Επίτροπος Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού Μετάβαση στο περιεχόμενο

Επίτροπος Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού

Ανεξάρτητος Εθνικός Οργανισμός Δικαιωμάτων του Παιδιού - Κύπρος


Είναι με ιδιαίτερη ικανοποίηση που βρίσκομαι στη σημερινή Εκδήλωση για εκπαιδευτικούς με θέμα «Η Κακοποίηση Παιδιών», που διοργανώνεται από το Σύνδεσμο για την Πρόληψη και Αντιμετώπιση της Βίας στην Οικογένεια, στην οποία εκπρόσωποι Υπηρεσιών που εμπλέκονται σε αντιμετώπιση περιστατικών άσκησης βίας σε παιδιά θα αναπτύξουν, τόσο το θεωρητικό υπόβαθρο του φαινομένου όσο και τους τρόπους και τα προγράμματα τα οποία εφαρμόζονται από τις Υπηρεσίες τους για την αντιμετώπιση αναφορών κακοποίησης παιδιών.
Εν πρώτοις, θα ήθελα να συγχαρώ το Σύνδεσμο για την Πρόληψη και Αντιμετώπιση της Βίας στην Οικογένεια για την πρωτοβουλία του γιατί, μέσα από τη σημερινή Ημερίδα, δίδεται η δυνατότητα στους εκπαιδευτικούς, αφενός, να ενημερωθούν για την πολυπλοκότητα και πολυδιάστατη αιτιολογία του φαινομένου της κακοποίησης παιδιών και, αφετέρου, να συζητήσουν και να ανταλλάξουν εμπειρίες ώστε ο καθένας από τους συμμετέχοντες να ενδυναμωθεί και να γίνει πιο αποτελεσματικός στο δύσκολο ρόλο που αναλαμβάνουν για εντοπισμό και αντιμετώπιση, κατά το δυνατόν, τέτοιων περιστατικών.

Σήμερα θα σας μιλήσω για το θεσμό τον οποίο εκπροσωπώ και, όπως είναι αναμενόμενο, θα εστιαστώ στο πως οι αρμοδιότητες του Επιτρόπου μπορούν να συμβάλουν και συμβάλλουν στην αντιμετώπιση της κακοποίησης ενάντια στα παιδιά.

Έχω την τιμή να είμαι η πρώτη Επίτροπος Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού στην Κύπρο, ενός νέου θεσμού ο οποίος έχει συσταθεί με βάση τον περί Επιτρόπου Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού Νόμο του 2007 (Ν.74(Ι)/2007). Θεσμοθετημένη αποστολή του Επιτρόπου είναι η προάσπιση και προαγωγή των δικαιωμάτων του παιδιού, όπως αυτά κατοχυρώνονται από τη Σύμβαση του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα του Παιδιού, την οποία η Κυπριακή Δημοκρατία επεκύρωσε το 1991, αφού πρώτα εγκρίθηκε από την Βουλή των Αντιπροσώπων με το Νόμο 243/1990.

