Επίτροπος Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού Μετάβαση στο περιεχόμενο

Επίτροπος Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού

Ανεξάρτητος Εθνικός Οργανισμός Δικαιωμάτων του Παιδιού - Κύπρος


Α. Νομοθετικό πλαίσιο
Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα του Παιδιού
1. Το θέμα της συμμετοχής των παιδιών σε διαφημίσεις οι οποίες απευθύνονται ή παρουσιάζουν παιδιά είναι ιδιαίτερα ευαίσθητο με πολλαπλές συνέπειες για την υγιή ανάπτυξη τους. Η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα του Παιδιού αναγνωρίζοντας τη σημασία του έργου που επιτελούν τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης θέτει συγκεκριμένες προϋποθέσεις κάτω από τις οποίες οφείλει να επιτελείται ο ρόλος των Μέσων ώστε να διασφαλίζεται ότι προάγουν την κοινωνική, πνευματική και ηθική ευημερία του παιδιού, καθώς και τη σωματική και πνευματική υγεία του (Άρθρο17).

2. Παράλληλα, η Σύμβαση αναγνωρίζει το δικαίωμα των παιδιών στην ελευθερία της έκφρασης το οποίο περιλαμβάνει την ελευθερία αναζήτησης, λήψης και διάδοσης πληροφοριών και ιδεών οποιουδήποτε είδους (Άρθρο13). Τα παιδιά έχουν το δικαίωμα να λαμβάνουν κάθε είδους πληροφόρηση συμπεριλαμβανομένων και διαφημίσεων. Προς τούτο, το άρθρο 17 καλεί τα κράτη μέλη να αναπτύξουν κατευθυντήριες γραμμές για την προστασία του παιδιού από ενημέρωση και υλικό που βλάπτει την ευημερία του.

2.1 Το Άρθρο 3 της Σύμβασης διασφαλίζει ότι σε όλες τις αποφάσεις που αφορούν τα παιδιά, πρέπει να λαμβάνεται πρωτίστως υπόψη το συμφέρον του παιδιού.

2.2 Το Άρθρο 16 διασφαλίζει ότι κανένα παιδί δεν θα αποτελεί αντικείμενο αυθαίρετων ή παράνομων παρεμβάσεων στην ιδιωτική του ζωή, στην οικογένειά του, στην κατοικία του ή στην αλληλογραφία του, ούτε παράνομων προσβολών της τιμής και της υπόληψής του.
Το παιδί δικαιούται να προστατεύεται από το νόμο έναντι τέτοιων – παρεμβάσεων ή προσβολών.

2.3 Το Άρθρο 19 προνοεί ότι τα Συμβαλλόμενα Κράτη οφείλουν να παίρνουν όλα τα κατάλληλα νομοθετικά, διοικητικά, κοινωνικά και εκπαιδευτικά μέτρα, προκειμένου να προστατεύσουν το παιδί από κάθε μορφή σωματικής ή πνευματικής βίας, τραυματισμού ή κακομεταχείρισης, παραμέλησης ή πλημμελούς μεταχείρισης, βίαιης μεταχείρισης ή εκμετάλλευσης, συμπεριλαμβανόμενης της σεξουαλικής κακομεταχείρισης.
2.4 Το Άρθρο 36 προνοεί για την υποχρέωση των κρατών να προστατεύουν το παιδί από κάθε άλλη μορφή εκμετάλλευσης επιβλαβή για οποιαδήποτε πλευρά της ευημερίας του.


Β. Γενικά Σχόλια

3.1 Το πνεύμα της προτεινόμενης τροποποίησης περί Ραδιοφωνικών και Τηλεοπτικών Σταθμών Νόμου για εισαγωγή μηχανισμού ο οποίος θα πιστοποιεί τη διασφάλιση των όρων του Νόμου με την προσθήκης της πρόνοιας για γραπτή γνωμάτευση παιδοψυχολόγου αποτελεί ένα ιδιαίτερα σημαντικό βήμα για τη διασφάλιση της προστασίας της υπόληψης και της υγιούς ανάπτυξης του παιδιού καθώς και από κάθε μορφής εκμετάλλευσης του.
3.2 Εντούτοις θεωρώ ότι:

Α) οι υφιστάμενες πρόνοιες του βασικού Νόμου δεν διασφαλίζουν πλήρως την τήρηση όλων των σχετικών διατάξεων της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα του Παιδιού οι οποίες έχουν εφαρμογή στο πεδίο αυτό,
Β) ο προτεινόμενος μηχανισμός για «γραπτή γνωμάτευση παιδοψυχολόγου» δεν κρίνεται ικανοποιητικός.

