Επίτροπος Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού Μετάβαση στο περιεχόμενο

Επίτροπος Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού

Ανεξάρτητος Εθνικός Οργανισμός Δικαιωμάτων του Παιδιού - Κύπρος

    Είναι με ιδιαίτερη ικανοποίηση που διαπιστώνω ότι, έστω και μετά την πάροδο μεγάλου χρονικού διαστήματος από την πρώτη μου δημόσια παρέμβαση το 2008, με την οποία τόνιζα την ανάγκη για δημιουργία ολοκληρωμένου εθνικού σχεδιασμού για την πρόληψη, αντιμετώπιση και θεραπεία του φαινομένου της βίας ενάντια στα παιδιά, εντός και εκτός οικογένειας, η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων επαναφέρει στο προσκήνιο αυτό το καίριο, εξαιρετικά σοβαρό και διαχρονικό κοινωνικό πρόβλημα.

    2. Δεν θα υπεισέλθω σε ανάλυση των καταστροφικών και ανεξίτηλων τραυματικών συνεπειών που αφήνει η βία οποιασδήποτε μορφής σε ένα παιδί αφού αυτές είναι δεδομένες και αποδεκτές από όλους. Θεωρώ όμως ουσιαστικής σημασίας να τονίσω ότι, το συγκεκριμένο θέμα, μόλις δύο μήνες μετά την επίσημη ανάληψη των καθηκόντων μου, με απασχόλησε έντονα ενόψει αριθμού παραπόνων που έλαβα στο γραφείο μου, διαπιστώσεων από συναντήσεις μου με παιδιά και δημοσιευμάτων στα ΜΜΕ. Με αφορμή την κατά την άποψή μου ατυχή, πλην όμως τελεσίδικη και ως εκ τούτου σεβαστή, απόφαση, σε εκδίκαση έφεσης, με την οποία το Ανώτατο Δικαστήριο αποφάσισε τη μείωση της ποινής σε πατριό ο οποίος βρέθηκε από το Κακουργιοδικείο ένοχος για βιασμό, διαφθορά νεαρής γυναίκας ηλικίας μεταξύ 13 έως 17 ετών και άσεμνη επίθεση κατά της ανήλικης θετής κόρης του, επέλεξα να ανοίξω διάλογο με δημόσια παρέμβασή μου. Στη δημόσιά μου αυτή παρέμβαση υπογράμμισα την έντονη μου ανησυχία για τις κοινωνικές προεκτάσεις του θέματος και τις αλυσιδωτές επιπτώσεις που πιθανό να επιφέρει γενικότερα στην κοινωνία. Επισήμανα δε πως για κάθε είδους αδίκημα που αφορά τις διάφορες μορφές βίας εναντίον παιδιών υπεύθυνος, σε κάθε περίπτωση, είναι ο ενήλικας που την ασκεί.

    3. Τη Δημόσια Παρέμβασή μου, μετά από δική μου πρωτοβουλία, ακολούθησε η σύγκληση σύσκεψης όλων των εμπλεκομένων φορέων, κυβερνητικών ή μη, για τη "Βία στην Οικογένεια" με στόχο το συντονισμό των δράσεων / προγραμμάτων που ο κάθε φορέας χειρίζεται ή προτίθεται να αναλάβει προς επίτευξη του κοινού στόχου αναφορικά με τη διασφάλιση και την κατοχύρωση των δικαιωμάτων του παιδιού. Στη σύσκεψη κλήθηκαν, ανάμεσα σε άλλους, η Πρόεδρος της Συμβουλευτικής Επιτροπής για την Πρόληψη και Καταπολέμηση της Βίας στην Οικογένεια, η Πρόεδρος του Συνδέσμου για την Πρόληψη και Αντιμετώπιση της Βίας στην Οικογένεια, ο Κυπριακός Σύνδεσμος Οικογενειακού Προγραμματισμού και η Πρόεδρος της ΠΣΕΠΕΠ. Η σύσκεψη πραγματοποιήθηκε στις 14/05/2008 και στα πλαίσιά της είχα την ευκαιρία να απαριθμήσω τις υποχρεώσεις του κράτους στο σχετικό τομέα οι οποίες απορρέουν από τη Σύμβαση των Δικαιωμάτων του Παιδιού. Ειδικότερα, τόνισα ότι στις υποχρεώσεις αυτές, πρέπει να συμπεριληφθούν η απαγόρευση κάθε μορφής βίας, η συστηματική ενημέρωση για τα δικαιώματα του παιδιού, οι εκστρατείες ευαισθητοποίησης, η εκπαίδευση επαγγελματιών που εργάζονται με παιδιά, η ψήφιση νομοθεσίας η οποία να απαγορεύει ρητά την άσκηση όλων των μορφών βίας σε όλα τα πλαίσια, η δημιουργία διαδικασιών επισήμανσης, αναφοράς, παραπομπής, διερεύνησης, περίθαλψης και παρακολούθησης, η δημιουργία ολοκληρωμένου συστήματος συλλογής δεδομένων, η παροχή βοήθειας σε γονείς για την άσκηση θετικού γονικού ρόλου, η διασφάλιση της συμμετοχής παιδιών και η κατάλληλη δικαστική εμπλοκή. Υπογράμμισα επίσης την επιτακτική ανάγκη για τη δημιουργία μιας Εθνικής Στρατηγικής και την προώθηση ενός Σχεδίου Δράσης στα πλαίσια του οποίου να αναληφθούν πρωτοβουλίες και να εκπονηθούν προγράμματα με βραχυπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο ορίζοντα.