Για την επίτευξη της αποστολής του, ο Νόμος παρέχει στον Επίτροπο ένα πολύ ευρύ φάσμα αρμοδιοτήτων. Αυτές περιλαμβάνουν, όχι εξαντλητικά, την εκπροσώπηση των παιδιών και των συμφερόντων τους σε όλα τα επίπεδα, τη διαφώτιση και ευαισθητοποίηση της κοινωνίας έτσι ώστε αυτή να κινητοποιηθεί και να διασφαλίσει πρακτικά τα δικαιώματα των παιδιών στην οικογένεια, στο σχολείο, στην κοινότητα και στην κοινωνία γενικά, τον εντοπισμό και προώθηση των απόψεων των παιδιών εκεί όπου τα ίδια δεν μπορούν να ακουστούν, την άσκηση ελέγχου και παρακολούθησης νομοθεσιών και πρακτικών και υποβολή προτάσεων με στόχο την εναρμόνιση τους με σχετικές διεθνείς συμβάσεις, τη διεξαγωγή εκστρατείας διαφώτισης και αλλαγής νοοτροπίας σχετικά με τη θέση των παιδιών στο κοινωνικό σύνολο, την υποβολή εκ μέρους οποιουδήποτε παιδιού αίτησης για διορισμό ειδικού αντιπροσώπου σε δικαστικές διαδικασίες που το επηρεάζουν, την εκπροσώπηση των παιδιών και των συμφερόντων τους σε δικαστικές διαδικασίες που τα επηρεάζουν και, γενικά, τη λήψη οποιασδήποτε ενέργειας την οποία κρίνει ο ίδιος αναγκαία προς εκπλήρωση της αποστολής του. Ειδικότερα, ο Επίτροπος διοργανώνει εκπαιδευτικά, επιμορφωτικά προγράμματα αναφορικά με τα δικαιώματα του παιδιού, διεξαγάγει μελέτες για την κατάσταση των παιδιών στην Κύπρο, απευθύνει συστάσεις προς τους αρμόδιους φορείς που ασχολούνται με τα παιδιά και δίνει κατά την κρίση του δημοσιότητα σ’ αυτές, συντονίζει την ενιαία εφαρμογή των ρυθμίσεων που αφορούν την προστασία των δικαιωμάτων του παιδιού, υποβάλλει στις αρμόδιες αρχές για διερεύνηση παράπονα για παραβιάσεις των δικαιωμάτων του παιδιού και παρακολουθεί την πορεία της διερεύνησης τους και αξιολογεί το αποτέλεσμα της διερεύνησης.

Η σύσταση του θεσμού του Επιτρόπου Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού στην Κύπρο αντικατοπτρίζει την πραγματική θέληση της πολιτείας για κοινωνική πρόοδο στον τομέα της διασφάλισης των δικαιωμάτων των παιδιών. Τα παιδιά είναι κάτοχοι δικαιωμάτων και το συμφέρον τους πρέπει να είναι πρωταρχικής σημασίας σε όλα τα θέματα που τα αφορούν. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας στη βαρυσήμαντη ομιλία του κατά την επετειακή εκδήλωση που διοργανώσαμε για την Παγκόσμια Ημέρα Δικαιωμάτων του Παιδιού, στις 20 Νοεμβρίου 2008: … «Η εισαγωγή και λειτουργία στην Κύπρο του θεσμού του Επιτρόπου Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού εκπληρώνει διεθνείς υποχρεώσεις της Κυπριακής Δημοκρατίας. Το πιο σημαντικό όμως για μας είναι ότι ο θεσμός του Επιτρόπου για το παιδί σηματοδοτεί τη δέσμευση και την αποφασιστικότητα του κράτους να διασφαλίσει και να κατοχυρώσει τα δικαιώματα του παιδιού στην οικογένεια, το σχολείο και στην κοινωνία ευρύτερα». Ο Πρόεδρος χαιρετίζοντας «την εποικοδομητική συνεργασία και τη συναντίληψη στους στόχους και τις επιδιώξεις που έχει αναπτυχθεί μεταξύ της κοινωνίας των πολιτών, της Επιτρόπου Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού και της Κυβέρνησης», τόνισε, πολύ εύστοχα, ότι: «Αυτή η συνεργασία είναι απαραίτητη για να στηριχθεί η κοινή προσπάθεια όλων και να υλοποιηθεί το όραμα για ένα καλύτερο κόσμο για τα παιδιά μας».

