Επίτροπος Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού Μετάβαση στο περιεχόμενο

Επίτροπος Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού

Ανεξάρτητος Εθνικός Οργανισμός Δικαιωμάτων του Παιδιού - Κύπρος

Εκφράζω καταρχάς την ικανοποίησή μου για τη πρωτοβουλία της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΑΚΕΛ ποινικοποίησης του εκφοβισμού, καθώς και για την πρόταση Νόμου που κατατέθηκε από την Πρόεδρο της Βουλής για νομοθετική ρύθμιση της εκφοβιστικής συμπεριφοράς στο σχολικό και σε άλλους συναφείς χώρους, καθώς ο περί της Πρόληψης και Αντιμετώπισης της Ενδοσχολικής Βίας Νόμος του 2020 δεν ποινικοποιεί συμπεριφορές, αλλά περιλαμβάνει διατάξεις για την αντιμετώπιση του φαινομένου μέσω Σχέδιων Δράσης κτλ. Ο σχολικός εκφοβισμός, όσο και η παραβατικότητα στο χώρο του σχολείου δημιουργούν συνθήκες και προϋποθέσεις, αλλά παράλληλα, αποτυπώνουν, παραβιάσεις των δικαιωμάτων του παιδιού. Σε καμιά περίπτωση σχολικός εκφοβισμός και παραβατικότητα στο χώρο του σχολείου, δεν είναι προβλήματα που αφορούν αποκλειστικά συγκεκριμένες σχολικές μονάδες και, σε καμιά περίπτωση, δεν αφορούν προβλήματα αποκλειστικά και μόνο των ίδιων των παιδιών. Πρόκειται για κοινωνικό φαινόμενο και ως τέτοιο, έχουμε υποχρέωση να αντιμετωπίσουμε και να χειριστούμε. Σχετικές επίσης είναι και οι απόψεις των μελών της Ομάδας Εφήβων Συμβούλων του Γραφείου μου, με τα οποία είχαμε την ευκαιρία να αναπτύξουμε μια σε βάθος κατανόηση του φαινομένου, και μέσα από τη δική τους οπτική κατέθεσαν τις εισηγήσεις και προτάσεις τους, όσον αφορά την αντιμετώπιση του προβλήματος αλλά και το χειρισμό των περιστατικών και οι οποίες θεωρώ απαραίτητο όπως ληφθούν υπόψη κατά την ετοιμασία οποιασδήποτε νομοθεσίας σε σχέση με τον εκφοβισμό (Τις απόψεις των μελών της ΟΕΣ μπορείτε να δειτε στο Υπόμνημα της Επιτρόπου Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού, Λήδας Κουρσουμπά, στη συζήτηση του θέματος «Σχολικός εκφοβισμός, κρούσματα παραβατικότητας στα σχολεία και τρόποι αντιμετώπισής τους», Συνεδρίαση της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Παιδείας και Πολιτισμού, Τετάρτη 02 Νοεμβρίου 2016, το οποίο βρίσκεται αναρτημένο στην ιστοσελίδα της Επιτρόπου, www.childcom.org.cy (Για Ενήλικες/Άποψη της Επιτρόπου/Υπομνήματα στη Βουλή).

Μετά από μελέτη και των δύο προτάσεων νόμου, παραθέτω πιο κάτω τις απόψεις μου:

