Επίτροπος Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού Μετάβαση στο περιεχόμενο

Επίτροπος Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού

Ανεξάρτητος Εθνικός Οργανισμός Δικαιωμάτων του Παιδιού - Κύπρος




Η Επίτροπος Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού στα πλαίσια των αρμοδιοτήτων που της ορίζει ο Νόμος, μετά από υποβολή παραπόνου αναφορικά με την εγκυρότητα σύμβασης, η οποία υπεγράφη από εκπροσώπους μαθητών λυκείου με συγκεκριμένους ξενοδόχους στα πλαίσια διοργάνωσης εκδρομής από τους εν λόγω εκπροσώπους των μαθητών, προχώρησε σε εξέταση του θέματος. Επειδή όμως το θέμα είναι ιδιαίτερα σημαντικό και, αφορά το σύνολο των μαθητών, αποφάσισε να δώσει τη θέση της ως γενική τοποθέτηση της Επιτρόπου, καθόσον αφορά το δικαίωμα των ανήλικων να συμβάλλονται και ειδικότερα να συμβάλλονται με ξενοδόχους για την κράτηση δωματίων όταν αυτοί διοργανώνουν εκδρομές. Η θέση της Επιτρόπου παρατίθεται πιο κάτω:

Α.1. Η Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού, το πλέον διεθνώς αποδεκτό κείμενο νομικής κατοχύρωσης ανθρωπίνων δικαιωμάτων σήμερα, την οποία η Κυπριακή Δημοκρατία κύρωσε, καθιστώντας τη δεσμευτική στο εσωτερικό της με αυξημένη ισχύ έναντι οποιουδήποτε εθνικού νόμου, παρέχει ένα κοινό ηθικό και νομικό πλαίσιο για το ελάχιστο επίπεδο διασφάλισης των δικαιωμάτων του παιδιού.

Α.2. Κάτω από τη Σύμβαση, τα Δικαιώματα του Παιδιού δε συνιστούν πλέον επιλογή αλλά δημιουργούν υποχρεώσεις και ευθύνες που όλοι μας οφείλουμε να προασπίζουμε, να τιμούμε και να σεβόμαστε. Η αναγνώριση ότι κάθε παιδί συνιστά μια διακριτή από τους γονείς του, ανθρώπινη ύπαρξη με εγγενή αξιοπρέπεια και δικαιώματα, συνιστά το θεμέλιο λίθο της νέας θεώρησης της παιδικότητας την οποία εισάγει η Σύμβαση.

Α.3. Σύμφωνα με την Επιτροπή των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα του Παιδιού [Γενικό Σχόλιο Υπ. Αρ. 3, CRC/GC/2003/3 (2003)], η Αρχή της Συμμετοχής συνιστά μια από τις τέσσερις βασικές αρχές της Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού, οι οποίες θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη ως καθοδηγητικές για την εφαρμογή όλων των υπολοίπων άρθρων της Σύμβασης ξεχωριστά. Η Αρχή της Συμμετοχής αποτυπώνεται στο άρθρο 12 (1) της Σύμβασης σύμφωνα με το οποίο «Τα Συμβαλλόμενα Κράτη οφείλουν να διασφαλίζουν στο παιδί που είναι ικανό να σχηματίσει τις δικές του απόψεις, το δικαίωμα ελεύθερης έκφρασης των απόψεων του σχετικά με οποιοδήποτε θέμα που το αφορά, δίνοντας στις απόψεις του παιδιού το απαιτούμενο βάρος, σύμφωνα με την ηλικία του και με το βαθμό ωριμότητάς του».

Α.4. Η Επιτροπή των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα του Παιδιού στο Γενικό της Σχόλιο Υπ. Αρ. 12,[ CRC/C/GC/12/20/07/2009] με θέμα «Το δικαίωμα του Παιδιού να το ακούνε», ενθαρρύνει τα Κράτη να υποστηρίζουν την ανάπτυξη ανεξάρτητων μαθητικών οργανώσεων, οι οποίες να μπορούν να βοηθούν τα παιδιά να πληρούν τους συμμετοχικούς τους ρόλους στα πλαίσια του εκπαιδευτικού συστήματος (§112). Στο ίδιο Γενικό Σχόλιο, η Επιτροπή, επισημαίνει ότι τα παιδιά έχουν ανάγκη το παιχνίδι, την ψυχαγωγία, φυσικές και πολιτιστικές δραστηριότητες στα πλαίσια της ανάπτυξης και της κοινωνικοποίησής τους. Σύμφωνα με την Επιτροπή, τα ως άνω «θα πρέπει να σχεδιάζονται λαμβάνοντας υπόψη τις προτιμήσεις και τις ικανότητές των παιδιών. Τα παιδιά που είναι ικανά να εκφέρουν την άποψή τους θα πρέπει αυτά να δίνουν την άποψή τους σε ότι αφορά το βαθμό πρόσβασης και καταλληλότητας των χώρων αναψυχής και παιχνιδιού».

