Επίτροπος Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού Μετάβαση στο περιεχόμενο

Επίτροπος Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού

Ανεξάρτητος Εθνικός Οργανισμός Δικαιωμάτων του Παιδιού - Κύπρος


Σημείωμα Επιτρόπου Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού για τη συζήτηση στην Κοινοβουλευτική Επιτροπη Υγείας για τον περί Προστασίας της Υγείας (‘Ελεγχος του Καπνίσματος) (Τροποποιητικός) (Αρ.2 και3) Νόμος του 2008


Νομοθετικό Πλαίσιο:
Ο περί Προστασίας της Υγείας (Έλεγχος του Καπνίσματος) (Τροποποιητικός) Νόμοι του 2002 έως 2008.

Το άρθρο 3 απαγορεύει ρητά την προμήθεια σε ανήλικο καπνού με αυστηρές ποινές σε όποιον παραβιάζει το Νόμο.
Το άρθρο 10 απαγορεύει το κάπνισμα σε καθορισμένους χώρους απαγόρευσης καπνίσματος (που ορίζονται στο άρθρο 2 του Νόμου) και προνοεί για την ύπαρξη ειδικά διαρρυθμισμένου για καπνιστές χώρου.
Το άρθρο 11 απαγορεύει το κάπνισμα σε οχήματα δημόσιας χρήσης.
Το άρθρο 12 απαγορεύει το κάπνισμα σε όχημα ιδιωτικής χρήσης στο οποίο επιβαίνει άτομο κάτω των 16 ετών.
Το άρθρο 13 δίνει τη δυνατότητα σε σχέση με κέντρα αναψυχής (εστιατόριο, καφεστιατόριο, καφετερία, μπαρ ή καφενείο, δισκοθήκη, χορευτικό κέντρο ή άλλο κέντρο αναψυχής) να διατηρεί χώρο ειδικά διαρρυθμισμένο για καπνιστές.