Γ. Εισηγήσεις

Με βάση τα πιο πάνω εισηγούμαι:

4.1 Ανάπτυξη κατευθυντηρίων γραμμών σύμφωνα με τις πρόνοιες του Άρθρου 17 στη βάση τριών αρχών
Α) Οι διαφημίσεις πρέπει να επιδεικνύουν υψηλό αίσθημα κοινωνικής ευθύνης και ως εκ τούτου, μεταξύ άλλων
- να αποφεύγονται σκηνές βίας οι οποίες πιθανό να ενοχλήσουν τα παιδιά,
- να λαμβάνουν υπόψη θέματα ασφάλειας των παιδιών και ως εκ τούτου να μην παρουσιάζουν ή προτρέπουν τα παιδιά σε επικίνδυνες για την υγεία τους καταστάσεις και ενασχολήσεις, λαμβανομένου υπόψην ότι σε αρκετές περιπτώσεις συμπεριφορές ενηλίκων προτρέπουν τη μίμησή τους από τα παιδιά.
- να μην προωθούν προϊόντα επικίνδυνα για την υγεία των παιδιών
- να μην παρουσιάζουν ή προτρέπουν τα παιδιά σε αντικοινωνική συμπεριφορά ή τζόγο,
- να μην εμπεριέχουν σκηνές ή υπονοούμενα σεξουαλικού περιεχομένου
- να μην υποβιβάζουν τον ρόλο των γονιών στη διαπαιδαγώγηση των παιδιών
- να μην προκαλούν συναισθήματα κατωτερότητας στα παιδιά με την μη απόκτηση του συγκεκριμένου προϊόντος

Β) Οι διαφημίσεις δεν θα πρέπει να παραπλανούν τα παιδιά με παραλείψεις, υπερβολές και ασάφειες εκμεταλλευόμενες το επίπεδο ωριμότητάς τους και το επίπεδο γνώσεων τους ούτε να κινδυνολογούν και ως εκ τούτου, μεταξύ άλλων
- να είναι διακριτές και εύκολα αναγνωρίσιμες ως διαφημίσεις από τα παιδιά
- να μην απευθύνονται σε πολύ μικρά παιδιά που αδυνατούν να τις αντιληφθούν ως διαφημίσεις
- να παρουσιάζουν την ακριβή περιγραφή του διαφημιζόμενου προϊόντος, τη λειτουργία του και τα χαρακτηριστικά του χωρίς υπερβολές και ασάφειες
- να μην παραπλανούν σε σχέση με την διατροφική αξία των διαφημιζόμενων φαγητών ή ροφημάτων και σε καμία περίπτωση να μην υπονοείται ότι φαγητά και ροφήματα με υψηλά ποσοστά ζάχαρης, αλατιού και λίπους είναι ευεργετικά για την υγεία των παιδιών

Γ) Οι διαφημίσεις δεν θα πρέπει να ενθαρρύνουν την αγορά ή χρήση ακατάλληλων για τα παιδιά προϊόντων και υπηρεσιών ή την υπερβολική κατανάλωση και ως εκ τούτου
- θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη ότι τα παιδιά δεν αποτελούν μια ομογενή ομάδα αλλά έχουν διαφορετικά επίπεδα ωριμότητας και γνώσης και ως εκ τούτου η διαφήμιση θα πρέπει να είναι στοχευμένη
- ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να επιδεικνύεται στις περιπτώσεις κατά τις οποίες ζητούνται προσωπικά δεδομένα των παιδιών και σε κάθε περίπτωση η χρήση τους να είναι σύμφωνη με τον περί Προσωπικών Δεδομένων Νόμο
- η διαφήμιση ποτών και φαγητών να μην προτρέπει τα παιδιά σε ακατάλληλη για την υγεία τους ή υπερβολική κατανάλωσή

4.2 Η αποκάλυψη προσωπικών, οικογενειακών ή άλλων δεδομένων του παιδιού στις διαφημίσεις πρέπει να αποφεύγεται και σε κάθε περίπτωση να είναι σύμφωνη με της πρόνοιες του περί Προστασίας των Προσωπικών Δεδομένων Νόμου.

4.3 Η συμμετοχή παιδιού σε διαφήμιση θα πρέπει να είναι σύμφωνη με την αρχή της συμμετοχής του παιδιού στην λήψη απόφασης σε κάθε θέμα που το αφορά. Ώς εκ τούτου το παιδί πρέπει να ενημερώνεται υπεύθυνα εκ των προτέρων για όλες τις παραμέτρους που αφορούν την εν λόγω παρουσία του και την προβολή του από τα Μέσα καθώς και τα τυχόν αρνητικά συνεπακόλουθα αυτής. Η ρητή, σύμφωνη γνώμη του παιδιού και η συγκατάθεση των γονιών ή κηδεμόνων είναι σε κάθε περίπτωση απαραίτητη.

4.4 Η αξιολόγηση της κάθε περίπτωσης θα πρέπει να λαμβάνεται εφόσον ικανοποιούνται όλες οι παραπάνω προϋποθέσεις και πάντα με γνώμονα την αρχή του καλύτερου συμφέροντος του παιδιού.

5. Θεωρώ ότι ο προτεινόμενος μηχανισμός δεν είναι ικανοποιητικός. Πρέπει να γίνουν σκέψεις για δημιουργία μηχανισμού μέσα από τον οποίο θα διασφαλίζεται ότι η μετάδοση διαφημίσεων ή μηνυμάτων είναι σύμφωνη με τις κατευθυντήριες γραμμές και τη Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού. Θεωρώ ότι το θέμα εμπίπτει στις αρμοδιότητες της Αρχής Ραδιοτηλεόρασης.



5 Οκτωβρίου 2009








Κατεβάστε το αρχείο Word Ραδιοφων.κΤηλεοπτικώνΣταθμώνΝόμος 5-10-2009.doc


Πίσω στην προηγούμενη σελίδα





Back To Top