Επίτροπος Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού Μετάβαση στο περιεχόμενο

Επίτροπος Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού

Ανεξάρτητος Εθνικός Οργανισμός Δικαιωμάτων του Παιδιού - Κύπρος

Θέσεις  Επιτρόπου  για την ειδική αγωγή και εκπαίδευση.doc

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ημερομηνίας 24/4/2012
ΜΕ ΘΕΜΑΤΑ:

(α) Παρουσίαση της Θέσης της Επιτρόπου Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού για την Αγωγή και Εκπαίδευση Παιδιών με Αναπηρίες ως αποτέλεσμα δημόσιας διαβούλευσης.


(β) Ο περί Αγωγής και Εκπαίδευσης Παιδιών με Ειδικές Ανάγκες (Τροποποιητικός) Νόμος του 2012 (Αρ. Φακ. 23.01.053.004-2012)

(γ) Οι περί Αγωγής και Εκπαίδευσης Παιδιών με Ειδικές Ανάγκες (Τροποποιητικοί) Κανονισμοί του 2012 (Αρ. Φακ. 23.03.049.006-2012)



ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΕΠΙΤΡΟΠΟΥ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ


(α) Παρουσίαση της Θέσης της Επιτρόπου Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού για την Αγωγή και Εκπαίδευση Παιδιών με Αναπηρίες ως αποτέλεσμα δημόσιας διαβούλευσης.


Ως Επίτροπος Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού, στα πλαίσια των αρμοδιοτήτων που μου ορίζει ο Νόμος [Ν.74(Ι)/ 2007] και με αφετηρία, αφενός, το ιδιαίτερό της ενδιαφέρον μου για τα παιδιά με αναπηρίες και, αφετέρου, ένα μεγάλο αριθμό παραπόνων που αφορούν θέματα εκπαίδευσης της συγκεκριμένη ομάδας παιδιών, ανέλαβα την πρωτοβουλία να ανοίξω κύκλο διαβούλευσης με ακαδημαϊκούς, επαγγελματίες και συνταγμένες ομάδες/ οργανώσεις γονιών παιδιών με αναπηρίες προκειμένου να διαμορφώσω μια σφαιρική και κατά το δυνατόν εμπεριστατωμένη άποψη σε σχέση με την αγωγή και εκπαίδευση παιδιών με αναπηρίες στην Κύπρο.


Για τις ανάγκες της διαβούλευσης έλαβα υπόψη, επίσης, σχετικές θέσεις που οι οργανωμένοι γονείς και άλλοι φορείς/ θεσμοί που εκπροσωπούν παιδιά έχουν κατά καιρούς καταθέσει, είτε απευθείας στο Γραφείο μου είτε στα πλαίσια των εργασιών των Κοινοβουλευτικών Επιτροπών Παιδείας ή/ και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.


Η Θέση για την Αγωγή και Εκπαίδευση Παιδιών με Αναπηρίες την οποία παρουσιάζω σήμερα αποτελεί καρπό της πιο πάνω προσπάθειας. Η Θέση έχει αποσταλεί στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Παιδείας της Βουλής και στον Υπουργό Παιδείας και Πολιτισμού καθώς και σε οργανωμένα σύνολα γονιών και τις εκπαιδευτικές οργανώσεις. Στόχος της Θέσης μου αυτής είναι να συμβάλει στον εκσυγχρονισμό της κείμενης νομοθεσίας καθώς και των ακολουθούμενων πρακτικών και διαδικασιών με απώτερο στόχο πάντα τη διασφάλιση του συμφέροντος των παιδιών.


Η Θέση επικεντρώνει σε γενικότερα θέματα που αφορούν τα παιδιά με αναπηρίες χωρίς να καταπιάνεται με συγκεκριμένες ομάδες / κατηγορίες παιδιών, έχοντας ως σημείο αναφοράς την υφιστάμενη νομοθεσία.