Η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών και τα Δικαιώματα του Παιδιού είναι ένα μοναδικό νομικό έγγραφο το οποίο έχει επικυρωθεί απ΄ όλες της χώρες της Οικουμένης (πλην των ΗΠΑ της Αμερικής και της Σομαλίας) και θέτει τις βασικές αρχές και προϋποθέσεις για τη σωστή μεταχείριση και το σεβασμό των δικαιωμάτων των παιδιών όλου του κόσμου. Πρόκειται για ένα κείμενο 54 άρθρων που κινούνται στους άξονες. «Παροχές-Προστασία-Συμμετοχή», οι οποίοι αλληλεπιδρούν. Η Σύμβαση δεν συνιστά ένα στεγνό κατάλογο με τα δικαιώματα του παιδιού, αλλά απαρτίζεται από αναλυτικές, περιεκτικές και εκτενείς πρόνοιες για τις υποχρεώσεις των κρατών μελών ώστε να διασφαλίσουν στο παιδί την απόλαυση των δικαιωμάτων του. Οι υποχρεώσεις αυτές έχουν είτε άμεσο χαρακτήρα με απευθείας παροχές στο παιδί είτε έμμεσο χαρακτήρα υποβοηθώντας τους γονείς και την οικογένεια να ασκήσουν ικανοποιητικά τον πρωτογενή τους ρόλο απέναντι στα παιδιά. Επομένως, η Σύμβαση πρέπει πάντοτε να διαβάζεται και να ερμηνεύεται ως ενιαίο κείμενο. Η τριγωνική σχέση μεταξύ του παιδιού, της οικογένειας και του κράτους εισάγεται και θεμελιώνεται με τη Σύμβαση που αποτελεί το μοναδικό διεθνές νομικό εργαλείο που την κατοχυρώνει νομικά. Παράλληλα, η Σύμβαση εγκαθιδρύει, για πρώτη φορά, με διεθνή νόμο την απευθείας σχέση μεταξύ του παιδιού και του κράτους, η οποία ακυρώνει την ως τότε πεποίθηση ότι οι γονείς έχουν δικαιώματα ιδιοκτησίας πάνω στα παιδιά. Αναγνωρίζει το παιδί ως κάτοχο δικών του δικαιωμάτων και ενδυναμώνει το κράτος να παρέμβει, όπου είναι αναγκαίο, για να διασφαλίσει τα δικαιώματα του παιδιού, θεωρώντας ότι το συμφέρον του παιδιού δεν προστατεύεσαι πάντοτε από την οικογένεια του.

Η Σύμβαση, μεταξύ άλλων, διασφαλίζει τα δικαιώματα του παιδιού ενάντια σε κάθε μορφή βίας.

Το άρθρο 3.2 υποχρεώνει τα κράτη μέλη να εξασφαλίζουν στο παιδί την αναγκαία για την ευημερία του προστασία και φροντίδα. Ειδικότερα, το άρθρο 19 καθορίζει την υποχρέωση των κρατών να παίρνουν όλα τα κατάλληλα νομοθετικά, διοικητικά, κοινωνικά και εκπαιδευτικά μέτρα, προκειμένου να προστατεύσουν το παιδί από κάθε μορφή σωματικής ή πνευματικής βίας, τραυματισμού ή κακομεταχείρισης, παραμέλησης ή πλημμελούς μεταχείρισης, βίαιης μεταχείρισης ή εκμετάλλευσης, συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής κακομεταχείρισης, όσο βρίσκεται υπό τη φύλαξη των γονέων του ή οποιουδήποτε άλλου προσώπου το έχουν εμπιστευτεί. Το ίδιο άρθρο εξειδικεύει ότι, στα προστατευτικά αυτά μέτρα, περιλαμβάνονται αποτελεσματικές διαδικασίες για την εκπόνηση κοινωνικών προγραμμάτων, που θα αποσκοπούν στην παροχή της απαραίτητης υποστήριξης στο παιδί και σε αυτούς οι οποίοι έχουν τη φύλαξη του καθώς και για άλλες μορφές πρόληψης και για την επισήμανση, την αναφορά, την παραπομπή, τη διερεύνηση, την περίθαλψη και την παρακολούθηση περιπτώσεων κακομεταχείρισης του παιδιού και, όπου χρειάζεται, για διαδικασίες δικαστικής παρέμβασης.