    4. Έκτοτε, συνεχίζω να παρακολουθώ με το ίδιο πάντα ενδιαφέρον το θέμα και να παρεμβαίνω όπου χρειάζεται και, παράλληλα, να αναλαμβάνω συγκριμένες πρωτοβουλίες, όπου κρίνω ότι αυτό χρειάζεται. Ενδεικτικά αναφέρω τη συμμετοχή μου στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Νομικών η οποία συνήλθε στις 9.10.2008 με θέμα συζήτησης τον περί Βίας στην Οικογένεια Νόμο του 2008 στα πλαίσια της οποίας συζητήθηκαν σειρά ειδικών διατάξεων ως προς το χειρισμό των περιστατικών ενδοοικογενειακής βίας με στόχο την καλύτερη δυνατή προστασία του ανήλικου θύματος.


    5. Εξαιρετικά γόνιμη και θετική ήταν και η συμμετοχή μου στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Παιδείας στις 08/09/2009 στην οποία ανέδειξα το μεγάλο νομοθετικό κενό που υπήρχε στους κανονισμούς που διέπουν τη λειτουργία των σχολείων Δημοτικής και Μέσης Εκπαίδευσης, οι οποίοι δεν απαγόρευαν ρητά τη σωματική τιμωρία, ως μέσο επιβολής πειθαρχίας στο σχολείο. Αποτέλεσμα των πιέσεων που είχα ασκήσει στο αρμόδιο Υπουργείο ήταν, ανάμεσα σε άλλα, η ρύθμιση του κενού αυτού μέσω αποστολής εγκυκλίου σε όλα τα σχολεία, ημερομηνίας 24/9/2009 στην οποία αναφερόταν ξεκάθαρα η απαγόρευση χρήσης οποιασδήποτε μορφής βίας (σωματικής ή ψυχολογικής) ως μέτρο επιβολής πειθαρχίας από τους εκπαιδευτικούς στα παιδιά.