Επιθυμώ να ευχαριστήσω τον Πρόεδρο και τα Μέλη της Επιτροπής Παιδείας της Βουλής για την πρόσκληση να παρουσιάσω τις θέσεις μου στη σημερινή συνεδρία της Επιτροπής. Προτού προχωρήσω με μια, όσο το δυνατόν πιο σύντομη, παρουσίαση του αποτελέσματος της Διαβούλευσης θέλω να υπογραμμίσω ότι αισιοδοξώ ότι η σημερινή παρουσίαση θα σηματοδοτήσει την απαρχή ενός ουσιαστικού διαλόγου ο οποίος στη βάση συγκεκριμένων χρονοδιαγραμμάτων θα οδηγήσει, εντός εύλογου χρονικού διαστήματος στον εκσυγχρονισμό της Νομοθεσίας. Είμαι σίγουρη ότι όλοι στην αίθουσα αυτή είμαστε σε θέση να αντιληφθούμε την αναγκαιότητα μιας τέτοιας ενέργειας.

Στο κείμενο της Θέσης που έχετε μπροστά σας αναπτύσσω καταρχήν διεξοδικά το νομικό υπόβαθρο πάνω στο οποίο θεμελιώνεται η θεσμική μου προσέγγιση, ως Επίτροπος Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού, του θέματος της αγωγής και εκπαίδευσης παιδιών με αναπηρίες. Εντελώς επιγραμματικά εδώ, σημειώνω ότι οι Διεθνείς Πράξεις στις οποίες έχει προσχωρήσει η Δημοκρατία, προεξεχούσης της Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού, κατοχυρώνουν το δικαίωμα κάθε παιδιού, ανεξάρτητα από τυχόν βαθμό αναπηρίας του, σε μια εκπαίδευση η οποία θα του δίνει την ευκαιρία να αναπτύξει, στο μέγιστο δυνατό βαθμό, τις δυνατότητές του. Η παρεχόμενη στα παιδιά με αναπηρίες εκπαίδευση θα πρέπει να δίνεται με τρόπο που αυτή να εξασφαλίζει την πληρέστερη, κατά το δυνατόν, κοινωνική τους ενσωμάτωση και τον πλήρη σεβασμό στην εγγενή αξιοπρέπεια κάθε παιδιού.

Το σχολείο θα πρέπει να αναγνωρίζει και να ανταποκρίνονται στις διάφορες ανάγκες των μαθητών του και, ως εκ τούτου, να προσαρμόζεται ταυτόχρονα σε διαφορετικά μαθησιακά στυλ και σε διάφορους ρυθμούς μάθησης. Στα πλαίσια σχολείου τα παιδιά με αναπηρίες θα πρέπει λαμβάνουν οποιαδήποτε επιπλέον στήριξη είναι δυνατόν να χρειάζονται ώστε να διασφαλίζεται η αποτελεσματική τους εκπαίδευση.

Σήμερα, καλούμαστε να αντλήσουμε από τη συσσωρευμένη εμπειρία των χρόνων αυτών προκειμένου να βελτιώσουμε τις όποιες αδυναμίες και να καλύψουμε τα κενά τα οποία παρατηρούνται.

Προτάσεις/Εισηγήσεις Επιτρόπου κατά θεματική:

Α. Επαρχιακές Επιτροπές Εκπαίδευσης

· Να αποκτήσουν ει το δυνατόν πιο σταθερή σύνθεση. Η στελέχωσή τους από τεχνοκράτες θα τους προσδώσει ακόμη μεγαλύτερη αξιοπιστία.
· Να λάβουν μεγαλύτερη και πιο διαρκή γραμματειακή και διοικητική υποστήριξη
· Δημιουργία Περιφερειακών Κέντρων Διάγνωσης και Στήριξης Παιδιών με Αναπηρίες τα οποία θα υποστηρίζουν αφενός το έργο των Επιτροπών και, αφετέρου, θα μπορούν να λειτουργούν και ως Κέντρα Διαγνωστικής Αξιολόγησης και παροχής εξειδικευμένων εκπαιδευτικών και άλλων υπηρεσιών σε παιδιά με αναπηρίες.

