Επίτροπος Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού Μετάβαση στο περιεχόμενο

Επίτροπος Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού

Ανεξάρτητος Εθνικός Οργανισμός Δικαιωμάτων του Παιδιού - Κύπρος


Αρ. Φακ.: Γ.Ε.Π 21.01.03


ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΕΠΙΤΡΟΠΟΥ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ

ΣΥΝΕΔΡΙΑ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑΣ 01/07/2014
ΘΕΜΑΤΑ:
(α) Ο περί της Εφαρμογής της Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής Νόμος του 2005
(β) Ο περί της Εφαρμογής της Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής Νόμος του 2014

1. Η Επίτροπος τοποθετήθηκε επί του συγκεκριμένου Νομοσχεδίου με γραπτό σημείωμα που κατατέθηκε στην συνεδρία της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Υγείας, στις 24.05.2012.

    2. Στο σημείωμα αυτό είχα εκφράσει την ικανοποίησή μου για την κατάθεση του υπό αναφορά Νομοσχεδίου, σημειώνοντας ότι, με την ψήφισή του σε νόμο, θα επιτυγχανόταν η κάλυψη του νομοθετικού κενού στα θέματα της ιατρικώς υποβοηθούμενης ανθρώπινης αναπαραγωγής στην Κύπρο. Το σημείωμά μου εκείνο, επικεντρώθηκε στα θέματα που άπτονταν άμεσα της προστασίας των δικαιωμάτων του παιδιού και πώς αυτά θα ήταν δυνατόν να εναρμονιστούν με τις πρόνοιες της Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού.
      3. Εξ’ όσων γνωρίζω – στη βάση των όσων έχω διαβάσει στον τύπο αλλά και μετά από σχετική συζήτηση που είχα με βουλευτές μέλη της Επιτροπής Υγείας – η σημερινή συνεδρία της Επιτροπής αναμένεται να απασχολήσει τον τρόπο που το υπό συζήτηση νομοσχέδιο προσεγγίζει τον όρο «ζευγάρι» - στο άρθρο 2 ορίζεται ότι ζευγάρι σημαίνει «άντρας και γυναίκα σε νόμιμη συζυγική σχέση» ενώ, σύμφωνα πάντα με το άρθρο 2 του νομοσχεδίου «σύζυγος σημαίνει τον κατά νόμο σύντροφο της γυναίκας ή του άντρα στα πλαίσια του ζευγαριού».

      Νομικό Πλαίσιο

      4. Οι διεθνείς Πράξεις, συμπεριλαμβανομένης και της Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού (η «Σύμβαση»), προσεγγίζουν με μια διευρυμένη αντίληψη τον όρο οικογένεια, ούτως ώστε αυτός να καλύπτει κάθε είδους, κοινωνικά αποδεκτή, οικογενειακή δομή, δηλαδή, πυρηνική οικογένεια, μονογονική κτλ.