Γενικά Σχόλια:
To κάπνισμα είναι ένα θέμα το οποίο τα τελευταία χρόνια απασχολεί έντονα την κοινωνία λόγω των κινδύνων που χωρίς καμία αμφιβολία προκαλεί τόσο στην υγεία των καπνιστών αλλά όσο και σε αυτών που εκτίθενται στο παθητικό κάπνισμα.
Τα παιδιά φαίνεται να υποφέρουν περισσότερο από το φαινόμενο αυτό, με τραγικές για την υγεία τους συνέπειες, με διπλή αδικία και ζημιά χωρίς τα ίδια να είναι άμεσα υπεύθυνοι και χωρίς τη συγκατάθεσή τους. Έχουμε όλοι μας υπάρξει μάρτυρες περιστατικών όπου ενήλικες καπνίζουν στην παρουσία παιδιών σε δημόσιους χώρους, στα σπίτια τους, σε χώρους ψυχαγωγίας παιδιών και σε αυτοκίνητα, εκθέτοντας τα σε πολύ σοβαρούς κινδύνους. Είναι πάρα πολλές οι επιστημονικές μελέτες που έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι το παθητικό κάπνισμα προκαλεί ολέθριες και μη ανατρέψιμες συνέπειες στην υγεία των παιδιών όπως το σύνδρομο του αιφνίδιου θανάτου, οι λοιμώξεις του αναπνευστικού συστήματος, χρόνιες παθήσεις του αναπνευστικού συστήματος και καρκίνος. Είναι απαράδεκτο και ανεπίτρεπτο να μετατρέπουμε τα παιδιά σε παθητικούς καπνιστές γνωρίζοντας τις συνέπειες. Μέχρι και τα έμβρυα γίνονται παθητικοί καπνιστές, όταν η έγκυος μέλλουσα μητέρα καπνίζει κανονικά ή παθητικά. Μελέτη που ανακοινώθηκε πρόσφατα στην Κύπρο της Εθνικής Επιτροπής «Περιβάλλον και Υγεία του Παιδιού» ανέδειξε ποσοστό 36% των γονιών που συνεχίζει να καπνίζει στο σπίτι. Η ίδια έρευνα κατέδειξε ποσοστά κοτινίνης στο σάλιο των παιδιών ηλικίας από 4-6 χρονών, λόγω του παθητικού καπνίσματος. Ανησυχητικό είναι και το εύρημα της έρευνας ότι κοτινίνη ανιχνεύτηκε ακόμα και σε παιδιά των οποίων οι γονείς δεν είναι καπνιστές. Τούτο φανερώνει τη γενικότερη έκθεση των παιδιών στο παθητικό κάπνισμα. Στην Ελλάδα οι καρδιακοί θάνατοι από το παθητικό κάπνισμα ανέρχονται γύρω στους 3.000 ετησίως, ενώ στις ΗΠΑ γύρω στις 60.000 περίπου το χρόνο.
Οι διαστάσεις επομένως του θέματος είναι τεράστιες, εάν αναλογισθεί κανείς την ηθική πλευρά της ακούσιας έκθεσης των παιδιών, καθώς και το ότι το παθητικό κάπισμα εκθέτει σε κινδύνους ευαίσθητες ομάδες πληθυσμού, αλλά και ανήμπορες να αυτοπροστατευτούν, όπως είναι τα παιδιά.
Εγείρεται επομένως ένα τεράστιο ζήτημα, με ηθικές κυρίως αλλά και νομικές προεκτάσεις και εναπόκειται στο κράτος να θέσει τέτοιες απαγορεύσεις έτσι που να προστατεύουν τους μη καπνιστές από την αθέλητη έκθεσή τους σε σοβαρούς κινδύνους για την υγεία τους, που απορρέουν από την καταχρηστική άσκηση ενός άλλου δικαιώματος, όπως είναι το κάπνισμα.
Σε μια ευνομούμενη πολιτεία, δίνεται η ευκαιρία σε κάθε πολίτη, να ασκεί τα δικαιώματά του αλλά το δικαίωμα του μη καπνιστή είναι υπέρτατο εφόσον είναι αποδεδειγμένο ότι υπάρχουν συνέπειες στην υγεία του και πρέπει να γίνεται σεβαστό.
Μέσα από το πρόγραμμα επισκέψεων μου σε σχολεία κατά τις οποίες έχω την ευκαιρία να έρχομαι σε επαφή με παιδιά όλων των βαθμίδων έχω διαπιστώσει ότι το κάπνισμα είναι ένα φαινόμενο το οποίο απασχολεί τα παιδιά αλλά διαπίστωση μου είναι ότι ιδιαίτερα σε επίπεδο Λυκείου μεγάλος αριθμός παιδιών καπνίζουν. Τα ίδια δε αναφέρουν ότι πολλές φορές οι καθηγητές τους καπνίζουν στην παρουσία τους.
Οι παράγοντες οι οποίοι επιδρούν αρνητικά στο να μυηθούν τα παιδιά στο κάπνισμα είναι πολύπλοκοι και πολυδιάστατοι αλλά μεταξύ αυτών είναι και ο αρνητικός ρόλος προτύπου από τους γονείς και άλλους ενήλικες στο περιβάλλον τους, η κοινωνική αποδοχή του φαινομένου και η εύκολη πρόσβαση τους.
Σύμβαση για τα Δικαιώματα του παιδιού:

Η Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού και συγκεκριμένα το Άρθρο 6 επιβάλλει στα Συμβαλλόμενα Κράτη να αναγνωρίζουν το εγγενές δικαίωμα κάθε παιδιού στη ζωή και εξασφαλίζουν, στο μέτρο του δυνατού, την επιβίωση και την ανάπτυξη του παιδιού.