Η Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Παιδιού των Ηνωμένων Εθνών στις Τελικές Παρατηρήσεις της σε σχέση με τη Δεύτερη Περιοδική Έκθεση της Κύπρου, τον Ιούνιο του 2003, συστήνει όπως η Κύπρος υιοθετήσει επαρκή μέτρα και πολιτικές που θα συμβάλουν στην αλλαγή στάσεων, συμπεριλαμβανομένης και της απαγόρευσης σωματικής τιμωρίας στην οικογένεια, με την υποστήριξη καλά σχεδιασμένων εκστρατειών ενημέρωσης που θα αφορούν, μεταξύ άλλων, εναλλακτικούς τρόπους επιβολής πειθαρχίας στα παιδιά. Ενθαρρύνει το Κυπριακό κράτος όπως υιοθετήσει μέτρα και εξασφαλίσει επαρκές ανθρώπινο δυναμικό και χρηματικούς πόρους για τη διασφάλιση της εφαρμογής του Νόμου για την Βία στην Οικογένεια.

Τα προληπτικά μέτρα που τα Συμβαλλόμενα Κράτη οφείλουν να αναπτύξουν αφορούν προγράμματα που σχετίζονται, κυρίως, με τους αιτιολογικούς παράγοντες του κοινωνικού φαινομένου. Τέτοια μέτρα, βέβαια, περιλαμβάνουν βοήθεια σε γονείς στην άσκηση του γονικού τους ρόλου έτσι που προβλήματα, τα οποία συμβάλλουν στην άσκηση βίας, όπως η φτώχεια, η ανισότητα, οι κακές συνθήκες διαβίωσης και η ανεργία, να αντιμετωπίζονται με τη μέγιστη βοήθεια από το κράτος. Η παροχή ωφελημάτων για το παιδί, η δημιουργία δομών διευκόλυνσης στη φροντίδα παιδιών, οι επιμορφωτικές και πληροφοριακές εκστρατείες για ανάπτυξη θετικών σχέσεων γονιών- παιδιών, η προώθηση αξιών ενάντια στη βία, η ενημέρωση των παιδιών για τα δικαιώματα τους, η εκπαίδευση επαγγελματιών για τις πρόνοιες της Σύμβασης και της προστασίας παιδιών, η ύπαρξη νομοθεσίας που να προστατεύει επαρκώς τα παιδιά από κάθε μορφή βίας και η δημιουργία εθνικής στρατηγικής για αντιμετώπιση της κακοποίησης των παιδιών, αποτελούν βασικές υποχρεώσεις του κράτους για στοχευμένη πρόληψη του φαινομένου.

Σημαντικό, όμως, ρόλο έχει να διαδραματίσει το κράτος, μέσα από τις διάφορες Υπηρεσίες του, στην παροχή ικανοποιητικής προστασίας στα παιδιά που κακοποιούνται. Θεωρώ πάρα πολύ σημαντικό να τονίσω τις δύο πτυχές μέσα από τις οποίες κακοποιείται ένα παιδί. Η πρώτη αφορά τα παιδιά στα οποία ασκείται άμεσα η βία, ενώ η δεύτερη αφορά τα παιδιά τα οποία είναι μάρτυρες άσκησης ενδο-οικογενειακής βίας, εμπειρία που αξιολογείται ως εξίσου τραυματική με την πρώτη. Θεώρησα επιβαλλόμενο να κάνω την παρένθεση αυτή γιατί, συχνά, επαγγελματίες που ασχολούνται με τέτοιας φύσης περιστατικά αποδίδουν στη δεύτερη κατηγορία λιγότερη σημασία.

