Επίτροπος Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού Μετάβαση στο περιεχόμενο

Επίτροπος Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού

Ανεξάρτητος Εθνικός Οργανισμός Δικαιωμάτων του Παιδιού - Κύπρος

Υπόμνημα της Επιτρόπου Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού, Λήδας Κουρσουμπά, στη συζήτηση του θέματος «Οι δυσκολίες και τα προβλήματα που δημιουργούνται σΑτο Εκπαιδευτικό Σύστημα από την εφαρμογή του νέου προγράμματος για τους αλλόγλωσσους μαθητές»

Συνεδρίαση της Κοινοβουλευτικής Παιδείας και Πολιτισμού

Τρίτη 6 Οκτωβρίου 2015


A. Το νομικό πλαίσιο που διαμορφώνει η Σύμβαση:


1. Η Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού, καθορίζει το πλαίσιο μέσα στο οποίο η Πολιτεία είναι δεσμευμένη να κινηθεί προκειμένου να δημιουργήσει τις ευκαιρίες και τη δυνατότητα σε όλα τα παιδιά να απολαύσουν τα δικαιώματά τους. Κάτω από τη Σύμβαση τα δικαιώματα του παιδιού δε συνιστούν πλέον επιλογή αλλά δημιουργούν υποχρεώσεις και ευθύνες που όλοι μας οφείλουμε να προασπίζουμε, να τιμούμε και να σεβόμαστε.


2. Στη Σύμβαση δεν υπάρχει ιεράρχηση των δικαιωμάτων αλλά όλα θεωρούνται σημαντικά και απαραίτητα για την πλήρη ανάπτυξη του παιδιού. Η Σύμβαση υποδεικνύει ότι κάθε παιδί είναι εξίσου σημαντικό, ενώ, κατοχυρώνει το όλο πλέγμα των δικαιωμάτων του παιδιού σε κάθε παιδί, χωρίς διάκριση και σε κάθε περίπτωση, ανεξάρτητα από το καθεστώς της οικογένειάς του.


3. Η Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Παιδιού, το όργανο των Ηνωμένων Εθνών που είναι επιφορτισμένο με την παρακολούθηση της εφαρμογής της Σύμβασης σε κάθε κράτος μέλος, θέλοντας, ακριβώς, να υπογραμμίσει τον ενοποιητικό χαρακτήρα που διέπει τη Σύμβαση, έχει καθορίσει 4 βασικές αρχές (που αντλούνται από τις πρόνοιες των Άρθρων 2, 3, 6 και 12) που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη ως καθοδηγητικές για την εφαρμογή όλων των υπολοίπων Άρθρων της Σύμβασης ξεχωριστά. Στα πλαίσια τις παρούσας συζήτησης ιδιαίτερης σημασίας έχουν τρεις από αυτές τις αρχές:


      · Η Αρχή της Διασφάλισης του Συμφέροντος του Παιδιού. Σύμφωνα με την αρχή αυτή, κάθε ενέργεια που λαμβάνεται με σημείο αναφοράς το παιδί (ή κάποια ομάδα παιδιών) θα πρέπει να λαμβάνει πρώτα και πάνω από όλα υπόψη το συμφέρον του ίδιου του παιδιού (ή της ομάδας των παιδιών)].


      · Η Αρχή της Συμμετοχή. Με βάση την αρχή αυτή, κάθε παιδί έχει δικαίωμα να λαμβάνει πληροφόρηση σχετικά με ότι το αφορά αλλά και να του παρέχονται όλες εκείνες οι ευκαιρίες που θα του επιτρέψουν να διαμορφώσει τις δικές του απόψεις σε σχέση με τα θέματα αυτά. Το παιδί θα πρέπει να έχει την ευκαιρία όχι μόνο να εκφέρει ελεύθερα τις απόψεις του αλλά αυτές να ακούγονται και να λαμβάνονται υπόψη, ανάλογα με την ηλικία και το βαθμό της ωριμότητάς του, στα πλαίσια των διαδικασιών λήψεως αποφάσεων.
      · H Αρχή της Μη Διάκρισης. Σύμφωνα με την αρχή αυτή, κάθε παιδί έχει δικαίωμα να απολαμβάνει χωρίς καμιά διάκριση όλα τα δικαιώματα που κατοχυρώνονται από τη Σύμβαση και τα Κράτη έχουν υποχρέωσή τους να εξασφαλίζουν ότι όλα τα παιδιά που βρίσκονται στην επικράτειά τους έχουν τη δυνατότητα να τα απολαύσουν.

