο σύστημα του Τμήματος Αρχείου Πληθυσμού και Μετανάστευσης, το οποίο χρησιμοποιείται για την έκδοση των δελτίων ταυτότητας, δεν παρέχει τη δυνατότητα να αφαιρεθεί τελείως το όνομα του πατέρα από το δελτίο ταυτότητας.» Από την απάντηση αυτή, παρόλο ότι έγιναν αντιληπτές οι πρακτικές δυσκολίες που δυσχεραίνουν τη διαφοροποίηση του περιεχομένου των πολιτικών ταυτοτήτων, εντούτοις δεν γινόταν κατανοητό κατά πόσον, κατά την άποψη του ΕΠΔΠΧ, συνιστά παραβίαση των προσωπικών δεδομένων των παιδιών αγνώστου πατρός, με το να μένει το συγκεκριμένο πεδίο, στην πολιτική τους ταυτότητα κενό.

    13. Προέβηκα, επομένως σε νέα παρέμβαση προς την ΕΠΔΠΧ με επιστολή ημερ. 08/03/2017, με την οποία ζητούσα, εκ νέου και ανεξάρτητα από τα ενδεχόμενα τεχνικά εμπόδια, τις απόψεις της, σε σχέση με το κατά πόσον η συμπερίληψη, στις πολιτικές ταυτότητες, των πεδίων με τα στοιχεία των γονέων, παραβιάζει, στις συγκεκριμένες περιπτώσεις παιδιών, πρόνοιες του περί Επεξεργασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα Νόμου.

    14. Η ΕΠΔΠΧ σε απαντητική επιστολή της, ημερ. 28/03/2017 και Αρ. Φακ.: 22.33.001 ανέφερε ότι «[…] 5. Με βάση τα πιο πάνω η συμπερίληψη του ονόματος του πατέρα στο δελτίο πολιτικής ταυτότητας είναι νόμιμη και επιτρεπτή επεξεργασία προσωπικών δεδομένων (άρθρο 4(1)(α) και 5(2)(α) του Νόμου) εφόσον ο Διευθυντής αποφασίζει ποια στοιχεία περιλαμβάνονται στο δελτίο ταυτότητας (άρθρο 63(2) του περί Αρχείου Πληθυσμού Νόμου του 2002). Παρόλα αυτά για χάριν προβληματισμού στα πλαίσια μιας συζήτησης για τροποποίηση της ισχύουσας νομοθεσίας, θα μπορούσαν να τεθούν τα εξής θέματα:



      (α) ποιοι πρακτικοί λόγοι καθιστούν αναγκαία τη συμπερίληψη του ονόματος του πατέρα στο δελτίο πολιτικής ταυτότητας (Αρχή της Αναλογικότητας – άρθρο 4(1)(γ) του Νόμου) και


      (β) αν είναι θεμιτή η συμπερίληψη του ονόματος του πατέρα στο δελτίο πολιτικής ταυτότητας (Αρχή της Νομιμότητας- άρθρο 4|(1)(α) του Νόμου).»


    15. Στη βάση της πιο πάνω εισήγησης της ΕΠΔΠΧ για προβληματισμό και συζήτηση για τροποποίηση της Νομοθεσίας, και ενόψει του ότι το θέμα επηρεάζει μια διπλά ευάλωτη ομάδα παιδιών, αυτής των παιδιών αγνώστου πατρός, με γραπτή μου παρέμβαση προς τον Υπουργό Εσωτερικών, ημερομηνίας 31/05/2017, ζήτησα, ανεξάρτητα από τα ενδεχόμενα τεχνικά εμπόδια, τη θέση του ως προς τα εξής:


        I. Τους λόγους, για τους οποίους θεωρείται αναγκαία τη συμπερίληψη των ονομάτων των γονιών στο δελτίο πολιτικής ταυτότητας λαμβάνοντας υπόψη ότι, σε ενδεχόμενο όπου υπάρχει ανάγκη να εξακριβωθούν τα στοιχεία ενός παιδιού, όλα τα απαραίτητα δεδομένα/πληροφορίες είναι καταχωρημένα και προσβάσιμα σε συγκεκριμένο μηχανογραφημένο σύστημα,

        II. Πώς ρυθμίζεται σε επίπεδο νομοθεσίας/διαδικασιών/πρακτικών άλλων χωρών το περιεχόμενο των στοιχείων που αναγράφονται στις πολιτικές ταυτότητες τόσο των ενηλίκων όσο και των ανηλίκων. Ποια είναι η επικρατέστερη ρύθμιση,

        III. Υπάρχουν ρυθμίσεις στη νομοθεσία/διαδικασίες/πρακτικές άλλων χωρών μέσα από τις οποίες να προστατεύονται τα προσωπικά δεδομένα παιδιών αγνώστου πατρός στα επίσημα έγγραφα, όπως η πολιτική ταυτότητα;

    16. Στις 29/03/2018 επανήλθα επί του θέματος, με νέα μου παρέμβαση προς τον Υπουργό Εσωτερικών με αφορμή δημοσίευμα της εφημερίδας «Φιλελεύθερος», ημερομηνίας 08/03/2018, και τίτλο «Ταυτότητες χωρίς ονόματα γονέων. Μελέτη για αφαίρεσή τους με έντονο προβληματισμοί για το προβλεπόμενο κόστος». Σύμφωνα με το δημοσίευμα, στα πλαίσια του Κοινοβουλευτικού ελέγχου, ο Υπουργός Εσωτερικών με επιστολή ημερ. 02/03/2018, ενημέρωσε τη Βουλή ότι το θέμα τυγχάνει μελέτης από το Υπουργείο Εσωτερικών. Ειδικότερα ανάμεσα σε άλλα, ο Υπουργός ανέφερε ότι:
        · Η συμπερίληψη των στοιχείων ταυτότητας εξυπηρετεί μόνο την επιβεβαίωση της πραγματικής ταυτότητας του κατόχου.

