English
Λογότυπο Επιτροπής Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού

Επίτροπος Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού

Επίτροπος Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού

 

Αρχική Σελίδα | Συνήθεις Ερωτήσεις | Χάρτης Πλοήγησης | Συνδέσεις | Επικοινωνία

Αναζήτηση:

Αναζήτηση

Ειδική Αναζήτηση    

Μηνύματα/Ομιλίες της Επιτρόπου English
Πίσω
ΕκτύπωσηΕκτύπωση


Χαιρετισμός Επιτρόπου στην παρουσίαση του βιβλίου της Φωτεινής Κωνσταντοπούλου "Μέσα από τα Μάτια τους", στα πλαίσια εκδήλωσης του UNHCR για την Παγκόσμια Ημέρα Προσφύγων, 20/6/2017

21/06/2017





Είναι με ιδιαίτερη χαρά που ανταποκρίθηκα στην πρόσκληση των διοργανωτών να να χαιρετίσω την παρουσίαση του βιβλίου της Φωτεινής Κωνσταντοπούλου «Μέσα από τα Μάτια τους, 12 παιδιά, 12 ιστορίες, 12 όνειρα για το αύριο».

Πρόκειται για ένα εξαιρετικά καλογραμμένο βιβλίο το οποίο διαβάζεται απνευστί από μικρούς και μεγάλους. Η συγγραφέας με αφετηρία τις προσωπικές εμπειρίες 12 παιδιών – ασυνόδευτων ανήλικων - αναδεικνύει ορισμένες από τις χειρότερες όψεις του δράματος των προσφύγων, εξυφαίνοντας, παράλληλα, την πολυμορφία της εξαθλίωσης, της ανθρώπινης δυστυχίας, των πολέμων και των εμφύλιων συγκρούσεων.

Τα 12 παιδιά του βιβλίου βρήκαν καταφύγιο, προσωρινό ή μόνιμο, στην Ελλάδα. Κάλλιστα θα μπορούσαν να έχουν καταλήξει, κάτω από άλλες περιστάσεις, στην Κύπρο μαζί με μερικές άλλες δεκάδες παιδιά που βρίσκονται ήδη εδώ ως ασυνόδευτοι ανήλικοι. Είναι γεγονός, ότι ο αριθμός των ασυνόδευτων ανηλίκων που τα βήματά τους τα φέρνουν στην Κύπρο, βρίσκεται σε μια σταθερή αύξηση τα τελευταία χρόνια.

Η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα του Παιδιού, δεσμεύει το Κράτος να προασπίζεται τα δικαιώματα κάθε παιδιού, ανεξάρτητα από το βιογραφικό του και τη χώρα καταγωγής του. Τα παιδιά που μετακινούνται, και ειδικότερα τα παιδιά πρόσφυγες ή/ και ασυνόδευτοι ανήλικοι, είναι μια από τις πλέον ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού. Ως εκ τούτου, η Σύμβαση, δεσμεύει τα συμβαλλόμενα Κράτη να παρέχουν σε κάθε ασυνόδευτο παιδί, ειδική κρατική προστασία και βοήθεια και εναλλακτικής μορφής φροντίδα. Σύμφωνα με τη Σύμβαση, εάν και εφόσον, ασυνόδευτος ανήλικος επιζητεί να αποκτήσει το νομικό καθεστώς του πρόσφυγα, δικαιούται να τυγχάνει της κατάλληλης προστασίας και ανθρωπιστικής βοήθειας, που θα του επιτρέψουν να απολαμβάνει τα δικαιώματά του.

Ως Επίτροπος Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού, παρακολουθώ και ελέγχω τον τρόπο που οι αρμόδιες Αρχές της Κυπριακής Δημοκρατίας, υποδέχονται τα παιδιά αυτά και προχωρώ σε παρεμβάσεις όπου και όταν κρίνω ότι αυτό χρειάζεται. Μεριμνώ δε, να διατηρώ μια πιο σφαιρική αντίληψη των ζητημάτων που αφορούν την υποδοχή και τη φιλοξενία των ασυνόδευτων ανηλίκων στην Κύπρο. Για τούτο, εντός του 2016, πέραν από τις γραπτές παρεμβάσεις προς τις αρμόδιες Υπηρεσίες για τη διερεύνηση θεμάτων που αφορούν εξατομικευμένες περιπτώσεις ασυνόδευτων ανηλίκων, συνατήθηκα, σχετικά με τα θέματα αυτά, με εκπρόσωπους της Υπηρεσίας Ασύλου, των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας και εκπροσώπους Μη Κυβερνητικών Οργανισμών, μελέτησα φακέλους ασυνόδευτων αιτητών από το Αρχείο που διατηρεί η Υπηρεσία Ασύλου, επισκέφτηκα το Σπίτι της Ελπίδας στη Λευκωσία και το Προσωρινό Πλαίσιο Ασυνόδευτων Ανηλίκων στη Λάρνακα και είχα συναντήσεις με ομάδες ασυνόδευτων ανήλικων, που φιλοξενούνται στα συγκεκριμένα πλαίσια, προκειμένου να ενημερωθώ για τις δικές τους απόψεις, για θέματα που τους αφορούν.