Ως προς τα προστατευτικά μέτρα, που οφείλει κάθε συμβαλλόμενο κράτος να αναπτύξει, θέλω να τονίσω πως κάθε ένα από τα στάδια πρέπει να αντιμετωπίζεται με την ίδια βαρύτητα και σοβαρότητα γιατί το καθένα συμβάλλει στην έγκαιρη και αποτελεσματική παροχή προστασίας προς το παιδί. Η έγκαιρη επισήμανση των περιστατικών είναι ουσιαστική. Οι επαγγελματίες που έρχονται σε επαφή με παιδιά πρέπει να ενημερώνονται, να καταρτίζονται και να έχουν διαρκή στήριξη, ώστε να βρίσκονται σε συνεχή εγρήγορση για να αντιλαμβάνονται τις ενδείξεις πιθανής κακοποίησης παιδιού με οποιαδήποτε μορφή. Σημαντικό, επίσης, ρόλο διαδραματίζει η έγκαιρη αναφορά κάθε περίπτωσης, έτσι που να ελαχιστοποιηθούν οι αρνητικές, από κάθε άποψη συνέπειες στο παιδί. Είναι ακριβώς γι΄ αυτό το λόγο που ο περί Βίας στην Οικογένεια (Πρόληψη και Προστασία Θυμάτων) Νόμος (Ν.119(Ι)/2000 όπως τροποποιήθηκε) προνοεί αναγκαστική αναφορά των περιπτώσεων βίας στην οικογένεια σε βάρος ανηλίκου, με ποινικές κυρώσεις για οποιοδήποτε πρόσωπο παραλείπει να καταγγείλει τέτοια περίπτωση που περιέρχεται σε γνώση του. Η διερεύνηση κάθε περίπτωσης πρέπει πάντοτε να γίνεται με βάση τις αρχές της Σύμβασης και η ολοκληρωμένη διερεύνηση προϋποθέτει την παραπομπή των περιστατικών για αξιολόγηση και από άλλους επαγγελματίες. Τονίζω, τέλος, την υποχρέωση του κράτους για παροχή όλων των προϋποθέσεων για τη σωματική και ψυχολογική ανάρρωση και την κοινωνική επανένταξη του παιδιού, μέσα από κατάλληλα θεραπευτικά προγράμματα καθώς και την κατάλληλη και έγκαιρη δικαστική εμπλοκή.

Τον Απρίλιο 2008, ενόψει μεγάλου αριθμού παραπόνων που είχαν ληφθεί στο Γραφείο μου που αφορούσαν κακοποίηση παιδιών και με αφορμή δημοσιεύματα στον ημερήσιο τύπο αναφορικά με απόφαση του Δικαστηρίου σε εκδίκαση έφεσης, με την οποία αποφασίστηκε η μείωση της ποινής σε πατριό που βρέθηκε από το Κακουργιοδικείο ένοχος για βιασμό, διαφθορά και άσεμνη επίθεση κατά της ανήλικης θετής του κόρης, θεώρησα υποχρέωση μου να τοποθετηθώ και δημόσια για το σοβαρό αυτό θέμα που αφορά διασφάλιση και προάσπιση των δικαιωμάτων του παιδιού. Βασική επιδίωξη στην άσκηση των αρμοδιοτήτων μου ήταν, μέσα από τη δημόσια παρέμβαση μου, η ενημέρωση και ευαισθητοποίηση της κοινωνίας για τις πρόνοιες της Σύμβασης και τις υποχρεώσεις που η Δημοκρατία έχει αναλάβει για την διασφάλιση των δικαιωμάτων των παιδιών που είναι θύματα βίας. Επιπρόσθετα, με την παρέμβαση μου δεσμεύτηκα, ως είχα υποχρέωση, για ανάληψη πρωτοβουλίας για συντονισμό των αρμόδιων φορέων, κυβερνητικών και μη, προκειμένου οι παρεμβάσεις της πολιτείας να μην περιορίζονται σε αντιδράσεις όταν κάτι στο σύστημα δεν λειτουργήσει σωστά, αλλά να επεκτείνονται και στην ανάπτυξη προγραμμάτων αντιμετώπισης και, κυρίως, στη θεσμοθέτηση προγραμμάτων πρόληψης.