      Η Σύμβαση προνοεί σχετικά:


        «2.1. Τα Συμβαλλόμενα Κράτη υποχρεούνται να σέβονται τα δικαιώματα, που αναφέρονται στην παρούσα Σύμβαση και να τα εγγυώνται σε κάθε παιδί που υπάγεται στη δικαιοδοσία τους, χωρίς καμία διάκριση στη φυλή, το χρώμα, το φύλο, τη γλώσσα, τη θρησκεία, τις πολιτικές ή άλλες πεποιθήσεις του παιδιού ή των γονέων του ή των νόμιμων κηδεμόνων του ή την κρατική, εθνική, ή κοινωνική καταγωγή τους, την περιουσιακή τους κατάστασης, την ανικανότητά τους, τη γέννησή τους ή οποιασδήποτε άλλη κατάσταση.

        2.2.Τα Συμβαλλόμενα Κράτη υποχρεούνται να παίρνουν όλα τα κατάλληλα μέτρα ώστε να εξασφαλίζεται η προστασία του παιδιού έναντι όλων των μορφών διάκρισης ή τιμωρίας, με βάση την υπόσταση, τις δραστηριότητες, τις εκφρασμένες απόψεις ή τις πεποιθήσεις των γονέων του, των νόμιμων κηδεμόνων του ή των μελών της οικογένειάς του.» (Άρθρο 2)

4. Η Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού αναγνωρίζει και διασφαλίζει μεταξύ άλλων, το δικαίωμα του κάθε παιδιού να διατηρεί την ταυτότητά του (Άρθρο 8), το δικαίωμα ελευθερίας σκέψης, συνείδησης και θρησκείας (Άρθρο 14) αλλά και το δικαίωμα να έχει τη δική του πολιτιστική ζωή, να πρεσβεύει και να ασκεί τη δική του θρησκεία ή να χρησιμοποιεί τη δική του γλώσσα από κοινού με άλλα μέλη της ομάδας του (Άρθρο 30).


5. Η Σύμβαση αναγνωρίζει επίσης το δικαίωμα κάθε παιδιού στην Εκπαίδευση (Άρθρο 28). Η Επιτροπή των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα του Παιδιού, στο Γενικό της Σχόλιο Υπ. Αρ. 1 υπογραμμίζει: «Κάθε παιδί έχει δικαίωμα σε μια εκπαίδευση η οποία να είναι σχεδιασμένη κατά τέτοιον τρόπο ώστε, να του παρέχει δεξιότητες ζωής, να ενισχύει την ικανότητά του να απολαμβάνει το πλήρες εύρος των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και να προωθεί μια κουλτούρα εμποτισμένη με τις σχετικές με τα ανθρώπινα δικαιώματα αξίες». Σύμφωνα πάντα με την Επιτροπή, η προώθηση της δυνατότητας των παιδιών να απολαύσουν πλήρως τα δικαιώματά τους, θα πρέπει να ενισχύεται από αξίες ενσωματωμένες στις εκπαιδευτικές διαδικασίες.
    B. Τοποθέτηση Επιτρόπου:
      6. Κάθε σχολείο που λειτουργεί με σεβασμό στα δικαιώματα των παιδιών και προωθεί τις αρχές και τις αξίες πάνω στις οποίες αυτά βασίζονται, δεν μπορεί παρά να είναι ένα σχολείο ανοιχτό στη διαφορετικότητα. Ένα σχολείο όπου η ετερότητα γίνεται αντιληπτή ως πηγή πλούτου κι όχι ως έλλειμμα και μειονεξία. Ένα τέτοιο σχολείο έχει ευθύνη και υποχρέωση να υποδέχεται θετικά και να αγκαλιάζει υποστηρικτικά τα παιδιά με μεταναστευτικό βιογραφικό. Ως εκ τούτου, στόχος και προσανατολισμός κάθε εκπαιδευτικής πολιτικής θα πρέπει να είναι η πλήρης και οργανική ενσωμάτωση αυτών των παιδιών – ιδιαίτερα μάλιστα των παιδιών τα οποία δεν κατέχουν ή δεν χειρίζονται σε ικανοποιητικό βαθμό, τα Ελληνικά - στη σχολική κοινότητα αλλά και στην ευρύτερη κοινωνία.