    Β. Ατομικό Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα - ΑΕΠ

    · Στόχος του δημόσιου σχολείου είναι να κατορθώσει να προσαρμοστεί στο μέγιστο δυνατό βαθμό στις ανάγκες, μαθησιακές και άλλες, του κάθε παιδιού, στο πλαίσιο της γενικής τάξης. Ως εκ τούτου, για κάθε παιδί θα πρέπει να γίνονται οι απαραίτητες διευθετήσεις με στόχο την ουσιαστική ένταξή του στη γενική τάξη.
    · Θα πρέπει να περιληφθεί ρητή αναφορά στην υποχρέωση κάθε εκπαιδευτικού να προσαρμόζει τη διδασκαλία του στις ανάγκες κάθε μαθητή, να είναι ενήμερος και να ακολουθεί το ατομικό εκπαιδευτικό πρόγραμμα των παιδιών για τα οποία έχει εγκριθεί η παραχώρηση ειδικής αγωγής και εκπαίδευσης και τα οποία εντάσσονται στην τάξη του.
    · Υπογραμμίζεται η ανάγκη για ύπαρξη μεγαλύτερου συντονισμού και ουσιαστικής συμμετοχής των εκπαιδευτικών της γενικής τάξης στον καταρτισμό και ιδιαίτερα την εφαρμογή και παρακολούθηση του Ατομικού Εκπαιδευτικού Προγράμματος κάθε παιδιού για το οποίο έχει εγκριθεί η παραχώρηση ειδικής αγωγής και εκπαίδευσης. Θα πρέπει να γίνει κατανοητό στους εκπαιδευτικούς γενικής τάξης, ότι ο/η μαθητής/τρια με αναπηρίες, αποτελεί ένα/μια από τους μαθητές/τριες της τάξης τους και ότι αυτοί είναι που έχουν την ευθύνη για το συγκεκριμένο παιδί.

    Γ. Επιμόρφωση επιστημονικού προσωπικού / επιμόρφωση συνοδών

    · Θα πρέπει προσφέρονται προγράμματα, σε τακτική βάση, σε όλους τους επαγγελματίες στο χώρο της εκπαίδευσης προσαρμοσμένα σε διαφορετικές στις διαφορετικές ανάγκες κάθε επαγγελματικής ομάδας.
    · Υπάρχει ανάγκη ενημέρωσης όλων των εκπαιδευτικών σε σχέση με την κείμενη νομοθεσία και κανονισμούς και τις απορρέουσες από αυτούς υποχρεώσεις τους.
    Δ. Συνδετικοί Λειτουργοί

    · Απαραίτητη η αύξηση του αριθμού των συνδετικών λειτουργών
    · Ανάγκη ανάπτυξης ενός μηχανισμού για πιο αποτελεσματική συνεργασία ανάμεσα στους Συνδετικούς Λειτουργούς κατά τη μετάβαση του παιδιού από τη Δημοτική στη Μέση Εκπαίδευση.
    · Καταρτισμός κριτηρίων για απόσπαση λειτουργών σε θέσεις Συνδετικών Λειτουργών
    Ε. Προδημοτική Εκπαίδευση