Στη βάση των όσων έχω αντλήσει από τις ως άνω ενέργειες μου, μπορώ με βεβαιότητα να πω ότι, οι Αρμόδιες Υπηρεσίες, είναι σήμερα, καλύτερα προετοιμασμένες, σε σχέση με το πρόσφατο παρελθόν, προκειμένου να υποδεχτούν και να φιλοξενήσουν ασυνόδευτα παιδιά στην Κύπρο. Οι ΥΚΕ, ως κηδεμόνας των ασυνόδευτων ανηλίκων, έχουν υιοθετήσει αποτελεσματικές διαδικασίες αναγνώρισης, πρωταρχικής μεταχείρισης και προώθησης της εξέτασης αιτημάτων για άσυλο ενώ, πλέον, διαθέτουμε τις απαραίτητες υποδομές που επιτρέπουν τη φιλοξενία των ασυνόνδευτων ανήλικων σε χώρους οι οποίοι προορίζονται αποκλειστικά για τη δική τους φιλοξενία. Παρατηρούνται, ωστόσο, σημαντικές διαφορές ως προς την ποιότητα των υποδομών αλλά και των υπηρεσιών που παρέχονται, ανάμεσα στους διάφορους χώρους φιλοξενίας. Έχω ήδη επισημάνει στις ΥΚΕ την ανάγκη όπως όλα οι χώροι, αποκτήσουν σύγχρονο εξοπλισμό και εγκαταστάσεις και προγράμματα ψυχαγωγίας, δημιουργικής απασχόλησης και ένα ολοκληρωμένο σύνολο υπηρεσιών από επαγγελματίες διαφόρων ειδικοτήτων – διερμηνείς, κοινωνικούς λειτουργούς, ψυχολόγους και νομικούς.

Η Υπηρεσία Ασύλου, σε συνεργασία με άλλες συναρμόδιες Υπηρεσίες, θεσμοθέτησε «Διαδικασία προσδιορισμού ηλικίας ασυνόδευτων ανηλίκων στο πλαίσιο της διαδικασίας ασύλου», η οποία περιγράφει τις ενέργειες που απαιτούνται για την ενεργοποίηση της διαδικασίας και καθορίζει τις ενέργειες που πρέπει να υλοποιούνται, από τις εμπλεκόμενες Υπηρεσίες για την εκτίμηση της ηλικίας των ασυνόδευτων ανηλίκων αιτητών. Θετικό είναι ότι η διαδικασία αυτή εφαρμόζεται επιλεκτικά, και μόνο στις περιπτώσεις ασυνόδευτων ανηλίκων, για τις οποίες δημιουργείται αμφιβολία ως προς την ηλικία τους και ότι οι επαγγελματίες που συμμετέχουν στη διαδικασία έτυχαν επιμόρφωσης σχετικά με πρακτικές εκτίμησης ηλικίας, από την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Υποστήριξης για το Άσυλο (EASO). Η απουσία, ωστόσο, διεπιστημονικής και ολιστικής προσέγγισης, -διενεργείται συνέντευξη από Λειτουργό της Υπηρεσίας Ασύλου, ενώ οι ΥΚΕ ως κηδεμόνας δεν τεκμηριώνουν γραπτώς τις απόψεις τους σχετικά με την αμφισβήτηση της ηλικίας των αιτητών – έχει ως αποτέλεσμα η τελική εκτίμηση της ηλικίας να στηρίζεται, κατά κύριο λόγο, σε ιατρικές εξετάσεις, οι οποίες δεν αποτελούν ακριβή επιστημονική μέθοδο με σημαντικό ποσοστό αβεβαιότητας. Επίσης, προβληματικά σημεία είναι το γεγονός ότι, η απόφαση για την εκτίμηση της ηλικίας δεν παραχωρείται γραπτώς στους αιτητές και το ότι δεν τους παρέχεται η δυνατότητα αμφισβήτησης μέσω διαδικασίας προσφυγής.

Από καιρό έχω επισημάνει τα προβλήματα που αφορούν στην εκπροσώπηση των ασυνόδευτων ανηλίκων. Παρά τις φιλότιμες και αξιέπαινες προσπάθειες των λειτουργών των ΥΚΕ, οι οποίες είναι σε θέση να παρέχουν σωστή και ολοκληρωμένη μεν ενημέρωση περί των γενικών θεμάτων που αφορούν αιτήματα ασύλου, δεδομένου ότι δε διαθέτουν τα προσόντα για νομική εκπροσώπησή, δεν είναι σε θέση να τους παρέχουν συμβουλή για τις νομικές πτυχές των εξατομικευμένων αιτήσεων των ανηλίκων αλλά και ούτε να τους προστατεύσουν νομικά από παρατυπίες κατά την εν λόγω διαδικασία. Περαιτέρω, η εκπροσώπηση ασυνόδευτων ανηλίκων από ΛΚΥ, οι οποίοι είναι κρατικοί λειτουργοί, εμπεριέχει από τη φύση της, σύγκρουση συμφερόντων, αφού εκτός του ότι, ενεργούν παράλληλα και ως κηδεμόνες των ασυνόδευτων ανηλίκων αιτητών, καλούνται ως κρατικοί λειτουργοί να εκπροσωπήσουν ασυνόδευτα παιδιά. Υπογραμμίζω μια εξαιρετικά θετική εξέλιξη στο θέμα των ασυνόδευτων ανηλίκων, η οποία σημειώθηκε το 2017. Στη βάση των προνοιών του Νόμου και σε συνεργασία με τις ΥΚΕ, ως Επίτροπος αναλαμβάνω τη νομική εκπροσώπηση των ασυνόδευτων ανηλίκων στα πλαίσια προσφυγής τους κατά της απόφασης απόρριψης αιτήματος ασύλου.