        5. Στη Σύμβαση περιλαμβάνονται αναφορές στην εκτεταμένη οικογένεια, σε μέλη της οικογένειας, οικογενειακές σχέσεις και το οικογενειακό περιβάλλον, χωρίς ωστόσο να προσδιορίζεται η έκταση των σχέσεων τους οποίους καλύπτουν οι συγκεκριμένοι όροι. Επιπρόσθετα, η Σύμβαση δεν περιλαμβάνει οποιοδήποτε ορισμό του όρου «γονιός».
          6. Στο Γενικό της Σχόλιο Υπ’ Αριθμό 7, η Επιτροπή των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα του Παιδιού «αναγνωρίζει ότι η “οικογένεια” αναφέρεται σε μια ποικιλία διευθετήσεων οι οποίες είναι δυνατόν να συμβάλουν στην φροντίδα, την ανατροφή και την ανάπτυξή τους, περιλαμβανομένων της πυρηνικής οικογένειας, της εκτεταμένης οικογένειας και άλλες τόσο παραδοσιακές όσε και σύγχρονες διευθετήσεις, νοουμένου ότι αυτές είναι συμβατές με τα δικαιώματα και εξυπηρετούν το συμφέρον του παιδιού (Committee on the Rights of the Child, General Comment No. 7, 2005, CRC/C/GC/7/ Rev.1, para. 15).
            7. Η Επιτροπή αναγνωρίζει (στο ίδιο σχόλιο) επίσης ότι οι κοινωνικές τάσεις οδηγούν σε διαφορετικά οικογενειακά μοτίβα. Όπως χαρακτηριστικά σημειώνει «στην πράξη τα οικογενειακό μοτίβα είναι ποικίλα και ρευστά σε πολλές περιοχές, όπως είναι και η διάθεση άτυπων δικτύων στήριξης των γονιών, με μια γενικευμένη τάση για μια αυξανόμενη πολυμορφία όσον αφορά το μέγεθος της οικογένειας, του γονικούς ρόλους και τις διευθετήσεις για το μεγάλωμα των παιδιών».
              8. Ανάλογη είναι η προσέγγιση του Διεθνούς Συμφώνου για τα Αστικά και Πολιτικά Δικαιώματα, το οποίο στο άρθρο 23 αναγνωρίζει την οικογένειας ως « τη φυσική και θεμελιώδη μονάδα στην κοινωνία» .
                9. Η Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων των Ηνωμένων Εθνών, σε δύο Γενικά της Σχόλια, το 1989 και το 1990, υπογραμμίζει την ελαστικότητα του ορισμού της οικογένειας. Στο Γενικό της Σχόλιο Υπ’ Αριθμό 17, η Επιτροπή σημειώνει ότι «ο όρος διερμηνεύεται ευρύτερα προκειμένου να περιλαμβάνει όλα τα άτομα που τη συνθέτουν στην κοινωνία του ενδιαφερόμενου Κράτους» (Human Rights Committee, General Comment No.17, 1989, HRI/GEN/1/Rev.8, para. 6, p. 184) ενώ στο Γενικό της Σχόλιο Υπ. Αριθμό 19, η Επιτροπή σημειώνει ότι «η έννοια της οικογένειας είναι δυνατόν να διαφέρει σε κάποιες παραμέτρους από Κράτος σε Κράτος και ακόμη, από περιοχή σε περιοχή εντός του ίδιου του Κράτους, και για τούτο δεν είναι δυνατόν να δοθεί στον όρο ένας σταθερός και συγκεκριμένος ορισμός.» (Human Rights Committee, General Comment No. 19, 1990, HRI/GEN/1/Rev.8, para. 2, p. 188).

                Τοποθέτηση Επιτρόπου

                10. Η Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού συγκεκριμένα, αναγνωρίζει μεν την οικογένεια ως «τη θεμελιώδη ομάδα στην κοινωνία και το φυσικό περιβάλλον για την ανάπτυξη και την ευημερία όλων των μελών της και ειδικότερα των παιδιών» (Προοίμιο της Σύμβασης) ωστόσο δεν περιέχει οποιαδήποτε αναφορά στο γάμο ως έχοντα συστατικό ρόλο στο νομικό ορισμό της οικογένειας.

                  11. Από νομικής άποψης λοιπόν, η Σύμβαση σε καμιά περίπτωση δεν καθορίζει ότι το συμφέρον του παιδιού εξυπηρετείται ή/ και διασφαλίζεται από οποιοδήποτε τύπο οικογένειας ή ότι οποιοσδήποτε συγκεκριμένες τύπος οικογένειας δεν εξυπηρετεί το συμφέρον του παιδιού.
                    12. Η αξιολόγηση του «Συμφέροντος του Παιδιού», φυσικά, σε καμιά περίπτωση, δεν εξαντλείται στη νομική της πτυχή. Από πραγματολογικής άποψης, ωστόσο, αυτή αφορά μια εξαιρετικά εξατομικευμένη διαδικασία η οποία δεν είναι δυνατόν να προσεγγίζεται στη βάση γενικευμένων παραδοχών (της μορφής π.χ. : οι μορφής Α οικογένειες εξυπηρετούν το συμφέρον του παιδιού ενώ οι μορφής Β οικογένειες όχι).
                      13. Καταληκτικά, δεδομένου ότι, στη βάση των δικαιωμάτων του παιδιού, δε θεωρείται νοητή η οποιαδήποτε, εκ των προτέρων, αξιολόγηση της καταλληλότητας ενός ζευγαριού που επιθυμεί/ προτίθεται να συλλάβει παιδί/ τεκνοποιήσει με φυσικό τρόπο, ως προς το κατά πόσο αυτό το ζευγάρι είναι δυνατόν να λειτουργήσει ως οικογένεια και κατά τρόπο που να εξυπηρετεί τα συμφέροντα του (μελλοντικού τους) παιδιού, έχω την άποψη ότι, το ερώτημα αυτό - πάντα από τη σκοπιά των δικαιωμάτων του παιδιού - δεν πρέπει να απασχολεί ούτε και την ιατρικώς υποβοηθούμενη αναπαραγωγή» .
                      Λευκωσία, 01/07/2014







                      Κατεβάστε το αρχείο Word Υπόμνημα Επιτρόπου Επιτροπή Υγείας Ιατρ.Υποβ.Αναπαραγωγή 1.7.2014.doc


                      Πίσω στην προηγούμενη σελίδα





                      Back To Top