        · Μετά από έρευνα στη βάση δεδομένων μητρώου επίσημων εγγράφων PRADO του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Ε.Ε. διαπιστώθηκε ότι τα υπόλοιπα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν αναγράφουν τα στοιχεία των γονέων του κατόχου στο δελτίο ταυτότητας.

        · Το θέμα αυτό θα τύχει περαιτέρω μελέτης ώστε να ληφθεί σχετική απόφαση. Στην απόφαση αυτή θα ληφθούν υπόψη και οι τεχνικές δυσκολίες που υπάρχουν, δεδομένου ότι σε περίπτωση που ληφθεί απόφαση για αφαίρεση των πεδίων με τα στοιχεία των γονέων, θα απαιτηθεί τροποποίηση του υφιστάμενου συστήματος έκδοσης εγγράφων, με σημαντικό κόστος για τη Δημοκρατία, εφόσον στην ουσία αλλάζει ο σχεδιασμός του εγγράφου.

    17. Στη νέα μου παρέμβαση προς τον Υπουργό εξέφρασα -νοουμένου ότι οι πληροφορίες του δημοσιεύματος ήταν έγκυρες- την ικανοποίησή μου, για το ότι το εν λόγω θέμα τυγχάνει σοβαρής μελέτης από το Υπουργείο του. Περαιτέρω συμπλήρωνα ότι, από την πληροφόρηση αυτή αντιλήφθηκα ότι δεν υπάρχει ουσιαστική ανάγκη για τη συμπερίληψη των στοιχείων των γονιών στις πολιτικές ταυτότητες και ότι αυτή η πρακτική δεν υποστηρίζεται από άλλα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ως εκ τούτου, και δεδομένου ότι η αφαίρεση των στοιχείων των γονιών από τις πολιτικές ταυτότητες θα προστατεύσει από την περιθωριοποίηση και το στιγματισμό μια ευάλωτη ομάδα παιδιών, ότι ευελπιστώ ότι θα εξευρεθούν, από μέρους των συναρμόδιων Υπηρεσιών οι τρόποι με τους οποίους να ξεπεραστούν οι όποιες τεχνικές δυσκολίες για να καλυφθεί το προβλεπόμενο κόστος που θα απαιτηθεί.

    18. Σε επιστολή του ημερομηνίας 4/05/2018 ο Αν. Διευθυντής Τμήματος Αχρείου Πληθυσμού και Μετανάστευσης, επιβεβαιώνει τα όσα δίνονταν ως πληροφόρηση στο δημοσίευμα που έχω ήδη αναφέρει. Στην ίδια επιστολή, ο Γενικός Διευθυντής σημειώνει ότι δεδομένης της σοβαρότητας του ζητήματος που αφορά πιθανότητα στιγματισμού της ευάλωτης ομάδας παιδιών αγνώστου πατρός, το Υπουργείο Εσωτερικών έχει λάβει απόφαση για μελέτη των επιλογών που υπάρχουν προς την κατεύθυνση αφαίρεσης των συγκεκριμένων στοιχείων από τα δελτία ταυτότητας. Στην επιστολή αναφέρεται ακόμη ότι σε αυτό ακριβώς το πλαίσιο «με σκοπό τον καθορισμό του τρόπου και του χρόνου επίτευξης του αναφερόμενου στόχου, διερευνώνται σοβαρά οι τεχνικοί, οικονομικοί και άλλοι παράμετροι του θέματος, όπως είναι για παράδειγμα, οι συμβατικές υποχρεώσεις της Δημοκρατίας που αναμένεται να προκύψουν από την πρόσφατη πρόταση Κανονισμού της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για ενίσχυση της ασφάλειας των ταυτοτήτων».

    19. Υπό το φως το πιο πάνω, θεωρώ σημαντικό να ζητήσω από το Υπουργείο Εσωτερικών όπως διαμορφώσει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα με τη σειρά των βημάτων/ενεργειών που θα προωθηθούν, για την εξέταση και οριστική υλοποίηση της πιο πάνω απόφασής του για τερματισμό της αναγραφής του ονόματος των γονιών στις πολιτικές ταυτότητες.



Υπόμνημα ΕΠΔΠ πολιτικές ταυτότητες 4.6.18.docx (Μέγεθος Αρχείου: 154 KB)

Αποστολή της σελίδας Αρχή
Οικογένεια

Δικαιώματα


© 2008 - 2018 Κυπριακή Δημοκρατία, Επίτροπος Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού

Αρχική Σελίδα | Κυβερνητική Πύλη Διαδικτύου | Αποποίηση | Υπεύθυνος Σελίδας