Α.5. Το άρθρο 25 της Σύμβασης κατοχυρώνει το δικαίωμα των παιδιών στην ψυχαγωγία και τις δραστηριότητες του ελεύθερου χρόνου, καθώς προβλέπει ότι «Τα Συμβαλλόμενα Κράτη αναγνωρίζουν στο παιδί το δικαίωμα στην ανάπαυση και στις δραστηριότητες του ελεύθερου χρόνου, στην ενασχόληση με ψυχαγωγικά παιχνίδια και δραστηριότητες που είναι κατάλληλα για την ηλικία του και στην ελεύθερη συμμετοχή στην πολιτιστική και καλλιτεχνική ζωή».


Β. Σύμφωνα με τον περί Συμβάσεων Νόμο Άρθρο 11(2) το οποίο παραπέμπει στο αγγλικό δίκαιο. , οι ανήλικοι κατά κανόνα δεν έχουν δικαιοπρακτική ικανότητα, εκτός εάν η σύμβαση την οποία θα υπογράψουν αφορά σε αναγκαία χρειώδη Τα αναγκαία χρειώδη είναι αγαθά κατάλληλα για τις συνθήκες ζωής του ανήλικου και των πραγματικών του αναγκών τη στιγμή της πώλησης και παράδοσης. Το κριτήριο της καταλληλότητας, είναι αυτό της χρησιμότητας για το συγκεκριμένο ανήλικο. Παράγοντες όπως το επίπεδο ζωής, το κατά πόσο ο ανήλικος έχει πληθώρα τέτοιων αγαθών κτλ λαμβάνονται υπόψη για να καθοριστεί ή όχι κατά πόσον τα συγκεκριμένα αγαθά εμπίπτουν στον ορισμό (π.χ. φαγητά, ρούχα, ιατρική φροντίδα, νομική συμβουλή, βιβλία έχουν θεωρηθεί ως αναγκαία χρειώδη). ή εφόσον η σύμβαση επενεργεί προς όφελος του ανηλίκου (for the minor’s benefit) Συμβάσεις που θεωρούνται προς το συμφέρον του ανηλίκου αφορούν κυρίως συμβάσεις σε σχέση με την εκπαίδευση, σύμβαση μαθητείας ή απασχόλησης. Οι πρόνοιες αυτές θα πρέπει, βεβαίως, να ερμηνεύονται και να εφαρμόζονται πάντοτε υπό το φως των προνοιών της Σύμβασης για Δικαιώματα του Παιδιού σύμφωνα με την οποία, όπως ανελύθηκε πιο πάνω, τα παιδιά ασκούν τα δικαιώματά τους, ανάλογα πάντοτε με την ηλικία τους και το βαθμό της ωριμότητας τους, και, περαιτέρω, διασφαλίζεται το δικαίωμα των παιδιών σε ανάπαυση και ψυχαγωγία κατάλληλη για την ηλικία τους.

Γ.1. Ενόψει όλων των πιο πάνω, η Επίτροπος έχει την άποψη ότι σύμβαση που καταρτίζεται μεταξύ εκπροσώπων των μαθητών Λυκείου και ξενοδόχων στα πλαίσια τετραήμερης εκδρομής την οποία διοργάνωσαν, είναι έγκυρη, αφού, δεδομένων των σημερινών συνθηκών ζωής, της ηλικίας και του βαθμού της ωριμότητάς των ανηλίκων αλλά και του δικαιώματος τους σε ξεκούραση και ψυχαγωγία ανάλογη με την ηλικία τους, δυνατό να εμπίπτει στην έννοια των αναγκαίων χρειωδών.

Γ.2. Το γεγονός ότι τέτοια σύμβαση είναι, κατά την άποψη της Επιτρόπου, έγκυρη από πλευράς δικαιοπρακτικής ικανότητας των ανηλίκων δε σημαίνει ότι δεν υπάρχει περίπτωση να είναι άκυρη για άλλους λόγους, π.χ. έλλειψη ελεύθερης συναίνεσης, ή στην βάση της νομοθεσίας για την προστασία των καταναλωτών.

Γ.3. Σε ότι αφορά στα θέματα ασφάλειας, που πιθανόν να εγείρονται, η Επίτροπος σημειώνει ότι, η συμμετοχή των παιδιών σε τέτοιους είδους εκδηλώσεις, θα πρέπει να εξετάζεται κάθε φορά σε οικογενειακό επίπεδο στα πλαίσια ενός δημοκρατικού διαλόγου μεταξύ γονιών και παιδιών. Οι όποιες αποφάσεις, θα πρέπει να λαμβάνονται με βάση το πλήρες φάσμα των δικαιωμάτων του παιδιού περιλαμβανομένου και αυτού της προστασίας και σε αναφορά με την ηλικία και το επίπεδο ωριμότητας του κάθε παιδιού ξεχωριστά.

Η παρούσα τοποθέτηση της Επιτρόπου δεν συνιστά γνωμάτευση για τη συγκεκριμένη περίπτωση, αλλά τη θέση της επί του γενικού θέματος του δικαιώματος των ανηλίκων να συμβάλλονται και ειδικότερα να συμβάλλονται με ξενοδόχους για την κράτηση δωματίων όταν αυτά διοργανώνουν εκδρομές.

Αύγουστος 2010



Κατεβάστε το αρχείο Acrobat Θέση Επιτρόπου.pdf

Πίσω στην προηγούμενη σελίδα

Back To Top