      7. Αναμένω ότι το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού θα έχει κινηθεί στο πλαίσιο αυτό για την ανάπτυξη και εφαρμογή της δικής του πολιτικής ένταξης και ενσωμάτωσης των παιδιών με μεταναστευτικό βιογραφικό γενικά, και ειδικότερα όσων παιδιών δεν κατέχουν σε ικανοποιητικό βαθμό την Ελληνική.
        8. Μελετώντας την Εγκύκλιο του Διευθυντή Μέσης Εκπαίδευσης και του Διευθυντή Μέσης Τεχνικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης, της 1ης Σεπτεμβρίου 2015 με θέμα «Πρόγραμμα Εκμάθησης της Ελληνικής ως δεύτερης/ ξένης γλώσσας από αλλόγλωσσους μαθητές σε δημόσιας σχολεία Μέσης Εκπαίδευσης» έχω σχηματίσει, κατ’ αρχήν, την άποψη ότι η λειτουργία «μεταβατικών τάξεων» με σκοπό την εντατική εκμάθηση της ελληνικής γλώσσας από αλλόγλωσσους μαθητές, σε συγκεκριμένα Γυμνάσια, μπορεί να λειτουργήσει προς εξυπηρέτηση του συμφέροντος των παιδιών.
          9. Προκειμένου, ωστόσο, να είναι δυνατόν να εκφραστεί μια ολοκληρωμένη άποψη επί της συγκεκριμένης πολιτικής και για τη διευκόλυνση του κοινοβουλευτικού ελέγχου, εισηγούμαι όπως ζητηθεί από το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού να απαντήσει στα παρακάτω ερωτήματα:

              i. Ποιος είναι ο συνολικός αριθμός παιδιών που φοιτούν στις μεταβατικές τάξεις

              ii. Ένα παιδί που έχει κριθεί ότι θα πρέπει να φοιτήσει σε μεταβατική τάξη, με βάση το επίπεδο επάρκειας της Ελληνικής, μπορεί να επιλέξει να μη φοιτήσει σε μεταβατική τάξη; Αν ναι, τι γίνεται στην περίπτωση αυτή;

              iii. Για κάθε σχολική μονάδα στην οποία λειτουργεί μεταβατική τάξη, τι ποσοστό του μαθητικού πληθυσμού αντιπροσωπεύουν τα παιδιά που φοιτούν στη συγκεκριμένη τάξη

              iv. Πώς διασφαλίζεται η ομαλή μεταφορά των παιδιών στα συγκεκριμένα σχολεία, δεδομένου ότι μπορεί να υποχρεωθούν να φοιτήσουν σε σχολεία που δεν εμπίπτουν στη σχολική περιφέρεια τους

              v. Κατά πόσο τα παιδιά, μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος, έχουν τη δυνατότητα να επιλέξουν αν θα παραμείνουν στο συγκεκριμένο σχολείο ή όχι

              vi. Κατά πόσο η Επιτροπή Εκπαιδευτικής Υπηρεσίας κατά την πραγματοποίηση των μεταθέσεων και τοποθετήσεων εκπαιδευτικών λαμβάνει υπόψη της ότι στα συγκεκριμένα σχολεία θα λειτουργήσουν οι μεταβατικές τάξεις

              vii. Αν το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού μπορεί να διαβεβαιώσει ότι από τα σχολεία στα οποία λειτουργούν οι μεταβατικές τάξεις δεν παρατηρείται διαρροή Ελληνοκύπριων μαθητών – υπό τη μορφή μετεγγραφών σε άλλα σχολεία.








          Κατεβάστε το αρχείο Word Επιτροπή Παιδείας 6.10.2015.doc


          Πίσω στην προηγούμενη σελίδα





          Back To Top