    6. Ιδιαίτερα χρήσιμη ήταν και η συνεισφορά του Θεσμού στη συζήτηση των κινδύνων που απορρέουν από την αλόγιστη χρήση του διαδικτύου από παιδιά και οι οποίοι μπορούν να αποφευχθούν με την κατάλληλη πληροφόρηση παιδιών, γονέων και εκπαιδευτικών. Στην σχετική με το θέμα συνεδρίαση της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Παιδείας στις 20/4/2010, κατέθεσα λεπτομερείς θέσεις και εισηγήσεις, στη βάση της Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού, ως προς το δικαίωμα των παιδιών να εκφράζουν ελεύθερα την άποψή τους, να ασχολούνται με ψυχαγωγικές δραστηριότητες που τα ενδιαφέρουν και να έχουν πρόσβαση σε επαρκή και κατάλληλη πληροφόρηση. Από την άλλη, όμως, τόνισα την υποχρέωση της πολιτείας να προστατεύσει τα παιδιά από κάθε μορφή βίας (υποχρέωση που απορρέει από τα άρθρα 19, 34 και 36 της Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού) έτσι ώστε να διασφαλίζεται στο μέγιστο δυνατό βαθμό το συμφέρον τους όπως ορίζει το άρθρο 3 της Σύμβασης. Στην πιο πάνω συνεδρίαση, επεσήμανα επίσης, την ανάγκη συντονισμού και αποτελεσματικής συνεργασίας των αρμοδίων υπηρεσιών και οργανισμών αφού είχα διαπιστώσει ότι, παρά το ότι γίνονται αρκετές δράσεις από διάφορους φορείς, σε αρκετές περιπτώσεις είτε υπάρχει αλληλοεπικάλυψη πρωτοβουλιών είτε αυτές δεν είναι γνωστές στο ευρύ κοινό. Γι’ αυτό, η κατάρτιση ολοκληρωμένου σχεδίου δράσης για την αντιμετώπιση όλων των μορφών βίας ενάντια στα παιδιά (παραδοσιακών και σύγχρονων) θα πρέπει να επιταχυνθεί έτσι ώστε όλες οι υποστηρικτικές υπηρεσίες και οργανώσεις να συνεργαστούν, έχοντας ως βάση αναφοράς τις αρχές και πρόνοιες της Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού. Η Επιτροπή Παιδείας μου ζήτησε όπως αναλάβω συντονιστικό ρόλο για την ενημέρωση της Βουλής σε τακτά χρονικά διαστήματα για τις δράσεις που αναλαμβάνει η Εκτελεστική Εξουσία πάνω στο θέμα.

    7. Πέραν της συμμετοχής μου σε κοινοβουλευτικές επιτροπές, αρκετά επιτυχείς ήταν και οι παρεμβάσεις μου σε Υπουργούς και Αξιωματούχους (π.χ. Υπουργείο Παιδείας, Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, Υπουργείο Δικαιοσύνης, Αστυνομία κ.α.) για χειρισμό και αντιμετώπιση περιστατικών βίας σε παιδιά στο χώρο του σχολείου, στην οικογένεια, σε κέντρα απασχόλησης και φροντίδας παιδιών αλλά και σε άλλα πλαίσια (π.χ. κρατητήρια). Ενδεικτικά αναφέρω μόνο μερικές από τις διαπιστώσεις μου όπως η ελλιπής συνεργασία των διατμηματικών υπηρεσιών τόσο εντός όσο και εκτός υπουργείων (π.χ. ανυπαρξία ή τεράστια κωλυσιεργία στη συνεργασία σχολικής μονάδας και υπηρεσιών κοινωνικής ευημερίας για πολύπλευρη αντιμετώπιση περιστατικών βίας), η απόσταση θεωρίας και πράξης (π.χ. ύπαρξη στα χαρτιά της ομάδας πρόληψης και αντιμετώπισης της βίας στην οικογένεια και στο σχολείο ενώ στην πραγματικότητα τα παιδιά και τις πλείστες φορές ακόμα και οι ίδιοι οι εκπαιδευτικοί δεν γνωρίζουν την ύπαρξή της) αλλά και ο ανεπαρκής έλεγχος και επιθεώρηση των χώρων απασχόλησης και φροντίδας παιδιών (π.χ. παράπονα για άσκηση βίας σε ιδιωτικούς παιδοκομικούς σταθμούς λόγω ανειδίκευτου προσωπικού ή ακατάλληλης εποπτείας). Για αρκετά από τα πιο πάνω παραδείγματα, μετά τις δικές μου παρεμβάσεις, έχουν ήδη δρομολογηθεί από τις αρμόδιες Υπηρεσίες προτάσεις για βελτίωση ή αντιμετώπιση των ελλείψεων π.χ. συμπληρωματική εγκύκλιος από το Υπουργείο Παιδείας για δημιουργία Επιτροπής Αγωγής Υγείας και Πρόληψης της Παραβατικότητας σε όλες τις σχολικές μονάδες με στόχο (ανάμεσα σε άλλα) την πρόληψη και αντιμετώπιση περιστατικών βίας και εκφοβιστικής ή επιθετικής συμπεριφοράς με ξεκάθαρο σχέδιο δράσης, με ουσιαστική εμπλοκή και επιμόρφωση των εκπαιδευτικών και με την ενεργό συμμετοχή των ίδιων των παιδιών. Επιπλέον, έλαβα δέσμευση από τα Υπουργεία Παιδείας και Εργασίας για στενότερη μεταξύ τους συνεργασία όσον αφορά τον έλεγχο και επιθεώρηση των παιδοκομικών σταθμών καθώς και για γρήγορη προώθηση της θεσμοθέτησης της συνεργασίας αυτής. Ελπίζω οι δεσμεύσεις αυτές να μην παραμείνουν σε επίπεδο εγκυκλίων ή εξαγγελιών αλλά να μεταπηδήσουν από τη θεωρία στην πράξη.