Οι ασυνόδευτοι ανήλικοι, όπως πολύ όμορφα αποτυπώνεται και στο βιβλίο της Φωτεινής Κωνσταντοπούλου, επιμένουν να ονειρεύονται. Προσβλέπουν σε ένα καλύτερο αύριο για τα ίδια, και, πολλές φορές, για τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειάς τους. Ο πιο ασφαλής τρόπος για να υλοποιήσουν τα όνειρά τους είναι η εκπαίδευση. Μέσα από την εκπαίδευση θα μπορέσουν, καταρχήν, να προσαρμοστούν καλύτερα στο νέο τους περιβάλλον αλλά και θα αντλήσουν τα εφόδια για να οικοδομήσουν τα όνειρά τους. Στην Κύπρο, δυστυχώς, εντοπίζονται προβλήματα τόσο σε ότι αφορά την πρόσβαση των παιδιών αυτών στο δημόσια εκπαιδευτικό σύστημα όσο και σε ότι αφορά το περιεχόμενο της παρεχόμενης σε αυτά εκπαίδευσης. Πολλά από τα προβλήματα που έχω εντοπίσει, όπως η απουσία σχετικού αναλυτικού και εκπαιδευτικού υλικού, η περιορισμένη ως μηδαμινή κατάρτιση εκπαιδευτικών, η έλλειψη προγραμμάτων γνωριμίας και συμπερίληψης με στόχο τη δημιουργία κλίματος, εντός του σχολείου, αποδοχής και συνεργασίας σε συνδυασμό με τη μη ένταξη των ασυνόδευτων στις συνηθισμένες τάξεις ή την αδυναμία ανταπόκρισης των τμημάτων για ξενόγλωσσους μαθητές έγκαιρα ή σύμφωνα με τις ανάγκες των παιδιών, αναδεικνύουν, κατά την άποψή μου, την ανάγκη μιας ολοκληρωμένης εκπαιδευτικής πολιτικής που να αφορά τη συγκεκριμένη ομάδα παιδιών. Προς αυτή την κατεύθυνση έχω αρχίσει να ασκώ πίεση προς τον Υπουργό Παιδείας και Πολιτισμού.

Φίλες και φίλοι,

Δεν θα μπορούσε να επιλεγεί καλύτερη μέρα από τη σημερινή, Παγκόσμια Ημέρα Προσφύγων, για την παρουσίαση του βιβλίου «Μέσα από τα Μάτια τους, 12 παιδιά, 12 ιστορίες, 12 όνειρα για το αύριο». Θέλω να συγχαρώ και να ευχαριστήσω ταυτόχρονα τη Φωτεινή Κωνσταντοπούλου και τις εκδόσεις Ελληνοεκδοτική, γιατί μέσα από τη συγκεκριμένη έκδοση συμβάλλουν στην ευαισθητοποίηση της κοινωνίας και την προαγωγή μιας από τις πλέον ευπαθείς κοινωνικές ομάδες παιδιών. Θέλω παράλληλα να υπογραμμίσω τη νομική και πρωτίστως την ηθική υποχρέωση που έχουμε ως πολιτεία και ως κοινωνία να στηρίξουμε τα ασυνόδευτα παιδιά αλλά και κάθε πρόσφυγα, ανεξάρτητα από την ηλικία τους. Με την ευκαιρία λοιπόν αυτής της παρουσίασης του βιβλίου της κυρίας Κωνταντοπούλου αλλά και της Παγκόσμιας Ημέρας Προσφύγων καλώ όλες και όλες να σταθούν αλληλέγγυοι και υποστηριχτές αυτών των ανθρώπων και προασπιστές των δικαιωμάτων και υπερασπιστές της ανθρώπινης τους αξιοπρέπειας.



Χαιρετισμός Επιτρόπου Παγκόσμια Ημέρα Προσφύγων 20.6.2017.docx (Μέγεθος Αρχείου: 141 KB)


Αποστολή της σελίδας Αρχή
Οικογένεια

Δικαιώματα


© 2008 - 2017 Κυπριακή Δημοκρατία, Επίτροπος Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού

Αρχική Σελίδα | Κυβερνητική Πύλη Διαδικτύου | Αποποίηση | Υπεύθυνος Σελίδας