    1. Η ποινικοποίηση του εκφοβισμού ως γενική αρχή με βρίσκει σύμφωνη. Εντούτοις, θεωρώ σημαντικό όπως και στις δυο προτάσεις νόμου υιοθετηθεί ο ορισμός του εκφοβισμού, όπως καθορίζεται από το Συμβούλιο της Ευρώπης [βλπ. σημείο (β)] και να διασφαλίζεται ότι καλύπτει όλο το φάσμα των εκφοβιστικών συμπεριφορών, σε όποιο πλαίσιο και να συμβαίνουν. Επί τούτου εισηγούμαι,
        α) τουλάχιστον τα ακόλουθα στοιχεία να συμπεριλαμβάνονται σε ένα σχετικά ευρύ ορισμό:
            · Ανεπιθύμητη επιθετική συμπεριφορά η οποία περιλαμβάνει σωματική βία, σεξουαλική βία, απειλές, παρενόχληση ή teasing, κοινωνικό αποκλεισμό ή οποιασδήποτε άλλης μορφής ψυχολογικής βίας
            · Αναγνώριση ότι οι συνέπειες του εκφοβισμού είναι σοβαρές τόσο για παιδιά θύματα και θύτες.
        β) και στις δυο προτάσεις Νόμου να συμπεριληφθεί το στοιχείο της σχέσης εξουσίας μεταξύ θύματος – θύτη, πραγματικής ή προσλαμβάνουσας (perceived) σχέσης. Επί τούτου, βρίσκω χρήσιμο τον ορισμό που δίνει το Συμβούλιο της Ευρώπης (Ο ορισμός που δίνει το ΣτΕ για το bullying: https://www.coe.int/en/web/children/bullying) για τον εκφοβισμό στο χώρο του σχολείου, ο οποίος όμως μπορεί να ισχύει και για άλλα περιβάλλοντα:
            “Bullying is unwanted, aggressive behaviour among school aged children that involves a real or perceived power imbalance. The behaviour is repeated, or has the potential to be repeated, over time. Both kids who are bullied and who bully others may have serious, lasting problems. Bullying may include physical violence, sexual violence, threats, teasing, social exclusion or other psychological violence. The presence of bullying is often a sign of aggressive or violent behaviour elsewhere in children’s lives and young children may be acting out at schools or elsewhere what they have observed and learned at home. Recent studies suggest that bullying in adolescence and childhood can have worse long-term effects on young adult‘s mental health than being subject to maltreatment during childhood”.
        γ) στον τροποποιητικό νόμο του Ποινικού Κώδικα να συμπεριληφθεί η έννοια του διαδικτυακού εκφοβισμού: ιδιαίτερα χρήσιμος και συμπεριληπτικός είναι ο ορισμός του cyberbullying που δίνει η UNICEF (Ορισμός που δίνει η UNICEF για το cyberbullying: https://www.unicef.org/end-violence/how-to-stop-cyberbullying):
            «Cyberbullying is bullying with the use of digital technologies. It can take place on social media, messaging platforms, gaming platforms and mobile phones. It is repeated behaviour, aimed at scaring, angering or shaming those who are targeted. Examples include:
            · spreading lies about or posting embarrassing photos or videos of someone on social media
            · sending hurtful, abusive or threatening messages, images or videos via messaging platforms
            · impersonating someone and sending mean messages to others on their behalf or through fake accounts.
            Face-to-face bullying and cyberbullying can often happen alongside each other. But cyberbullying leaves a digital footprint – a record that can prove useful and provide evidence to help stop the abuse”
    2. Όσον αφορά στον Τροποποιητικό Νόμο του Ποινικού Κώδικα, θεωρώ ότι θα πρέπει να ενισχυθεί με ειδικές διατάξεις για παιδιά, για τις περιπτώσεις εκείνες που ο εκφοβισμός γίνεται από ή/και μεταξύ μαθητών /ανηλίκων, είτε στο σχολείο είτε σε σχετικό με την μαθητική ιδιότητα περιβάλλον (φροντιστήρια, εκδρομές, συναθροίσεις μαθητών οργανωμένες είτε από το σχολείο είτε ιδιωτικά κ.λ.π) αλλά και ευρύτερα εκτός του σχολικού πλαισίου. Είναι σημαντικό τα περιστατικά αυτά να τυγχάνουν ειδικότερης ρύθμισης μέσω συγκεκριμένων διατάξεων και επιφυλάξεων, λόγω της ανηλικότητας των παιδιών.
    3. Όσον αφορά στις διατάξεις του τροποποιητικού νόμου του Ποινικού Κώδικα σχετικά με τις ποινές που επιβάλλονται στα πρόσωπα που επανειλημμένα προβαίνουν σε εκφοβιστική συμπεριφορά (Άρθρο 91 Β), θεωρώ αναγκαίο όπως γίνει διασύνδεση με τον περί Παιδιών σε Σύγκρουση με το Νόμο Νόμο του 2021, ο οποίος θέτει το πλαίσιο και τους αναγκαίους εκείνους μηχανισμούς για τη μεταχείριση παιδιών μέσα σε ανάλογο για την ηλικία και ευαλωτότητά τους σύστημα δικαιοσύνης. Συγκεκριμένα εισηγούμαι όπως:
        α) Να εφαρμόζεται δηλαδή αυτόματα ο εν λόγω Νόμος, με όλες τις εγγυήσεις και ασφαλιστικές δικλείδες που αυτός καθορίζει σε όλα τα στάδια της διαδικασίας, περιλαμβανομένου του προγράμματος αποδικαστικοποίησης και των εναλλακτικών ποινών που μπορούν να επιβληθούν από το Δικαστήριο σε περίπτωση αποτυχίας ή μη εφαρμογής προγράμματος αποδικαστικοποίησης. Κατά συνέπεια, δεν χρειάζεται ούτε επανάληψη των διατάξεων του εν λόγω νόμου, αφού υπάρχει υποχρέωση εφαρμογής του από όλες τις Αρχές, περιλαμβανομένων των δικαστηρίων.
        β) Η εφαρμογή των διατάξεων του εν λόγω νόμου συνεπάγεται ότι, σε περιπτώσεις που εμπλέκονται παιδιά οποιασδήποτε ηλικίας (είτε ως θύτες είτε ως θύματα), η ποινή για τα παιδιά που ενεργούν με καταλογισμό (14 ετών και άνω), θα πρέπει να είναι πολύ πιο χαμηλή από ότι σε σχέση με τους ενήλικες. Παρόμοια, στις περιπτώσεις δε παιδιών που ενεργούν χωρίς καταλογισμό, θα πρέπει να εφαρμόζονται οι διατάξεις του εν λόγω Νόμου σε σχέση με αυτή την ομάδα παιδιών, όπως είναι η σύγκλιση οικογενειακού συμβουλίου και η υιοθέτηση προγράμματος για το παιδί.
    4. Όσον αφορά στην υποχρέωση που περιλαμβάνεται στον Τροποποιητικό Νόμο του Ποινικού Κώδικα για αναφορά και ποινικοποίηση της μη αναφοράς περιστατικού εκφοβισμού από επαγγελματία (Άρθρο 91Γ (2), είμαι της άποψης ότι αυτά τα θέματα θα πρέπει να εισαχθούν στους κώδικες δεοντολογίας ή στους κανόνες που διέπουν γενικότερα την άσκηση του επαγγέλματος των διαφόρων επαγγελματιών και όχι να ποινικοποιούνται, γιατί υπάρχει σοβαρός κίνδυνος η ποινικοποίηση να φέρει αντίθετα αποτελέσματα.



Κατεβάστε το αρχείο Word Υπόμνημα Επιτροπή Νομικών εκφοβισμός 21 9 2022.docx

Πίσω στην προηγούμενη σελίδα

Back To Top