Περαιτέρω το Άρθρο 24 επιβάλλει στα Συμβαλλόμενα Κράτη να αναγνωρίσουν το δικαίωμα του παιδιού να απολαμβάνει το καλύτερο δυνατό επίπεδο υγείας.

Επιπρόσθετα το ίδιο Άρθρο επιβάλλει στα Συμβαλλόμενα Κράτη να παίρνουν τα κατάλληλα μέτρα για:

(α) Να μειώσουν τη βρεφική και παιδική θνησιμότητα {......}

(ε) Να μπορούν όλες οι ομάδες της κοινωνίας, ιδιαίτερα οι γονείς και τα παιδιά, να ενημερώνονται για τα θέματα της υγείας και της διατροφής του παιδιού, για τα πλεονεκτήματα του φυσικού θηλασμού, την υγιεινή και την καθαριότητα του περιβάλλοντος και την πρόληψη των ατυχημάτων και να βρίσκουν υποστήριξη στη χρήση των παραπάνω βασικών γνώσεων.

Το Άρθρο 27 αναγνωρίζει το δικαίωμα κάθε παιδιού για ένα κατάλληλο επίπεδο ζωής που να επιτρέπει τη σωματική, πνευματική, ψυχική, ηθική και κοινωνική ανάπτυξή του.

Τα Συμβαλλόμενα Κράτη υιοθετούν τα κατάλληλα μέτρα, σύμφωνα με τις εθνικές τους συνθήκες και στο μέτρο των δυνατοτήτων τους, για να βοηθήσουν τους γονείς και τα άλλα πρόσωπα που είναι υπεύθυνα για το παιδί, να εφαρμόσουν το δικαίωμα αυτό και προσφέρουν, σε περίπτωση ανάγκης, υλική βοήθεια και προγράμματα υποστήριξης, κυρίως σε σχέση με τη διατροφή, το ρουχισμό και την κατοικία.
Η Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Παιδιού στο Γενικό της Σχόλιο Αρ. 4 τονίζει το δικαίωμα των εφήβων να λαμβάνουν ακριβείς και κατάλληλες πληροφορίες για την προστασία της υγείας τους και την ανάπτυξη υγιούς συμπεριφοράς. Αυτό πρέπει να περιλαμβάνει πληροφόρηση για τη χρήση καπνού, αλκοόλ.

Εισηγήσεις:

1. Να υιοθετηθεί πλήρης απαγόρευση του καπνίσματος σε όλους τους χώρους αναψυχής/ψυχαγωγίας (εστιατόριο, καφεστιατόριο, καφετερία, μπαρ ή καφενείο, δισκοθήκη, χορευτικό κέντρο ή άλλο κέντρο αναψυχής) ιδιαίτερα όπου συχνάζουν παιδιά και έφηβοι. Τούτο θα συμβάλει ουσιαστικά:

στη μείωση του ποσοστού των παιδιών που καπνίζει

στη μείωση των αρνητικών επιπτώσεων στις οποίες υφίστανται τα παιδιά ως παθητικοί καπνιστές

στην αναγνώριση του δικαιώματος των παιδιών για κατάλληλο επίπεδο ζωής μέσα από το οποίο θα μπορεί να αναπτυχθεί η σωματική και ψυχική τους υγεία.

2. Αυστηρότερος έλεγχος από τις αρμόδιες κρατικές Υπηρεσίες για την εφαρμογή του Νόμου

3. Αυστηρότερος έλεγχος από τις αρμόδιες κρατικές Υπηρεσίες στην αγορά καπνικών προϊόντων από ανήλικους
4. Περαιτέρω ανάπτυξη των υφιστάμενων προγραμμάτων αγωγής υγείας που εφαρμόζονται στα σχολεία
5. Εξέταση του ενδεχομένου τέτοια προγράμματα να ενταχθούν στο τυπικό αναλυτικό πρόγραμμα μέσα στα πλαίσια της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης.






Πίσω στην προηγούμενη σελίδα





Back To Top