    8. Το θέμα της πρόληψης κάθε μορφής βίας κατέχει κεντρική θέση στα πλαίσια της επιμορφωτικής και ενημερωτικής δράσης που αναλαμβάνω κατά τη διάρκεια των τακτικών μου επισκέψεων σε σχολεία όσο και των ευρύτερων μου επαφών με παιδιά, γονείς και επαγγελματίες που ασχολούνται με παιδιά. Κατά το 2009 συμμετείχα με εισηγήσεις σε σειρά εκπαιδευτικών σεμιναρίων που διοργάνωσε ο Σύνδεσμος για την Πρόληψη και Αντιμετώπιση της Βίας στην Οικογένεια με θέμα «Η κακοποίηση Παιδιών». Τα εκπαιδευτικά αυτά σεμινάρια απευθύνονταν σε εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης και διοργανώθηκαν σε όλες τις επαρχίες. Στα σεμινάρια, δόθηκε η δυνατότητα στους εκπαιδευτικούς, αφενός να ενημερωθούν για την πολυπλοκότητα και πολυδιάστατη αιτιολογία του φαινομένου της κακοποίησης παιδιών και αφετέρου να συζητήσουν και να ανταλλάξουν εμπειρίες, ώστε ο καθένας από τους συμμετέχοντες να ενδυναμωθεί και να γίνει πιο αποτελεσματικός στο δύσκολο ρόλο που αναλαμβάνει για εντοπισμό και αντιμετώπιση, κατά το δυνατόν, τέτοιων περιστατικών. Επιπλέον, πρόσφατα, εγκαινιάζοντας μια πιο στενή συνεργασία με την Αστυνομία στον τομέα της επιμόρφωσης των αστυνομικών έδωσα διάλεξη με θέμα «Ζητήματα που αφορούν στην Προστασία των Παιδιών» στα πλαίσια της Εξειδικευμένης Εκπαίδευσης στη Σχολή Λοχίων και Αστυνομικών.

    9. Πρόσφατα ενόψει δύο περιστατικών σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών που είδαν το φως της δημοσιότητας, ταυτόχρονα, (η μία αφορούσε παραβίαση ανήλικης την οποία ενήλικας γνώρισε μέσω του διαδικτύου και η δεύτερη αφορούσε δελεασμό ανηλίκων με πρόσχημα τον σκύλο, με αποτέλεσμα τη σεξουαλική κακοποίηση), ξεκίνησε ένας δημόσιος διάλογος γενικότερα για το θέμα της βίας ενάντια στα παιδιά. Σημειώνω την ευαρέσκειά μου για την εμπλοκή στο διάλογο αυτό, τόσο της Νομοθετικής όσο και της Εκτελεστικής Εξουσίας. Είναι με ιδιαίτερη δε ικανοποίηση που, σε ένα τόσο σημαντικό και ευαίσθητο θέμα, διαπιστώνω να υπάρχει σύμπνοια στο επίπεδο της πολιτικής/ κομματικής ηγεσίας. Οι αντιπροσωπείες των δύο μεγαλύτερων Κοινοβουλευτικών κομμάτων, επιδίωξαν συνάντηση μαζί μου για να συζητηθούν οι προεκτάσεις του φαινομένου της βίας και ειδικότερα της σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών και τρόπων αντιμετώπισής του, και πρότειναν στο Θεσμό να αναλάβει πρωτοβουλίες και συντονιστικό ρόλο για δράσεις πάταξης του φαινομένου προσφέροντας αμέριστη στήριξη στο Θεσμό. Στις συναντήσεις αυτές, τόνισα για ακόμη μια φορά την αναγκαιότητα χάραξης εθνικής στρατηγικής για το ζήτημα της κακοποίησης παιδιών, βασική προϋπόθεση της οποίας είναι η κινητοποίηση όλων και κυρίως, ο κατάλληλος συντονισμός και η αποτελεσματική συνεργασία των αρμόδιων υπηρεσιών, φορέων και οργανισμών (αστυνομία, υπηρεσίες κοινωνικής ευημερίας, υπουργείο παιδείας, υπηρεσίες ψυχικής υγείας, ακαδημαϊκή κοινότητα, ΜΚΟ κ.ο.κ.).