Σε συνέχεια της δημόσιας παρέμβασης μου, το Μάιο 2008 συγκάλεσα σύσκεψη όλων των αρμόδιων φορέων, κυβερνητικών και μη. Σ΄ αυτή κλήθηκαν και συμμετείχαν εποικοδομητικά το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού, το Υπουργείο Υγείας, οι Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας, η Αστυνομία, η Συμβουλευτική Επιτροπή για την Καταπολέμηση της Βίας στην Οικογένεια, ο Σύνδεσμος για την Πρόληψη και Αντιμετώπιση της Βίας στην Οικογένεια, ο Κυπριακός Σύνδεσμος Οικογενειακού Προγραμματισμού, το Παγκύπριο Συντονιστικό Συμβούλιο Εθελοντισμού, η Παγκύπρια Συντονιστική Επιτροπή Προστασίας και Ευημερίας Παιδιού, ο Σύνδεσμος Συμπαράστασης στο Παιδί, και ο Παγκύπριος Σύνδεσμος Προαγωγής Ψυχικής Υγείας Παιδιού και Εφήβου. Αναλύθηκαν εκτενώς οι υποχρεώσεις του κράτους όπως απορρέουν από τη Σύμβαση. Βασικοί άξονες αυτών είναι:


· Δημιουργία Εθνικής Στρατηγικής
· Απαγόρευση κάθε μορφής βίας
· Προώθηση αξιών ενάντια στη βία
· Συστήματα αναφοράς
· Ενημέρωση για τα δικαιώματα των παιδιών
· Εκστρατείες για ευαισθητοποίηση
· Συστηματική εκπαίδευση σε επαγγελματίες που εργάζονται με παιδιά
· Η εθνική νομοθεσία να προστατεύει τα παιδιά από κάθε μορφή βίας
· Βοήθεια σε γονείς για την άσκηση των καθηκόντων τους (Positive Parenting)
· Επισήμανση – Αναφορά - Παραπομπή – Διερεύνηση - Περίθαλψη Παρακολούθηση
· Δημιουργία Εθνικού Συστήματος Συλλογής Πληροφοριών και Δεδομένων
· Κατάλληλη δικαστική εμπλοκή
· Παροχή προγραμμάτων αποκατάστασης και κοινωνικής επανένταξης παιδιών
· Διασφάλιση της συμμετοχής των παιδιών

Εξετάστηκαν τα προγράμματα που λειτουργεί ο κάθε φορέας, κρατικός και μη, και από κοινού εντοπίστηκαν σοβαρά κενά στην εκπλήρωση των υποχρεώσεων του κράτους. Πιο σημαντικό, κατά την άποψη μου, και θεμελιακό είναι το ότι, ενώ προωθείται Εθνική Στρατηγική για τη βία στην οικογένεια δεν υπάρχει Εθνική Στρατηγική και, συνεπακόλουθο, Πρόγραμμα Δράσης που να αφορά τη βία ενάντια στα παιδιά, ενδοοικογενειακή και μη. Η πρωτοβουλία που αναπτύχθηκε για συντονισμό των αρμόδιων φορέων από το Γραφείο μου θα συνεχιστεί με απώτερο στόχο την εφαρμογή προγραμμάτων που αποσκοπούν στην ολοκληρωμένη αντιμετώπιση του φαινομένου.