    · Χρίζει προβληματισμού το ότι η νομοθεσία προβλέπει την έναρξη των διαδικασιών παρακολούθησης των παιδιών για ειδικές ανάγκες στην ηλικία των τριών ετών. Σημειώνεται ότι, λόγω της συγκεκριμένης πρόβλεψης της νομοθεσίας, πολλά παιδιά ξεκινούν να λαμβάνουν θεραπευτικές παρεμβάσεις μετά την ηλικία των τεσσάρων χρόνων.
    · Ανάγκη ενδυνάμωσης του μηχανισμού έγκαιρου εντοπισμού των ειδικών μαθησιακών και άλλων αναγκών των παιδιών σε όσο το δυνατόν μικρότερη ηλικία.
    · Να προωθηθεί, το συντομότερο δυνατόν, η εφαρμογή προδιαγνωστικών δοκιμίων (screening tests) στην προδημοτική εκπαίδευση με σκοπό τον εντοπισμό παιδιών που εμπίπτουν στην ομάδα υψηλού κινδύνου παρουσίασης Ειδικών Μαθησιακών ή άλλων Αναγκών / Δυσκολιών. Εννοείται ότι, σκοπός δεν είναι η ετικετοποίηση ούτε και «η ιατρικοποίηση» των περιπτώσεων, αλλά η έγκαιρη αναγνώριση των αναγκών των παιδιών προκειμένου να τους παρασχεθεί άμεσα η αναγκαία βοήθεια και να περιοριστεί το ενδεχόμενο πολλαπλασιασμού των αναγκών στην πορεία της μαθητικής ζωής του παιδιού.
    · Σύσταση Ομάδων Άμεσης Παρέμβασης για παιδιά προσχολικής ηλικίας στις οποίες θα συμμετέχουν Λογοπαθολόγος, Εργοθεραπευτής και Ειδικός Παιδαγωγός ενδεχομένως και Εκπαιδευτικός Ψυχολόγος. Ευθύνη των ομάδων αναμένεται να είναι η ετοιμασία για κάθε παιδί ατομικού προγράμματος εκπαίδευσης και η ανάπτυξη συνεργασίας με το νηπιαγωγείο για την εφαρμογή του.

      Στ. Δημοτική Εκπαίδευση


      Προτεραιότητα θα πρέπει να είναι η παροχή ειδικής αγωγής και εκπαίδευσης εντός της γενικής τάξης. Ως εκ τούτο θα πρέπει:
      · Να δοθεί χρόνος για συντονισμό ανάμεσα σε ειδικό παιδαγωγό /εκπαιδευτικό της τάξης
      · Να υπάρχει ρητή υποχρέωση του εκπαιδευτικού γενικής τάξης να προβαίνει σε όλες τις απαραίτητες διευθετήσεις, οι οποίες θα στοχεύουν στην ουσιαστική εμπλοκή των παιδιών με αναπηρίες στη γενική τάξη.
      · Να μειώνεται ο αριθμός παιδιών σε ένα τμήμα ανάλογα με τον αριθμό των παιδιών με αναπηρίες στην τάξη και στη βάση της αξιολόγησης των πραγματικών αναγκών των παιδιών κατά περίπτωση.
      · Τα παιδιά να έχουν πρόσβαση στα Περιφερειακά Κέντρα Διάγνωσης και Στήριξης (βλ. πιο πάνω) για επαναξιολόγηση των αναγκών τους και αναπροσαρμογή, εάν και εφόσον χρειάζεται, των ατομικών τους προγραμμάτων ειδικής αγωγής και εκπαίδευσης.
      · Να αξιοποιηθεί καλύτερα ο τεχνολογικός εξοπλισμός

      Ζ. Μέση Εκπαίδευση

      · Οι εκπαιδευτικοί Μέσης Εκπαίδευσης θα μπορούσαν να προσφέρουν μια πιο ολοκληρωμένη στήριξη στα παιδιά με ειδικές ανάγκες και ειδικότερα τα παιδιά με ειδικές και/ή γενικές μαθησιακές δυσκολίες εάν το έργο τους συνέδραμαν ειδικοί παιδαγωγοί.

      Ειδικότερα, ότι οι ειδικοί παιδαγωγοί θα μπορούσαν να συνδράμουν τους εκπαιδευτικούς Μέσης:

        (Α) Στην αναπροσαρμογή των γνωστικών αντικειμένων ώστε αυτά να
        προσαρμόζονται στις ιδιαιτερότητες των συγκεκριμένων παιδιών,
        (Β) Υποστηρίζοντας συμβουλευτικά το έργο των εκπαιδευτικών που παρέχουν τη στήριξη, σχεδιάζοντας και εφαρμόζοντας εξατομικευμένα προγράμματα εμπλουτισμού και ενίσχυσης δεξιοτήτων και στρατηγικών μάθησης, κλπ.
        (γ) Παρέχοντας καθοδήγηση καθόσον αφορά την οργάνωση του μαθήματος στα βάση της αρχής της διαφοροποίησης της ύλης προκειμένου να υλοποιείται, στο μέγιστο δυνατό βαθμό, η ενίσχυση των παιδιών μέσα στο πλαίσιο της γενικής τάξης.
      · Στόχος της παροχής ειδικής αγωγής και εκπαίδευσης θα πρέπει να είναι η ατομική πρόοδος των παιδιών με βάση το μαθησιακό τους επίπεδο. Η απλοποίηση των μαθημάτων της τάξης, πρακτική που σε μεγάλο βαθμό εφαρμόζεται σήμερα, δεν μπορεί από μόνη της και δεν εξυπηρετεί πάντοτε κατ’ ανάγκη το συμφέρον του παιδιού.