    10. Πολύ σημαντική θεωρώ επίσης την απόφαση της Κυβέρνησης για τη σύγκλιση σύσκεψης των αρμοδίων Υπουργών για συζήτηση των μέτρων που πρέπει να ληφθούν για πάταξη του φαινομένου. Στη σύσκεψη, ημερομηνίας 30/4/2010, που έγινε υπό την αιγίδα της Υπουργού Εργασίας και στην οποία παρευρέθηκαν οι Υπουργοί Παιδείας, Δικαιοσύνης και Δημόσιας Τάξης και Υγείας κλήθηκα να δώσω και τις δικές μου απόψεις για τη δημιουργία Ολοκληρωμένης Εθνικής Στρατηγικής και Σχεδίου Δράσης για τη βία ενάντια στα παιδιά. Στα πλαίσια της πρωτοβουλίας αυτής, επιχειρείται να χαραχθούν οι πρώτες γραμμές της Εθνικής Στρατηγικής για το θέμα, όπως ήταν και η δική μου εισήγηση. Το έγγραφο με τις απόψεις, τις αρχές, τις δράσεις, τα μέτρα και τις εισηγήσεις μου για το θέμα, όπως κατατέθηκε στη Διυπουργική συνάντηση στις 30/4/2010, επισυνάπτεται για εύκολη αναφορά.

    11. Αποτέλεσμα των άοκνων προσπαθειών του Θεσμού για την αντιμετώπιση του φαινομένου της βίας ενάντια στα παιδιά και ειδικότερα για την ανάπτυξη εθνικής στρατηγικής για το θέμα αυτό, αποτελεί η συνεχής και εμφανής δραστηριοποίηση των σχετικών φορέων και υπηρεσιών, αφού έγινε πλέον αντιληπτό ότι η σοβαρή, τεκμηριωμένη και συντονισμένη προσπάθεια από πλευράς πολιτείας για ουσιαστική αλλαγή, αποτελεί αδήριτη ανάγκη που απορρέει από τις υποχρεώσεις του κράτους λόγω της επικύρωσης της Σύμβασης του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα του Παιδιού.

    12. Ως εκ τούτου, θα παρακολουθώ στενά όλες τις πρωτοβουλίες και προσπάθειες που καταβάλλονται από το κράτος για να συνεισφέρω εποικοδομητικά στη βελτίωση της κατάστασης αλλά ταυτόχρονα θα συνεχίσω να υποδεικνύω τις ελλείψεις και να παρεμβαίνω εκεί όπου διαπιστώνω ότι η πολιτεία δεν διασφαλίζει αποτελεσματικά το συμφέρον και την προστασία όλων αδιακρίτως των παιδιών.

    13. Εν κατακλείδι, θέλω να εκφράσω ξανά την ευαρέσκειά μου για την εγγραφή και συζήτηση από την Κοινοβουλευτική Επιτροπή Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων του θέματος «Η ανάγκη εθνικής στρατηγικής για την καταπολέμηση της βίας ενάντια στα παιδιά». Είμαι βέβαιη, ότι τούτο θα συμβάλει στην επίσπευση και προώθηση μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής και ενός εθνικού σχεδίου δράσης για την πάταξη και καταπολέμηση της βίας ενάντια στα παιδιά.





    11 Νοεμβρίου 2010









Κατεβάστε το αρχείο Acrobat ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΕΠΙΤΡΟΠΟΥ.pdf


Πίσω στην προηγούμενη σελίδα





Back To Top