Παράδειγμα επιτυχούς άσκησης της αρμοδιότητας μου για έλεγχο νομοθεσιών και πρακτικών προκειμένου αυτές να είναι εναρμονισμένες με τις πρόνοιες της Σύμβασης, υπήρξε η παρέμβαση μου προς τον Υπουργό Παιδείας και Πολιτισμού σε σχέση με τη μεταγραφή παιδιών που μετακινούνται από το οικογενειακό σπίτι λόγω βίας. O Σύνδεσμος Πρόληψης και Αντιμετώπισης της Βίας στην Οικογένεια, με επιστολή του με είχε ενημερώσει για τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν μητέρες παιδιών που φιλοξενούνται με τα παιδιά τους στο καταφύγιο θυμάτων βίας που λειτουργεί ο Σύνδεσμος, καθόσον αφορά τη μεταγραφή των παιδιών τους σε σχολείο κοντά στο καταφύγιο. Προχώρησα αμέσως σε γραπτή παρέμβαση προς τον Υπουργό Παιδείας και Πολιτισμού, επισημαίνοντας ότι η πρακτική αυτή παραβιάζει το δικαίωμα των συγκεκριμένων παιδιών για πρόσβαση στην εκπαίδευση. Αρχικά το Υπουργείο απάντησε ότι, σύμφωνα με γνωμάτευση του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, για τη μεταγραφή παιδιού απαιτείται η συναίνεση και των δύο γονιών, εκτός αν ο ένας μόνο γονέας έχει διάταγμα δικαστηρίου με το οποίο του ανατέθηκε η επιμέλεια του παιδιού. Επανήλθα επιμένοντας ότι, η γνωμάτευση του Γενικού Εισαγγελέα δεν μπορεί να καλύπτει και τη συγκεκριμένη περίπτωση και ζητώντας την άμεση τροποποίηση της διαδικασίας που εφαρμόζεται, προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι δυσκολίες της ιδιάζουσας αυτής ομάδας παιδιών. Ως αποτέλεσμα το Υπουργείο αποτάθηκε εκ νέου στο Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας επισημαίνοντας τις τοποθετήσεις μου και εξασφάλισε νέα, πιο συγκεκριμένη επί του θέματος γνωμάτευση, η οποία συμφωνεί ότι η άσκηση βίας στην οικογένεια είναι λόγος ο οποίος εμπίπτει στις πρόνοιες του σχετικού Νόμου, ώστε να επιτρέπεται η μεταγραφή των παιδιών αυτών με μονομερή διαδικασία που ασκείται από τον ενδιαφερόμενο γονέα.

Άλλη δράση μου στα πλαίσια της άσκησης των αρμοδιοτήτων μου
(i) για τον εντοπισμό και την προώθηση των απόψεων των παιδιών και
(ii) τη διαφώτιση και ευαισθητοποίηση για τα δικαιώματα των παιδιών, είναι το Πρόγραμμα Επισκέψεων μου σε Σχολεία, που καλύπτει σχολεία όλων των βαθμίδων σε όλες τις επαρχίες της Κύπρου. Κατά τις επισκέψεις αυτές έχω συνάντηση με όλο το εκπαιδευτικό προσωπικό, μιλώ στο σύνολο των μαθητών, γίνεται ένα διαδραστικό εργαστήρι με συγκεκριμένο τμήμα του σχολείου και, τέλος, έχω ιδιαίτερη συνάντηση με το μαθητικό συμβούλιο. Γίνεται σοβαρή και συνειδητή προσπάθεια ευαισθητοποίησης των εκπαιδευτικών και των παιδιών σε όλο το φάσμα των δικαιωμάτων των παιδιών και, ιδιαίτερα, για τη διάσταση του προβλήματος της κακοποίησης παιδιών. Στόχος είναι να αντιληφθούν τα παιδιά ότι το φαινόμενο αυτό αφορά όλους μας, να τους δοθεί κατεύθυνση και να ενθαρρυνθούν να ζητούν βοήθεια σε περίπτωση κακοποίησης τους και να στηρίζουν άλλα παιδιά προς τούτο. Στα πλαίσια αυτά ενθαρρύνονται να αναζητήσουν, μέσα στο σχολείο τους, την ομάδα Πρόληψης και Αντιμετώπισης της Βίας στην Οικογένεια, η οποία όπως έχω ενημερωθεί αρμοδίως, λειτουργεί σε κάθε σχολείο με οδηγίες του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού και έχει την ευθύνη της αντιμετώπισης και του χειρισμού αναφορών για περιστατικά βίας στην οικογένεια. Οι συνομιλίες μου αυτές με τα παιδιά φέρνουν στην επιφάνεια το τεράστιο μέγεθος του προβλήματος που υπάρχει σήμερα στη Κύπρο, το οποίο φαίνεται ότι απασχολεί πολύ τα ίδια τα παιδιά.