      · Η υλοποίηση του στόχου για παροχή ειδικής αγωγής και εκπαίδευσης με άξονα την ατομική πρόοδο των παιδιών θα πρέπει να αποτυπώνεται και στις διαδικασίες αξιολόγησης έτσι ώστε να αποφεύγεται το ενδεχόμενο παιδιά να καλούνται να αξιολογηθούν σε αντικείμενα τα οποία δεν έχουν ποτέ διδαχθεί.
        Η. Συνεργασία Σχολείου με την Οικογένεια

        Στη βάση της νομικής υποχρέωσης του Κράτους να στηρίζει το παιδί και την οικογένεια του ώστε οι γονείς να είναι σε θέση να προσφέρουν στο παιδί ένα οικογενειακό περιβάλλον που να εγγυάται στο μέγιστο δυνατό βαθμό την απόλαυση των δικαιωμάτων του, η Επίτροπος θεωρεί ότι είναι ευθύνη του Κράτους:
        · Να μεριμνήσει για την ενημέρωση και ενδυνάμωση των γονιών και την καθοδήγησή τους προκειμένου να κατανοούν και, την ίδια στιγμή, να διεκδικούν αυτό το οποίο είναι προς το συμφέρον του παιδιού τους.
        · Όχι απλά να ενθαρρύνει, αλλά και να προωθήσει τη συνεργασία του σχολείου με την οικογένεια γενικότερα και ειδικότερα με τις οικογένειες των παιδιών που λαμβάνουν ειδική αγωγή και εκπαίδευση. Αυτό θα πρέπει να γίνεται μέσα από οργανωμένες δράσεις και θεσμοθέτηση πρακτικών.
        · Να αναπτύξει διϋπηρεσιακές δομές ή/ και συνεργασίες οι οποίες να επιτρέπουν την ανάπτυξη πολυδιάστατων και διεπιστημονικών προσεγγίσεων των θεμάτων που επηρεάζουν τα παιδιά. Αυτό γίνεται ιδιαίτερα έντονα επιτακτικό στην περίπτωση των παιδιών με αναπηρίες.

          ΧΧΧΧΧ

          (β) Ο περί Αγωγής και Εκπαίδευσης Παιδιών με Ειδικές Ανάγκες (Τροποποιητικός) Νόμος του 2012 (Αρ. Φακ. 23.01.053.004-2012)

          (γ) Οι περί Αγωγής και Εκπαίδευσης Παιδιών με Ειδικές Ανάγκες (Τροποποιητικοί) Κανονισμοί του 2012 (Αρ. Φακ. 23.03.049.006-2012)

          Επί των δύο πιο πάνω Τροποποιήσεων η Επίτροπος κατέθεσε γραπτό σημείωμα στη συνεδρία της Επιτροπής στις 24/01/ 2012 (επισυνάπτεται).

          Μετά την αναβολή της συζήτησης των ως άνω Τροποποιήσεων, για δοθεί χρόνος για συντονισμό των εμπλεκομένων Υπηρεσιών/ Υπουργείων, το Γραφείο της Επιτρόπου επικοινώνησε με το Υπουργείο Παιδείας για λάβει πληροφόρηση ότι η διαδικασία συντονισμού βρισκόταν σε εξέλιξη.








          Κατεβάστε το αρχείο Word Θέσεις Επιτρόπου για την ειδική αγωγή και εκπαίδευση.doc


          Πίσω στην προηγούμενη σελίδα





          Back To Top