Κλείνοντας, θέλω να τονίσω ότι το φαινόμενο της κακοποίηση παιδιών δημιουργεί αυξημένες υποχρεώσεις στον καθένα μας. Τα παιδιά που κακοποιούνται δεν μπορούν να δημιουργήσουν δική τους ομάδα πίεσης για την αντιμετώπιση του φαινομένου και την ευαισθητοποίησης της κοινωνίας, όπως συμβαίνει με άλλες ομάδες πληθυσμού. Εναπόκειται, λοιπόν, σε όλους μας να μην περιοριστούμε στον εφησυχασμό ότι ο Νόμος προνοεί αυστηρές ποινές για τους θύτες, αλλά να επιμένουμε στην άσκηση πίεσης για σφαιρική αντιμετώπιση του φαινομένου με τη θεσμοθέτηση ικανοποιητικών και αποτελεσματικών προγραμμάτων.

Οι εκπαιδευτικοί, ως επαγγελματίες που έχουν άμεση επαφή με το παιδί, έρχονται καθημερινά αντιμέτωποι με όλα τα προβλήματα που αφορούν την παιδική ηλικία. Μέσα από την προσεκτική παρατήρηση του παιδιού και επαφή με την οικογένεια, αν όχι και συνεργασία, μπορούν να γνωρίζουν σε κάποιο βαθμό την κατάσταση που βιώνει το κάθε παιδί στην οικογένεια του. Το σχολείο και οι λειτουργοί του μπορούν να λειτουργήσουν ως φορέας προστασίας των δικαιωμάτων του παιδιού και να συμβάλουν στην έγκαιρη διάγνωση του προβλήματος και, κυρίως, στην πρόληψη του. Τούτο, βεβαίως, επιβάλλει υποχρέωση στην πολιτεία, ιδιαίτερα το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού, να στηρίξει και ενδυναμώσει τον κάθε εκπαιδευτικό ώστε να μπορεί να ασκήσει με επάρκεια το σημαντικό αυτό επιπρόσθετο ρόλο του. Ας μην εθελοτυφλούμε. Η καλή διάθεση του οποιουδήποτε εκπαιδευτικού, χωρίς επιστημονική στήριξη και κατάρτιση, δεν είναι αρκετή ούτε και ενδείκνυται για την αντιμετώπιση του φαινομένου.

Η υιοθέτηση από τους εκπαιδευτικούς κουλτούρας μηδενικής ανοχής στη βία θα συμβάλει στη δημιουργία μιας κοινωνίας στην οποία καμία μορφή και κανένα επίπεδο βίας δεν είναι αποδεκτό.

Με αυτά θέλω να συγχαρώ ξανά το Σύνδεσμο Πρόληψης και Αντιμετώπισης της Βίας στην Οικογένεια για την πρωτοβουλία του αυτή και να τον ευχαριστήσω που μου έδωσε την ευκαιρία να σας μιλήσω σήμερα για αυτό το πολύ σημαντικό θέμα.

Εύχομαι να έχετε ένα δημιουργικό και παραγωγικό πρωινό.







Κατεβάστε το αρχείο Word omilia gia via stin oikogeneia sto 20 dimotiko sxoleio lemesou -29-4-2009.doc


Πίσω στην προηγούμενη σελίδα





Back To Top